Recensie

Ondertussen in Casablanca
Het Nationale Theater / Toneelgroep Oostpool
★★★☆☆ Toneel
14 januari 2017 - Theater aan het Spui, Den Haag - Speellijst
Wat heeft een toneelleven voor zin?
Door gepubliceerd 16 januari 2017

Eindeloos ouwehoeren over toneelspelen, hoe leuk is dat? Hilarisch leuk, blijkt, als dat gedaan wordt door topacteurs die al dat geouwehoer telkens illustreren met voorbeelden uit hun eigen toneelpraktijk. In Ondertussen in Casablanca mogen Jacqueline Blom en Hans Dagelet helemaal los gaan, daartoe in interviewvorm aangespoord door een verrukkelijk over-the-top acterende Anniek Pheifer.

Voormalig Warme Winkelier Jeroen de Man schreef en regisseerde het stuk waarvoor hij de inspiratie haalde uit Actors talk about acting, een boekje waarin veertien acteurs en actrices uitweiden over hun vak. Onder hen Alfred Lunt en Lynn Fontanne, het beroemdste acteursechtpaar uit het Amerika van de 20ste eeuw. Lunt en Fontanne hadden in een contract laten vastleggen dat ze nooit zonder elkaar zouden spelen, een afspraak waaraan ze zich hun hele leven gehouden hebben.

Blom en Dagelet zijn gemodelleerd naar deze twee theaterbeesten. Om hun verhalen naar het Nederland van nu te kunnen verplaatsen heeft De Man ze in Ondertussen in Casablanca Lynn Fonteyne en Alfred Lohman gedoopt.

Het stuk is een soort lange flashback van Lohman. In de eerste scène zien we hem in Casablanca met zijn tientallen jaren jongere minnares. Hij is daar omdat hij aan het eind van dat bewuste interview ineens bezocht is door een soort demon, een zich uit de muur van een kleedkamer losmakende geest die hem in een onbekende taal heeft belaagd. Er moet iets in hem geknapt zijn, op dat moment.

Wat heeft zijn toneelleven voor zin gehad? Zo vraagt hij zich bijvoorbeeld af hoe je van een 2500 jaar oud stuk kunt beweren dat het ‘nog steeds even actueel’ is. Hij wil het toneelspelen eraan geven om op zijn oude dag iets idealistisch te gaan doen.

Dit volstrekt onwaarschijnlijke gegeven vormt het vertrekpunt voor de voorstelling. In de kleedkamers van respectievelijk de Amsterdamse en de Haagse schouwburg loopt vooral de zeer met zichzelf begane Lohman helemaal leeg. Het is Hans Dagelet op zijn best in deze rol, waarin hij alle kanten van zijn acteerkunst kan laten zien. Strooiend met citaten, herinneringen ophalend aan grote rollen, vilein roddelend over collega’s. Als Jacqueline Blom zich er later bijvoegt, komen de echtelijke ergernisjes erbij en is het acteerfeestje compleet. Het vuurtje wordt lekker opgestookt door een kokette Pheifer, in wie wij een Eva Jinek in het kwadraat herkennen.

Zo ver, zo goed.

Dit had dus een vrolijke avond kunnen worden waarin ons een smakelijk kijkje in de toneelkeuken werd gegund.

Het heeft niet zo mogen wezen.

Blijkbaar uit angst zijn goede naam als serieus theatermaker te grabbel te gooien moest de werkelijkheid de voorstelling in gesmokkeld worden. De wereld buiten het toneel, die van honger en oorlog, vluchtelingen en terroristen. De wereld die brandt, terwijl jij geen brandweerman bent maar theatermaker.

Dat gebeurt middels korte scènes, gespeeld door zes jonge acteurs, die in een notendop alle wereldproblemen representeren. ‘Ondertussen in de kleedkamer’ wordt dan ‘ondertussen in Aleppo, Lesbos, Antarctica etc.’. Het zijn losse flodders, te kort om aan het denken te zetten of te shockeren. Erbij gesleurd, lijkt het, om een zweem van maatschappelijke betrokkenheid te tonen.

