Recensie

Geen paniek!
DeLaMar Producties
★★★☆☆ Toneel
25 juni 2017 - DeLaMar Theater, Amsterdam - Speellijst
Ingenieuze, maar niet echt sprankelende theatermachine
Door gepubliceerd 26 juni 2017

Als er één stuk is waarop de term running gag van toepassing is, dan is het wel Noises off van Michael Frayn, als Geen paniek! de zesde zomerkomedie van DeLaMar Theater. Niet alleen in details als het constante gezeul met borden sardientjes en gesleep met dozen en tassen. Maar bovenal in de constructie waarbij het publiek daadwerkelijk driemaal dezelfde klucht krijgt voorgeschoteld.

In de eerste akte zien we hoe regisseur Olivier Treffers (Dick van den Toorn) met derderangs acteurs de derderangs klucht Niets aan instudeert. Actrice Kitty van Veen (Tjiske Reidinga) stapelt daarbij fout op fout. Gek wordt Treffers ervan: hoe moeilijk kan het nou zijn om een bord sardientjes te laten staan en een krant mee te nemen nádat je te telefoon hebt opgehangen? En moet Frederik Tol (Guy Clemens) nou echt bij alles zeuren over de motieven van zijn personage? En kan iemand voorkomen dat Joris (Peter Bolhuis) naar de drankfles grijpt? Om alles nog ingewikkelder te maken, heeft Treffers een affaire met zowel regie-assistente Merel (Pauline Greidanus) als met een van de hoofdrolspelers.

Ondanks enkele rake grappen is dit deel voor de pauze te traag. Veel geslaagder is de tweede akte, waarin het publiek een uitvoering van Niets aan meemaakt, waarbij het complete decor is omgedraaid. Dan zien we dat in de wie-komt-door-welke-deur-op-klucht timing alles is, terwijl gelijktijdig de spelers hun onderlinge ruzies uitvechten.

In het derde deel, waarin het decor weer normaal staat, volgt nogmaals de klucht, waarbij als gevolg van onderlinge irritaties alles misgaat. Zeer vermakelijk is daarbij Johanna Hagen als de onverstoorbare actrice Bibi Pasman. Na twee maanden reizen door de provincie, zit zij zo vast in haar rol dat zij niet eens merkt dat haar tegenspeler iets geheel anders zegt dan in het script staat, zij volgt haar cues blindelings. Dit tot steeds grotere wanhoop van Victor Lemaire (Peter Blok) die de al te platte komedie nog enigszins begrijpelijk voor het publiek probeert te houden. Totdat ook hij struikelt en op spectaculaire wijze van de trap valt.

Frayns stuk was in 1982 meteen een hit in Engeland en veroverde een jaar later ook Broadway. Tientallen ensceneringen volgden, ook in ons land, als Allen of Koppen dicht. Tryater maakte in 2001 zelfs een Friese versie: Wát in teater! Verwonderlijk is dit wereldwijde succes niet. Op zijn beste momenten is Noises off namelijk een ingenieuze theatermachine die eenmaal op gang gekomen niet meer te stoppen is.

Cruciaal in deze machinerie zijn de acteurs en voor Geen paniek! heeft regisseur Antoine Uitdehaag de beschikking over een ijzersterke cast die voortreffelijk op elkaar is ingespeeld. Het is juist daarom zo jammer dat hij ze voortdurend in hetzelfde register laat spelen. Het onderscheid tussen de personages in de klucht en de acteurs achter de schermen komt zo te weinig uit de verf om van Geen paniek! een echt sprankelende komedie te maken.

Foto: Leo van Velzen

7 Reacties

  1. Yvette
    Geplaatst op 8 juli 2017 om 07:09 | Permalink

    Werkelijk slecht getimede klucht die blijkbaar niet het originele niveau haalt van oorspronkelijke stuk. Wie niveau van goede klucht verwacht zoals vroeger zal het hier niet halen ondanks ster acteurs. We zijn in de pauze gillend weggelopen.

