Op afstudeerfestival ENTER begeleidt Theaterkrant nieuwe theaterwerkers bij hun eerste recensies. Deze recensie is geschreven door een van de deelnemers van het traject, Nina Nadia Weijers.       

‘Ik ben een echte goede burger, een echte goede burger.’ De burger volgt de regels, heeft een negen-tot-vijf baan, is voor alles goed verzekerd. De vier acteurs van Collectief Dom Volk zingen in dit zelfgeschreven openingslied over het zijn van een voorbeeldige inwoner. Maar wat als je het op een gegeven moment niet meer eens bent met de regels van de samenleving? Dan schrijf je je uit en sticht je een eigen land.

Collectief Dom Volk bestaat uit acteurs Teun van der Meer, Ricky Hol, Isis van der Horst, Anna van der Pol, dramaturg Judith van Katwijk en technicus en lichtontwerper Wouter Schultink. Met hun werk duiken ze in actuele maatschappelijke en politieke onderwerpen. Ze maken contact met politici, jongeren op straat en ervaringsdeskundigen om hun onderzoeken aan te sterken. In de afstudeervoorstelling Welkom in het land van dom Volk zien we vier individuen die hun utopische tentenkamp opzetten genaamd ‘Ons Land’, maar daar uiteindelijk ook in machtsconstructies verzeilen.

‘Wat betekent de democratie?’ Dat is een vraag waarmee je bij niemand echt terechtkunt. Jeroen, gespeeld door Hol, probeert het. In een grappige, maar tegelijk schrijnende scène zien we hoe hij instanties belt en telkens van het kastje naar de muur wordt gestuurd. ‘Op de site kan je een formulier invullen,’ zegt de telefoniste, gespeeld door een van de andere acteurs. ‘Sorry daar hebben we geen folders voor.’ Uiteindelijk wordt hem zelfs het voorstel gedaan om naar de GGZ te gaan. Jeroen raakt steeds meer terneergeslagen en besluit zich te vestigen in Ons Land.

De acteurs maken zelfverzekerd contact met het publiek. Op verschillende momenten richten ze zich direct tot ons, bijvoorbeeld wanneer het personage van Van der Pol in paniek twee werptenten in de schoot gooit van mensen op de eerste rij en verzoekt die op te vouwen (zij doen dat vervolgens enthousiast). Hun speelstijl heeft een mooie balans tussen geloofwaardig naturel en typematig. Het zijn uitvergrote karakters, maar het wordt niet cliché.

De voorstelling heeft ook een duidelijke educatieve inslag. Zo wordt er een keer letterlijk uitgelegd wat een democratie inhoudt en aan welke kenmerken totalitaire leiders voldoen. De inwoners van Ons Land onderzoeken iedere dag van de week een andere politieke ideologie en beslissen op basis daarvan alles, zelfs wie en hoe iemand de afwas doet. Maandag kapitalisme, dinsdag communisme, woensdag socialisme… De makers zijn ongetwijfeld geïnspireerd door het nummer Mum Does the Washing van Joshua Idehen. De educatieve lijn weten ze op een fijne manier door het verhaal te weven. Ze maken deze scènes grappig en blijven in hun karakter waardoor ze voor mij geen belerende toon krijgen.

Welkom in het land van dom Volk is een geslaagde voorstelling over mensen in de samenleving die ‘het zat zijn’ en ‘het beter weten’. Maar ook in hun nieuwe, eigen land is er achterdocht en machtshonger. Weten deze landstichters het dan wel écht beter, als ook hier de bekende machtsconstructies ontstaan? Ik krijg zo het idee dat ze, zoals ze het zelf zeggen, ‘heel heel heel heel heel erg kwaad’ op de maatschappij willen zijn, maar eigenlijk geen idee hebben hoe ze het dan daadwerkelijk anders moeten doen. In Ons Land beloven ze in vrijheid en harmonie met elkaar samen te leven, maar als dat op deze manier niet gebeurt, hoe gebeurt het volgens Collectief Dom Volk dan wel?

Foto: Derk Stenvers