‘Theatre is Back!’ is de ietwat overmoedige, maar ook enthousiasmerende slogan van de komende editie van het Nederlands Theater Festival (NTF). Terug van vakantie in de eerste plaats, maar zeker ook terug van de coronadip in bezoekers. Ook op een ideologisch niveau lijkt het goed te gaan met het theater. In een tijd waarin een flinke snuf scepsis over álles wat via een scherm tot je komt gezond is, is de levende aanwezigheid van toneelspelers, dansers, muzikanten én publiek al een subversief verschijnsel.
Zoals ieder jaar sluiten we in het septembernummer aan bij het Theater Festival, en dan specifiek bij NTF Pro, het tweedaagse professionalsprogramma dat NTF organiseert samen met het Amsterdam Fringe Festival. Daar worden de prangende kwesties besproken, de gesprekken die het afgelopen seizoen broeiden, de thema’s die komend seizoen de agenda gaan bepalen.
We haken hierbij aan omdat we geloven dat de gesprekken en debatten op een dieper niveau gevoerd kunnen worden als de context vooraf zo helder mogelijk is. Als we van elkaar weten waar we staan kunnen we de live gesprekken benutten om echt verder te komen.
Dit jaar doen we dat intensiever dan tevoren. De programma-samenstellers van NTF Pro, Lara van Lookeren en Brandon Oelofse, schoven deze winter twee keer aan bij onze redactievergaderingen en gaven inzage in de resultaten van de open call die ze hadden uitgezet in het theaterveld. Veel van de artikelen in deze editie sluiten direct of indirect aan bij sessies die op 3 of 4 september in Amsterdam zijn te volgen.
Zo praat Caspar Nieuwenhuis verder over zijn boek met ideeën uit de stedenbouwkunde voor het cultuurbeleid – waaruit wij een voorpublicatie brengen; vraagt de Ketentafel Cultuur Marketing en Communicatie aandacht voor fair payvoor theatermarketeers – waarover Rosalie Fleuren de initiatiefnemers interviewden; en gaan Nederlandse en Vlaamse theatercritici met elkaar in gesprek – waarvoor Evelyne Coussens het huidige Vlaamse kritieklandschap schetste.
Maar ook indirecter komen de thema’s van dit nummer terug op NTF Pro. Inclusie en queerness blijven grote thema’s in de sector – ik hoop dat de artikelen over acteurs met een accent, over het Huis voor Inclusieve Podiumkunst dat Theater Babel wil bouwen in Rotterdam, en over lesbische representatie in het theater daarbij als inspiratie en voedingsstof dienen.
Speciaal blij ben ik met het artikel van Simone Zeefuik. NTF presenteert jaarlijks de Staat van het Theater en de State of the World, Simone deed onderzoek naar de Staat van het Publiek en komt tot een aantal opmerkelijke conclusies en aanbevelingen. Haar onderzoek is toegespitst op Nederlanders van kleur of met een migratieachtergrond, maar iedereen die bezig is met publiek zou dit moeten lezen.
Later dit najaar – als we ons opmaken voor de premières van voorstellingen die wellicht vólgend jaar op TF of de Dansdagen staan – zal minister Letschert van OCW haar uitgangspunten voor het cultuurbeleid naar buiten brengen. De D66 bewindsvrouw heeft tot nu toe haar kaarten dicht tegen borst gehouden, maar nu moet toch wel duidelijk worden welke ideeën het beleid vanaf 2029 gaan vormgeven.
Een aspect daarvan is al duidelijk: de door de sector gewenste verlenging van de subsidieperiode van 4 naar 8 jaar is door de Tweede Kamer afgedwongen. Hoe dit er in de praktijk uit gaat zien is nog zeer onduidelijk. Waarschijnlijk krijgt een beperkt aantal instellingen in de Culturele Basisinfrastructuur (BIS) dit langduriger subsidieperspectief en wordt een groot aantal kunstinstellingen overgeheveld naar de fondsen – die dan op hun beurt flexibeler regelingen zouden moeten kunnen aanbieden. Dus niet alleen projectmatig en vierjarig zoals nu, maar ook voor andere periodes, waaronder 8 jaar.
Wat de gevolgen daarvan gaan zijn, is een onderwerp waarover nog te weinig gesprek wordt gevoerd. Ja, meer rust voor grotere instellingen is een groot goed, maar risico’s zijn er ook: vergroting van de tweedeling in de sector, verdergaande juridisering, en verdieping van de kloof tussen productie en afname. Dat is alvast mijn agenda voor de wandelgangen van NTF Pro.
Dossiers