  2. Happy
    Geplaatst op 9 juli 2017 om 08:52 | Permalink

    Een slechte, banale en humorloze produktie. Ook wij zijn in de pauze gevlucht voor deze geldklopperij om acteurs nog even snel een paar centen bij te laten verdienen. Schaam je!

  3. Arjen Reudink
    Geplaatst op 10 juli 2017 om 11:50 | Permalink

    Een uitstekende klucht met goed op elkaar ingespeelde acteurs – voor de pauze was het tempo inderdaad laag en de grapdichtheid niet al te best, maar degenen die zijn weggegaan hebben het tweede deel gemist, waar het vuurwerk begon en het talent van de spelers alle kans kreeg om vol uit te gaan in deze hilarische voorstelling. Ik hoop dat John Lanting een keer gaat kijken om te genieten van het genre waar hij zoveel voor heeft betekend in Nederland.

  4. Caroline
    Geplaatst op 16 juli 2017 om 07:39 | Permalink

    Heel erg geestig deze klucht die mij terugbracht naar de John Lanting-achtige taferelen uit de jaren 70. Respect voor de spelers die in een hoog tempo de meest bizarre scenes voor en achter de scenes ten tonele brengen. Buikpijn van het lachen!

  5. Josje
    Geplaatst op 20 juli 2017 om 09:08 | Permalink

    Slecht, slechter, slechtst. Nog nooit zoiets treurloos gezien! In de napauze weggegaan…

  6. Rini
    Geplaatst op 20 juli 2017 om 18:47 | Permalink

    Ga vooral niet weg in de pauze want daarna wordt het ontzettend leuk!
    Heel erg genoten en ogen tekort om te zien wat zich allemaal afspeelt op het toneel. Vreselijke gelachen en bewondering voor de spelers.

  7. Loezie
    Geplaatst op 22 juli 2017 om 21:20 | Permalink

    Was echt een gewellig stuk! Ik heb in tijden niet zo gelachen. Wat een slecht commentaar voor zo een goed stuk. Wees blij dat er weer eens gelachen kan wordenin Nederland ipv al dat onnodige gezeur.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

U kunt de volgende HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

LET OP: op deze recensie rust auteursrecht. Voor geheel of gedeeltelijke overname, in welke vorm dan ook, is vooraf toestemming nodig van de uitgever.

Elders

Het Parool
★★☆☆☆
'Het is jammer van de goede cast. Peter Bolhuis heeft een dodelijk saai personage. Niet alleen als inbreker in de te spelen klucht, maar ook als de acteur die de boef speelt is hij gereduceerd tot een onbetrouwbare dronkenlap. Guy Clemens weet met de droogkomische intonatie in zijn stem nog weleens echt grappig te zijn. En Tjitske Reidinga is natuurlijk ook weer van de partij - in een overgearticuleerde, dramatische rol die ze weliswaar goed kan, maar die we in verschillende varianten inmiddels al zo vaak van haar gezien hebben.' Sander Janssens
de Volkskrant
★★☆☆☆
'Een groot gemis is bovendien dat een stuk over theater daar zo weinig wezenlijks over weet toe te voegen. De getoonde clichés over de toneelwereld zijn intussen zo belegen dat ze enkel nog slaapverwekkend zijn. Dat je jezelf soms contrecoeur op een klein lachje betrapt, is puur te danken aan de inzet en kwaliteit van de acteurs.' Herien Wensink
NRC Handelsblad
★★★★☆
'Met hogeschoolkomedianten als Tjitske Reidinga, Peter Blok, Dick van den Toorn en Guy Clemens ontrolt zich hier echter een hoogst komische heksenketel. Te beginnen met het eerste bedrijf, waarin subtiel de draak wordt gestoken met de maniertjes van toneelspelers en het doorzichtige geklets van een regisseur die telkens gedwongen wordt beweegredenen voor zijn acteurs te verzinnen. En te eindigen met het pandemonium van het slot, dat volop aanleiding geeft tot een onstuitbare slappe lach.' Henk van Gelder
Telegraaf
★★☆☆☆
'Hoewel die gimmick van het kijkje voor en achter de schermen nog best aardig is, is het haast onvoorstelbaar dat Michael Frayn (de auteur van serieuzere toneelstukken als Kopenhagen en Democraten) zo’n draak van een stuk heeft afgeleverd. Als je denkt dat er echt geen schepje meer bovenop kan, dan gebeurt dat hier alsnog met emmerladingen vol. Van enige subtiliteit kun je Geen paniek! niet betichten.' Esther Kleuver
Trouw
★★☆☆☆
'Alle ouderwetse en banale clichés komen voorbij, terwijl het spel een ratjetoe aan stijlen vertoont: klucht, antiklucht, satire, komedie, gewoon je tekst zeggen. Kortom: vaktechnisch onevenwichtig en je moet ervan houden.' Hanny Alkema

