Recensie

De verleiders: Stem kwijt
Bos Theaterproducties
★★★☆☆ Toneel
18 oktober 2017 - DeLaMar Theater, Amsterdam - Speellijst
Ons land is ook jouw malafide land
Door gepubliceerd 19 oktober 2017

Het toneel is leeg en plots schuiven vijf acteurs, strak in het pak, supermoderne kantoorstoelen het podium op, van die glimmende stoelen voor CEO’s, zoals dat tegenwoordig heet. Ze stellen zich voor aan het publiek met hun eigen naam: Marcel Hensema, Victor Löw, Leopold Witte, Tom de Ket en George van Houts. Ook de naam van de voorstelling en het hoe en waarom van Stem kwijt doen deze mannen die zich De verleiders noemen uit de doeken. Het gaat over brandende politieke zaken, over de teloorgang van de democratie en over het verlies van gemeenschapszin.

Aanjager en schrijver Tom de Ket peilt in de zaal het aantal mensen dat heeft gestemd: bijna iedereen. De welbewuste niet-stemmers zijn veruit in de minderheid. Dan de vraag wie er actief lid is van een politieke partij. Bijna niemand. Teleurstellend weinig, daar schrikt de premièrezaal zelfs van. En dan: wie doet vrijwilligerswerk? Helemaal niemand. Hiermee lijkt het bewijs geleverd dat noch democratie noch gemeenschapszin in Nederland bestaan. Vooral het geringe aantal leden van een politieke partij bewijst het failliet van onze democratie. Of niet soms? Daarover debatteren de heren in hoog tempo, met duizelingwekkend aantal voors en tegens in de regie van Aat Ceelen.

De verleiders brachten met voorstellingen als Door de bank genomen (2014) en Slikken en stikken (2016) een nieuwe podiumvorm, die het midden houdt tussen cabaret, hoorcollege, stand-up comedy en theatraal-wetenschappelijke verhandeling. De voorstelling uit 2014 was het meest briljant, 2016 stelde teleur en deze, Stem Kwijt, telt mooie en ontroerende momenten – dat is nieuw – maar is op een bepaalde manier eerder onderhoudend dan een felle aanval op de politiek. Het probleem is dat de stijlen door elkaar lopen: als satire met aanvallen op zakkenvullers als Loek Hermans, het hele malafide gedoe rondom Henry Keizer en de Facultatieve en meer recente misstanden is Stem Kwijt zonder meer van groot belang. Daarin kon weleens de reden liggen van het gebrek aan enige saamhorigheid in onze extreem individuele samenleving. Ook de kabinetsformatie van Rutte III die eindeloos duurde krijgt flinke kritiek te verduren. En zo is er meer, veel meer; onze vaderlandse politiek is een rommel. Politici uiten zich voornamelijk in holle frasen en zijn uit op persoonlijk gewin. Het feest der democratie dat de verkiezingen zouden moeten zijn, is verworden tot ondermaats gekonkel. Maar dat is allemaal inhoudelijke politiek; we hebben het over theater.

De beste scène is die waarin het vijftal de stokoude leden van een nauwelijks nog bestaande vereniging vertolken. Hun stemmen kraken, ze leven eigenlijk al in het dodenrijk en door de mist van de tijd spreken ze me elkaar over hun toekomst. Het decor is zoals het in talloze verenigingsgebouwen in ons land eruit moet zien: bruine lambrisering, een ouderwetse witte telefoon naast de deur, leeg en wit licht van meesterontwerper Uri Rapaport. Zij vertegenwoordigen het oude, niet meer bestaande Nederland. Elke acteur is perfect op zijn plaats.

Ontroerend en op bepaalde manier groots is Marcel Hensema die, alleen achter een tafeltje, een loflied zingt op Nederland, geïnspireerd door Dit land is jouw land van Jan Rot. Het publiek zingt mee en opeens is daar die saamhorigheid. Aan het slot verliezen de verenigingsmannetjes al hun kapitaal aan een valse financiële constructie waardoor hun bezit verdwijnt naar een brievenbusconstructie op de Kaaiman-eilanden. Berooid blijven ze achter, sprekend tegen een luidspreker op het podium, waarmee onze rechtsstaat communiceert met zijn onderdanen die op geen enkele wettelijke bescherming mogen rekenen. Ten slotte stort een stemhokje in elkaar, als het ultieme symbool van de teloorgang van de democratie.

Stem Kwijt raakt belangwekkende politieke thema’s aan en toont ook aan hoe verrot de Nederlandse hoge heren, politici en geldwinners zijn, maar net als bij Slikken en stikken is het allemaal zoveel en zo overweldigend (alles moet erin), dat de hoeveelheid standpunten weliswaar boeiend zijn maar ook verwarring oproepen.

Foto: Raymond van Olphen

Één Reactie

  1. Karin ter Horst
    Geplaatst op 19 oktober 2017 om 12:40 | Permalink

    Zo waar!! Zo’n oneerlijke wereld.
    En het gekke is dat je gedwongen wordt om hieraan mee te doen! Wat is democratie als er geen keus voor vrijheid is.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

U kunt de volgende HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

LET OP: op deze recensie rust auteursrecht. Voor geheel of gedeeltelijke overname, in welke vorm dan ook, is vooraf toestemming nodig van de uitgever.

Elders

Het Parool
★★★☆☆
'Flitsende dialogen, elkaar interrumperend en vliegen afvangend, daarin is dit gezelschap op z'n best. Dat komt ook goed naar voren als het gaat over de oproep die De Verleiders in het AD deden om mee te schrijven aan de voorstelling.' Hans Smit
de Volkskrant
★★★☆☆
'Hoewel er flink wat gesjoemel, opportunisme en ideële uitverkoop de revue passeren, wordt Stem Kwijt geen gemakkelijke aanklacht. Het is een inhoudelijk behoorlijk ambivalente voorstelling, die eerder een positieve oproep aan de burger is dan een veroordeling van de politiek.' Herien Wensink
Telegraaf
★★☆☆☆
'Nergens doet Stem kwijt echt pijn of verrast het. De formule van De Verleiders begint sleets te raken en uit te groeien tot een kunstje.' Esther Kleuver
NRC Handelsblad
★☆☆☆☆
'Het gezelschap onder aanvoering van George van Houts en Tom de Ket staat te boek als het boegbeeld van progressief, activistisch theater, maar Stem Kwijt is wonderlijk ouderwets: een schoolvoorbeeld van lui links denken, waarin de makers niet verder komen dan het herkauwen van kwesties die door kranten zijn uitgezocht en slogans die je al jaren hoort.' Ron Rijghard
Trouw
★★☆☆☆
'Maar Stem Kwijt is een lange zit, omdat het voor het overgrote deel een college van vijf mannen is, waarin alle clichés over de democratie in een razend tempo en op die ene schreeuwerige toonhoogte voorbijkomen: men stemt niet meer, onze politici zijn niet goed geïnformeerd, de media doen het fout, beleid is sáái.' Sandra Kooke

Speellijst

De eerstvolgende drie speelbeurten van deze voorstelling:

Verwante artikelen

Tags

, , , , , , , ,

  • Elders

    Het Parool
    ★★★☆☆
    'Flitsende dialogen, elkaar interrumperend en vliegen afvangend, daarin is dit gezelschap op z'n best. Dat komt ook goed naar voren als het gaat over de oproep die De Verleiders in het AD deden om mee te schrijven aan de voorstelling.' Hans Smit
    de Volkskrant
    ★★★☆☆
    'Hoewel er flink wat gesjoemel, opportunisme en ideële uitverkoop de revue passeren, wordt Stem Kwijt geen gemakkelijke aanklacht. Het is een inhoudelijk behoorlijk ambivalente voorstelling, die eerder een positieve oproep aan de burger is dan een veroordeling van de politiek.' Herien Wensink
    Telegraaf
    ★★☆☆☆
    'Nergens doet Stem kwijt echt pijn of verrast het. De formule van De Verleiders begint sleets te raken en uit te groeien tot een kunstje.' Esther Kleuver
    NRC Handelsblad
    ★☆☆☆☆
    'Het gezelschap onder aanvoering van George van Houts en Tom de Ket staat te boek als het boegbeeld van progressief, activistisch theater, maar Stem Kwijt is wonderlijk ouderwets: een schoolvoorbeeld van lui links denken, waarin de makers niet verder komen dan het herkauwen van kwesties die door kranten zijn uitgezocht en slogans die je al jaren hoort.' Ron Rijghard
    Trouw
    ★★☆☆☆
    'Maar Stem Kwijt is een lange zit, omdat het voor het overgrote deel een college van vijf mannen is, waarin alle clichés over de democratie in een razend tempo en op die ene schreeuwerige toonhoogte voorbijkomen: men stemt niet meer, onze politici zijn niet goed geïnformeerd, de media doen het fout, beleid is sáái.' Sandra Kooke