De in carnavaleske ontregeling gespecialiseerde choregraaf en performer Marlène Monteiro-Freitas gaat in RI TE een bewegingsdialoog aan met flamenco-vernieuwer Israel Galvàn. Die ontmoeting levert een amusant uurtje absurdistische slapstick op tijdens Julidans. (meer…)
Dansvoorstelling Winged van Kalpanarts en HIIIT, gisteren in première gegaan tijdens Julidans, is een mooie ode aan de wiskundige natuur.
Danseres Laila Gozzi staat net buiten een diagonale streep licht die van midvoor op het toneel naar rechtsachter loopt. Percussionisten Pepe Garcia en Kalina Vladovska van HIIIT geven één felle slag en de handen van de danseres schieten vanaf haar middel naar voren, de lichtbundel in, en weer terug. Nog één slag, en opnieuw schieten de handen het licht in en weer terug naar het donker. Dan twee slagen, waarop de handen spatgelijk het licht in schieten en weer terug. Dan drie, dan vijf. De armen reiken steeds net hoger.
Wiskunde is de wereld begrijpen in getallen en ruimte, en wiskundige Leonardo Pisano, beter bekend als Fibonacci, bracht in het jaar 1202 na verschillende reizen het Indiase telsysteem naar Europa. Inclusief het cijfer nul. Ook bracht hij de kennis mee dat veel patronen in de natuur zich voltrekken volgens een vaste telreeks: 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, enzovoort. Het volgende getal in de reeks is steeds de optelsom van de twee voorgaande. Denk aan een slakkenhuis, dat vanuit het startpunt in een steeds bredere baan om zichzelf draait. Dat huis groeit volgens dit patroon.
En het begin van die reeks is precies wat Kalpanarts’ dans van de armen doet: de nulsituatie zonder de armen in het licht, één keer in het licht, weer één keer, dan drie keer, dan vijf keer.
Dans is ook de wereld begrijpen in ruimte, in lichamen in de ruimte. Eenmaal begonnen met de geometrische blik wordt het tellen en spotten van lijnen en figuren in de voorstelling een sport. Zeven performers op de vloer, boven hen zeven driehoekige lampen in een V-vorm, als een vlucht ganzen in het prachtige lichtontwerp van Jeffrey Steenbergen. De dansers in een cirkel, de zich uitstrekkende lange armen van Manouk Schrauwen die twee kurkentrekkerspiralen draaien.
Vogels in een zwerm letten op en bewegen mee met ongeveer zeven vogels om hen heen. Het mooiste woord voor een zwerm komt uit het Engels: ‘a murmuration’ – alsof de dieren fluisterend van vogeloor tot vogeloor hun formaties afspreken. Zo doorkruisen zij, in groepen die bestaan uit honderden individuen, de enorme ruimte in de lucht boven ons. Ernaar kijken is verlangen om erin op te gaan.
Als altijd bij Kalpanarts wordt Winged gedanst in die vastberaden mix van Westerse hedendaagse dans met Indiase vormen als Bharatanatyam en Kathak. Zichtbaar en hoorbaar in de openingsscène, waarin de voeten als percussie-instrumenten worden ingezet, in de een- en tweehandige mudra’s die soms iets vertellen, in een scène met belletjes aan de enkels. Altijd naast elkaar, in formatie, vormen de danstalen samen de basis van de mooie ode die deze voorstelling is aan de wiskundige natuur.
Het stampen voelt eerst wel als wat tegenstrijdig met die titel, Winged. Een gevleugeld dier moet toch juist licht zijn, met holle dunne botjes, gaat het door mijn hoofd. Maar misschien gaat de voorstelling niet over die vogels zelf, maar over het verlangen van ons, de aan de aardbol vastgeklonken mensen, om onderdeel te zijn van het wonderbaarlijk eensgezinde samen optrekken van die vogels in hun fluistering.
Foto: Bowie Verschuuren