Speellijst

De eerstvolgende drie speelbeurten van deze voorstelling:

Verwante artikelen

Tags

, , , , , , , , , , , ,

  • Elders

    Het Parool
    ★★☆☆☆
    'Het is jammer van de goede cast. Peter Bolhuis heeft een dodelijk saai personage. Niet alleen als inbreker in de te spelen klucht, maar ook als de acteur die de boef speelt is hij gereduceerd tot een onbetrouwbare dronkenlap. Guy Clemens weet met de droogkomische intonatie in zijn stem nog weleens echt grappig te zijn. En Tjitske Reidinga is natuurlijk ook weer van de partij - in een overgearticuleerde, dramatische rol die ze weliswaar goed kan, maar die we in verschillende varianten inmiddels al zo vaak van haar gezien hebben.' Sander Janssens
    de Volkskrant
    ★★☆☆☆
    'Een groot gemis is bovendien dat een stuk over theater daar zo weinig wezenlijks over weet toe te voegen. De getoonde clichés over de toneelwereld zijn intussen zo belegen dat ze enkel nog slaapverwekkend zijn. Dat je jezelf soms contrecoeur op een klein lachje betrapt, is puur te danken aan de inzet en kwaliteit van de acteurs.' Herien Wensink
    NRC Handelsblad
    ★★★★☆
    'Met hogeschoolkomedianten als Tjitske Reidinga, Peter Blok, Dick van den Toorn en Guy Clemens ontrolt zich hier echter een hoogst komische heksenketel. Te beginnen met het eerste bedrijf, waarin subtiel de draak wordt gestoken met de maniertjes van toneelspelers en het doorzichtige geklets van een regisseur die telkens gedwongen wordt beweegredenen voor zijn acteurs te verzinnen. En te eindigen met het pandemonium van het slot, dat volop aanleiding geeft tot een onstuitbare slappe lach.' Henk van Gelder
    Telegraaf
    ★★☆☆☆
    'Hoewel die gimmick van het kijkje voor en achter de schermen nog best aardig is, is het haast onvoorstelbaar dat Michael Frayn (de auteur van serieuzere toneelstukken als Kopenhagen en Democraten) zo’n draak van een stuk heeft afgeleverd. Als je denkt dat er echt geen schepje meer bovenop kan, dan gebeurt dat hier alsnog met emmerladingen vol. Van enige subtiliteit kun je Geen paniek! niet betichten.' Esther Kleuver
    Trouw
    ★★☆☆☆
    'Alle ouderwetse en banale clichés komen voorbij, terwijl het spel een ratjetoe aan stijlen vertoont: klucht, antiklucht, satire, komedie, gewoon je tekst zeggen. Kortom: vaktechnisch onevenwichtig en je moet ervan houden.' Hanny Alkema