Vrijdag & Sandifort
Voorlopig voor altijd
Overtuigend bitterzoet huwelijk van artiestenkoppel
Ivo Nieuwenhuis
23 november 2018
Gezien op 22 november 2018, De Kleine Komedie, Amsterdam

In hun vierde cabaretprogramma als duo doen Remko Vrijdag en Martine Sandifort waar ze goed in zijn: sketches met absurde wendingen spelen, bevolkt door over-the-top personages. Waar dit in hun voorgaande shows nogal eens leidde tot een overschot aan meligheid, weten ze dat dit keer te voorkomen door de toevoeging van een sterke rode draad. Voorlopig voor altijd draait om het vastgelopen huwelijk van het artiestenkoppel Remko Vrijdag en Martine Sandifort, die zogenaamd niet alleen op het podium, maar ook privé een stel vormen.

In een strak decor, bestaande uit enkele spierwitte verschuifbare panelen, waarvan een voorzien van een keukenblok, zetten Vrijdag en Sandifort hun huiselijke ruzies overtuigend neer. Het gekibbel over de vraag wie ervoor verantwoordelijk is dat de thermostaat wéér niet is teruggedraaid, de goedbedoelde maar totaal verkeerd vallende feedback van Vrijdag op een improvisatiescène die Sandifort met hem wil oefenen. Het komt allemaal akelig herkenbaar voor en schurkt regelmatig zelfs tegen het clichématige aan, maar steeds weet het cabaretduo dan weer een harde schakel te maken naar een nieuwe, onverwachtse scène, en zo blijf je bij de les.

Die harde schakels vormen sowieso een handelsmerk van Vrijdag en Sandifort, die over een speltechnisch vernuft beschikken waar maar weinig van hun collega’s aan kunnen tippen. Van het ene op het andere moment verandert Sandifort van een naturel personage in een lompe idioot met groteske mimiek, en weer terug. Ook Vrijdag is een meester in het groteske spel, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de scène waarin hij een heftruckchauffeur is die van zijn baas (Sandifort) een rijke selectie aan eten en drinken krijgt aangeboden – ‘Wil je misschien een colaatje? Sisi? Fanta? Seven-Up? Wijntje? Biertje? Blokje kaas?’ – waarbij Vrijdag op iedere suggestie reageert met een met verwrongen kop en nasale stem uitgesproken: ‘O, nou eh…’

Af en toe vliegen Vrijdag en Sandifort wel even uit de bocht met hun lompigheid, zoals bij de scène waarin bewegingsoefeningen worden gedaan die steevast in scheten eindigen, of die waarin Vrijdag als quizmaster een sekswerker uit Diemen ontvangt. In beide gevallen wordt de lach volledig gezocht in seks-, poep- en piesgrappen, waardoor het allemaal wel erg banaal wordt.

Maar hier tegenover staan minstens zoveel scènes waarin de lompheid niet alleen komisch, maar ook tragisch is. De rode draad van het vastgelopen huwelijk gaat vooral ook over het onvermogen van twee mensen om elkaar lief te hebben, terwijl ze dat eigenlijk wel heel graag zouden willen. Dat onvermogen komt in diverse sketches pijnlijk naar voren en geeft deze voorstelling iets bitterzoets.

In het slotlied komt die bitterzoetheid op een prachtige manier tot een hoogtepunt en blijkt opnieuw hoe strak gecomponeerd dit programma eigenlijk is. In Voorlopig voor altijd hebben Vrijdag en Sandifort goed de balans bewaard tussen grilligheid en samenhang en tussen platte humor en schrijnende tragiek. Graag meer van dit soort werk van deze twee vaklui!

Foto: Bob Bronshoff

Elders

Het Parool

'Heel mooi én wrang is het nummer waaraan dit programma zijn titel ontleent. 'Vooralsnog is er niemand die me liever heeft dan jij. Vooralsnog blijf jij voor altijd bij mij. Voorlopig is dit voor het leven.' Ze zingen het, terwijl ze allebei voor de spiegel van hun eigen, steriel-witte badkamer staan. Wie van schurend cabaret houdt, moet absoluut bij Vrijdag en Sandifort zijn.' Mike Peek

de Volkskrant
★★★★☆
'Het is knap vakman- en-vrouwschap dat geen moment verveelt; hoe ze in de regie van Peter van de Witte losse sketches aan elkaar lijmen en daarvoor het strakke decor gebruiken, hoe ze afwisselen tussen typetjes en Remko en Martine, en hoe alles toch één geheel blijft.' Gidi Heesakkers
Trouw
★★★★☆
'Het zijn hier huiselijke irritaties die door de details; een blik, een gebaar, een zucht zó herkenbaar zijn dat ze vaak al een lach opleveren voordat er een woord is gesproken. De scènes flitsen soepel in elkaar over, vaak net iets eerder dan verwacht waardoor je als kijker alert blijft. Of een scène krijgt een sterke wending doordat personages plots veranderen of niet blijken te zijn wie ze eerst leken.' Bianca Bartels
Telegraaf
★★★☆☆
'Alleen al die sublieme openingsscène, wanneer het stel thuiskomt na een optreden en er ruzie ontstaat om iets volkomen onbenulligs. Hoe Martine zwijgend, maar met veel kabaal en een gezicht op onweer de troep van Remko opruimt. Tevergeefs wachtend op een reactie. Zo schrijnend herkenbaar, die onmacht die veel relaties binnensluipt zodra er niet meer goed met elkaar wordt gecommuniceerd.' Esther Kleuver
NRC Handelsblad
★★★★☆
'De voorstelling blijft voortdurend spannend om naar te kijken, omdat Vrijdag en Sandifort slim schakelen tussen typetje en privé-persoon, en de grens tussen die twee flinterdun is. Zo blijkt een komische sketch over een kantoorbal die een oude scharrel tegenkomt (heerlijk over the top gespeeld door Martine Sandifort) opeens ook over de makers zelf te gaan.' Dick Zijp