In het juninummer van Theatermaker besteden we als altijd veel aandacht aan de makers op de zomerfestivals. Zo leest u in deze editie interviews met Boukje Schweigman, Lisbeth Gruwez en Miet Warlop. Daarnaast presenteren we bijzondere gesprekken met Barbara Van Lindt, die deze zomer afscheid neemt van DasArts, en Marlies Heuer, die na een levensbedreigende ziekte weer fier op het toneel staat.

Daarnaast proberen we in dit vakblad ook steeds meer de ontwikkelingen in de schouwburgen te volgen. Vandaar een bundel artikelen over seizoensbrochures, horeca in theatergebouwen en een nieuwe methode om de publiekservaring van het theaterbezoek te verbeteren – hint: de voorstelling is het belangrijkst, maar bij de koffie en de garderoberij is nog veel winst te halen.

Maar ik wil even van de gelegenheid gebruik maken om enkele ontwikkelingen in de coulissen van Theatermaker en Theaterkrant.nl te belichten. In het aprilnummer schreef ik op deze plek over de sectoranalyse theater van de Raad voor Cultuur en de prominente rol voor erfgoed en reflectie daarin. Sindsdien is de groep instellingen die deze ondersteunende rollen vervullen, bijeengekomen om te werken aan een nieuw plan, dat uiterlijk vanaf 2021 z’n beslag moet krijgen.

Het gaat om partijen als de Theatercollectie bij de Universiteit van Amsterdam, Stichting TiN (erfgenaam van het Theaterinstituut en de eigenaar van de collectie), uitgeverij De Nieuwe Toneelbibliotheek, het lectoraat van de ATD, stichting BPN (uitgever van Theatermaker en Theaterkrant.nl) en enkele loslopende theaterhistorici en dramaturgen, gesteund door brancheorganisaties NAPK en VSCD, en door kennisinstituut DEN, dat belangrijk is voor de digitalisering die vanzelfsprekend de kern vormt van het nieuwe initiatief.

Het doel is niet om opnieuw een duur grachtenpand te openen met een bibliotheek en een museum, maar om als netwerk van kleinere instellingen te blijven werken aan historisch besef en actueel debat in het veld van de podiumkunsten en daarnaast de lacunes die zijn ontstaan na de sluiting van het Theaterinstituut – en dan met name geschiedschrijving, onderzoek en beleidsvoorbereiding – op nieuwe manieren in te vullen.

De deelnemende instellingen hebben en houden ieder hun kerntaken, maar werken samen aan digitalisering en ontsluiting van de collectie en zetten daarnaast grote, gezamenlijke projecten op. Als pilotproject werken we aan de herdenking van vijftig jaar Aktie Tomaat in 2019.

Ik ben buitengewoon geestdriftig over de inspirerende gesprekken die nu gevoerd worden, maar voor mij is dit idee pas echt geslaagd als de kunstenaars, gezelschappen en schouwburgen zich medeplichtig voelen. De theatergeschiedenis leeft pas echt als die voortdurend artistiek verwerkt wordt. Het mogelijk maken van onderzoek naar de Theatercollectie door kunstenaars is een belangrijk onderdeel van de opzet.

De plannen zijn nog volop in ontwikkeling, maar tijdens het komende Theater Festival in september presenteren we de stand van zaken. Wees allen daar welkom om samen geschiedenis te schrijven!