Productiehuis Zeelandia
Vlaklanders
★★★☆☆
Twee theaterrotten als tobbende komedianten
Dick van Teylingen
28 augustus 2017
Gezien op 26 augustus 2017, Zeeland Nazomerfestival, Schouwburg Middelburg

Gerardjan Rijnders en Peter Verburgt schreven voor het Zeeland Nazomerfestival samen een stuk voor twee oudere acteurs, ‘op basis van een onderlinge tekstuele dialoog’. Ze regissseren ook samen. Titus Tiel Groenestege en Titus Muizelaar spelen hun tekst, alsof ze in hun geschiedenis teruggaan.

‘Ik geef maar al te graag toe dat ik helemaal niets weet. Dus ben ik erg gehecht aan domme feiten die ik uit de krant of elders opduik. Dat de eerste inwoners van Europa zwart waren. En pas 6000 jaar geleden blank werden omdat ze van jacht overgingen op landbouw en daardoor minder vlees en vis aten en dus minder vitamine D binnen kregen. Een vitamine die wel heel belangrijk is voor één en ander. En toen werden ze wit waardoor ze die vitamine rechtstreeks van het zonlicht ontvingen. Dat soort dingen.’

Ze hebben elkaar veel te vertellen, de twee mannen. Hoe hun verhouding is en waar ze zijn blijft lang onduidelijk: de omgeving is onbestemd. Het half onttakelde podium van coproducent de Middelburgse schouwburg (het theater gaat een jaar van verbouwing tegemoet) zonder enig decor, past daar goed bij. Afgeschreven mannen in een afgeschreven schouwburg. Maar met een beetje aandacht kan er weer van alles gebeuren.

Het wordt ook snel duidelijk dat ze ‘iets’ met theater hebben, zelfs een stuk willen gaan maken. En dat ze zich door de ander niet graag in een hokje laten stoppen. ‘Als je dit soort eenvoudige dingen, die nog helemaal niets voorstellen, al systematisch gaat tegenspreken, dan vrees ik voor wat er nog komen gaat.’

Titus Tiel Groenestege speelt een rijzige, strakke, nobel grijzende heer. Hij is wat reactief; de energie en de uitdaging komt van de slobberige, maar spitse Titus Muizelaar, met zijn staartje en rode sneakers. Al te stellige uitspraken en aftastende vragen laten hun onzekerheid zien. ‘Er bestaat voor ons geen onderscheid meer tussen grote en kleine thema’s. Als we maar door kunnen praten en het eind voor kunnen blijven.’

Ze hebben het over Wachten op Godot, het haperende lijf (‘Is er nog zicht op een erectie?’), filosofie, het uitdijend universum, elf dimensies en de snarentheorie (al lang een fascinatie van Rijnders). Het zijn mannen die zich bewust zijn van zichzelf. Hun opmerkingen gaan vaak over hun manier van communiceren. En over theater. ‘De meeste mensen gaan naar het theater om alleen maar dingen te zien en te horen die ze al kennen. Ze komen voor de herkenning. Helaas.’

Schrijvers en spelers samen vertegenwoordigen een eeuw of twee theaterervaring. De acteurs gaan terug naar hun begin, zoals dat kan gaan met oudere mannen. Frisse Jongens en Maatschappij Discordia, je ziet het nog steeds. Of weer. Tiel Groenestege betoogt druk met zijn handen en armen. Muizelaar is daar zuiniger mee. Hij is mimisch sterk en zet zijn gesticulatie efficiënter in; hij kan serieus en ironisch tegelijk zijn. Ze genieten van het cabareteske vuurwerk dat ze in handen hebben gekregen. En dat het dollen weleens wat lang duurt, ach, wie neemt het hen kwalijk.

Foto: Lex de Meester

Elders

NRC Handelsblad
★★★☆☆

'Op briljante wijze vertolkt het tweetal de tekst, humoristisch, onverwacht energiek ook. Slechts handgebaren en enkele stappen vormen de minimale dynamiek. Soms met cynisme, dan met weemoed beschouwen ze het theater. Als ze beseffen dat ze eens zullen verdwijnen in het lege heelal (maar is het heelal leeg?) dan krijgt hun optreden een verstilde ontroering. Een nadeel is dat de voorstelling is losgezongen van de Zeeuwse ziel van de locatie. Daarover wil je als toeschouwer meer weten.' Kester Freriks

de Volkskrant
★★★☆☆
'Titus Tiel Groenestege en Titus Muizelaar spelen daarin twee oude acteurs, of misschien ook wel gewoon twee oude mannen, die wachten op een soort verlossing, maar waarschijnlijk is dat de dood. Hun gesprekken gaan over het uitdijen van het heelal, de snarentheorie, de oerknal maar ook over acteren en het theater. Uiteindelijk resteert de stilte. Vlaklanders is nogal statisch teksttoneel, dat het geheel en al moet hebben van de twee virtuoze acteurs die leven blazen in deze meanderende tekst, gespeeld in een kaal toneelhuis.' Hein Janssen

1 Reactie op "Vlaklanders"

  1. Bob schreef:

    Na het lezen van dit stuk (en eerdere stukken) van Dick Teylingen bekruipt mij het gevoel dat deze recensent in een wat zure fase verkeert. Alsof er een bepaalde openheid mist. Alsof hij gaat zitten met het idee: eens kijken wat er allemaal aan ontbreken zal vanavond en hoe ik dat zo puntig mogelijk kan neerschrijven. Kan hij zich nog laten vervoeren? Of is hij, in plaats van opgaan in de productie, in zijn hoofd teveel bezig met de recensie die hij zal gaan schrijven? En, prangender, vindt hij theater nog wel leuk? Kritiek hebben is oké. Natuurlijk. