De Firma Rieks Swarte
Hi ha Heijermans
★★★★☆
Kniertje steelt de show

1 oktober 2012
Gezien op 29 september 2012, Toneelschuur, Haarlem

‘Het wordt fameus,’ bezweren Dick van den Toorn en Maureen Teeuwen in de openingsscène, uitgedost met rode clownsneus, zwarte hoedjes en dito klompen. En warempel, ze krijgen gelijk. Hi ha Heijermans is een heerlijk ouderwets verkleedfeestje, zaptoneel dat een ode brengt aan de socialistische toneelschrijver Herman Heijermans (1864-1924) en op vrolijk-rommelige wijze de liefde voor theater bezingt. Dat de voorstelling soms lastig is te volgen voor wie geen Heijermans-kenner is (wat voor een groot deel van de 15+-doelgroep zal gelden), is een probleem dat de acteurs met hun charmante optreden achteloos de coulissen in spelen.

Regisseur Gienke Deuten maakte de voorstelling onder de vleugels van De Firma Rieks Swarte en dat is te zien. In de houtje-touwtje vormgeving van Jacqueline van Eeden stikt het van de grappige vondsten. Het karakteristieke Zeeuwse mutsje van vissersweduwe Kniertje is een kanten bh die Teeuwen behendig om haar hoofd knoopt; moeten de twee acteurs een regiment aan personages vertolken dan grijpen beiden naar een stok waaraan een rij kostuums bungelt en schuiven hun hoofd van de ene kiel naar de volgende jurk. In anderhalf uur tijd scharrelen Teeuwen en Van den Toorn kriskras door Heijermans leven en oeuvre, hier en daar ondersteund door filmprojecties. Van de drukbezochte begrafenis van de beroemde toneelschrijver zijn filmbeelden bewaard gebleven, van zijn leven niet.
Van het spel van Dick van den Toorn is het altijd genieten, maar de verrassing van deze voorstelling is Teeuwen. Met mimisch spel, mooi getimede slapstick en een onnavolgbare onzinmonoloog in een kapperszaak steelt ze de show. En dan moet haar optreden als de kwaaie actrice Esther de Boer-van Rijk die de rol van Kniertje 1200 keer (!) speelde nog komen. Van den Toorn pareert haar woede prachtig als de sussende, dan weer plompe Heijermans. Het geld is op, zijn gezelschap de Nederlandse Toneelvereniging dreigt te verdwijnen, maar gespeeld zal er worden. Sterker nog: het wordt fameus.

(foto: Jacq. van Eeden)

Elders

Volkskrant
★★★☆☆

'Na afloop verlang je naar een integrale opvoering van een van zijn stukken, het liefst Schakels of Eva Bonheur. Of desnoods Op hoop van zegen, met Maureen Teeuwen als Kniertje.' Hein Janssen

Reageer

Uw E-mail adres zal niet gepubliceerd worden.