Aan het eind zingt het hele ensemble, gestoken in vrolijke zuurstokkleurige kledij, Michael Jacksons liefdadigheidsliedje We are the world én vertellen Dagelet en Blom nog een belegen mop.

De single bracht tientallen miljoenen op voor humanitaire hulp, de grap slaat volledig dood.

Zien we hier op de valreep de onmacht van een betrokken theatermaker?

Foto: Kurt Van der Elst

2 Reacties

  1. Sadettin Kirmiziyüz
    Geplaatst op 16 januari 2017 om 12:30 | Permalink

    Pardon? “Blijkbaar uit angst zijn goede naam als serieus theatermaker te grabbel te gooien..” Serieus meneer Verpaalen?
    U krijgt de hartelijke groeten van Ad.
    Ad Hominem

  2. GeeVee
    Geplaatst op 22 februari 2017 om 00:30 | Permalink

    Hoezo Eva Jinek; ze is het evenbeeld van Cornald Maas in “Volle Zalen”.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

U kunt de volgende HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

LET OP: op deze recensie rust auteursrecht. Voor geheel of gedeeltelijke overname, in welke vorm dan ook, is vooraf toestemming nodig van de uitgever.

Elders

de Volkskrant
★★★★☆
'Het echte venijn van de voorstelling zit 'm in de entr'actes, die gaan over de wereld die wél in brand staat. Dan zitten we ineens in Kinshasa, Aleppo, op een smeltende Zuidpool of tussen drenkelingen op Lesbos, terwijl een sexy gast in zwembroek ligt te zonnen. Deze scènes zijn soms rommelig raar, maar juist bedoeld om de onmacht van het theater iets aan de wereld te veranderen te onderstrepen. Intussen zijn Alfred en Lynn volledig met zichzelf, het vak en hun uitgesleten huwelijk bezig.' Hein Janssen
Trouw
★★★☆☆
'Mooi dat Jeroen de Man de theatrale gekte van De Warme Winkel op een geoliede machinerie en gerenommeerde acteurs kan overdragen. Dagelet, Pheifer en Blom zijn hilarisch leuk.' Hanny Alkema
NRC Handelsblad
★★★★☆
'De Man, afkomstig van de Warme Winkel, toont hier zijn giftige afkeer van voorspelbaar ‘toneeltoneel’, zoals hij het noemt. Draait het decor open, dan zien we de grimmigheid van oorlog en angst, uitgedrukt in perfomance en filmbeelden. Op de ritmiek van besloten toneelwereld versus harde werkelijkheid draait deze energieke voorstelling, hier en daar over de top, chaotisch en uit balans, maar dat hoort bij De Man. Deze eerste officiële voorstelling van Het Nationale Theater, een nieuwe Haagse toneelsamenwerking, laat zien dat er elan is.' Kester Freriks
Het Parool
★★★★☆
'Hilarische momenten levert het op, de namedropping is niet van de lucht, de ernst van het eigen vak wordt mild bespot. Dagelet en Blom spelen joyeus, waarachter en ingeleefd: de arrogantie, de passie, het charisma waarmee de journaliste wordt ingepakt. Hun timing is zo perfect als hun personages zeggen dat die moet zijn.' Joukje Akveld

Speellijst

De eerstvolgende drie speelbeurten van deze voorstelling:

Verwante artikelen

Tags

, , ,

  • Elders

    [cf "quote1_krant"]
    ★★★★☆
    [cf "quote1_dequote"] [cf "quote1_auteur"]
    [cf "quote2_krant"]
    ★★★☆☆
    [cf "quote2_dequote"] [cf "quote2_auteur"]
    [cf "quote3_krant"]
    ★★★★☆
    [cf "quote3_dequote"] [cf "quote3_auteur"]
    [cf "quote4_krant"]
    ★★★★☆
    [cf "quote4_dequote"] [cf "quote4_auteur"]