Scapino Ballet Rotterdam / Itamar Serussi
Henry
★★★★☆
Kakofonie aan feilloos uitgevoerde bewegingen

9 oktober 2015
Gezien op 8 oktober 2015, Rotterdamse Schouwburg

Met Henry stap je in een maalstroom van zinderende beweging, licht en geluid, waaruit ontsnappen onmogelijk is. Iets wat je overigens ook niet wilt. Met kracht zuigt Itamar Serussi je in een wereld van voorbijflitsende beelden. In een interview met het Algemeen Dagblad vertelt hij over zijn emoties die hij vroeger had bij Henry, de intimiderend grote hond van zijn neef. ‘Deze boxer beangstigde me als kind, hoewel het dier superlief was.’ Deze anekdote is onderdeel van de golf van emoties en herinneringen, waarmee de wereldveroverende huischoreograaf van Scapino Ballet Rotterdam zijn kijker overspoelt. Zij het deze keer met een stuk minder humor.

In de steriele witte bak die het toneelbeeld vormt, schildert Serussi een abstract landschap met kleuren en lichamen. Op de achtergrond veranderen de tinten van donkerblauw naar felgeel en warm goud, alsof je kijkt naar het emotionele onderbewustzijn. De kortstondige beelden van menselijke ontmoetingen zijn moeilijk te vangen. Onverwacht stokt de beweging en dringt de situatie heel even tot je door. Vijf gezichten draaien naar een individu en kijken, alsof ze wachten op een reactie. Het gespannen ogenblik verdwijnt bij de eerste beweging. Dan weer ontstaat er een confrontatie (misschien wel Serussi’s herinnering aan de boxer), waarin een grote danser met zware stappen en een agressief uitgestoken kin op een ander afstapt.

De kakofonie aan feilloos uitgevoerd bewegingsmateriaal is doelbewust asymmetrisch, asynchroon en onvoorspelbaar. Net zoals bij het zien van Anne Teresa De Keersmaekers werk tast je naar de verlossende patronen. Onwillekeurig blijf je zoeken naar de verlossende herkenning – want wie wil er nou geen grip op zijn leven. Maar Serussi gunt het zijn kijker niet en creëert een doorlopende samenkomst van toevalligheden. Het prikkelt, blijft aangenaam aan je trekken.

De dansers dragen korte broekjes, strakke truitjes en mannenjurkjes. Mannen en vrouwen zijn in Serussi’s werk opvallende gelijken van elkaar. Altijd een tikje vrouwelijk door hun wiegende heupen en kantelende koppies. Gespierde en articulerende lijven bewegen tot in het kleinste detail door. Knakkende ellebogen, doorgestrekte benen en verdraaide torso’s volgen elkaar onnavolgbaar snel op met een flow die de Scapinodansers indrukwekkend goed afgaat.

De beukende en altijd naar een climax werkende muziek van Richard van Kruysdijk is een ander verhaal en alles behalve subtiel. De vaste samenwerking tussen hen startte in 2010 bij Danshuis Station Zuid in Tilburg en zorgde bij Mono (2012) en Wolf (2014) voor een lekkere chemie. Bij Henry zijn Kruysdijks techno- en elektrosounds vooral hard en stoppen niet. Hip is het wel, maar het verdringt in dit geval de individualiteit van de dansers, die de voorstelling veel meer zou hebben kunnen verfijnen.

Foto: Joris-Jan Bos

Elders

De Volkskrant
★★★☆☆

'Bij aanvang klinkt één blaf - een verwijzing naar de titelfiguur - daarna zou Henry eeuwig door kunnen gaan. De choreografie ontpopt zich tot atletische combi van kekke dansposes en gymnastische motoriek: een sportieve aanloop van hoge sprongen, armen die zwaaien als maaimessen en een gekmakende hoeveelheid naar buiten geknakte benen en naar binnen gedraaide polsen. Bedwelmend, zeker. Maar sommige dansers lijken zich nog te bewust van dit nieuwe idioom om stil te durven staan en te wachten op de volgende impuls. De benevelende bewegingstaal in combinatie met noise maken van Henry een fascinerende avond. Nu nog die schaduw afwerpen.' Annette Embrechts

Trouw
★★★☆☆
'Rauw en sexy, een combinatie waar dansmakers die hun roots in Israël hebben liggen, patent op hebben. Abstract, maar emotioneel geladen, hoog van tempo en urgent. Het mensbeeld dat eruit spreekt is krachtig: de mens kan knakken, maar blijft altijd overeind. Achter de dans van Serussi ligt bovendien een rijk en grillig gevoelsleven, met bewegingen die als emotionele speldeprikken voelen en alle richtingen uitgaan. Golvende ruggen, propellerarmen, balleteske huppels, de tred van een poema in slowmotion of een pose uit de volksdans: het is een bewegingskakofonie van jewelste. Beetje vreemd, maar zeker lekker.' Sander Hiskemuller
Het Parool
★★★★★
'Prachtig is bijvoorbeeld het effect van een van voor naar achter trekkende streep dun licht, die je het verontrustende gevoel geeft dat de dansers onder een kopieerapparaat liggen. Of zou het een medische scanner zijn? Serussi vergelijkt zijn creatie met het laatste wat je ziet voordat je sterft. Dat zou bijzonder jammer zijn, want Henry is een van die zeldzame voorstellingen die beter worden nadat je het theater al lang en breed hebt verlaten.' Fritz de Jong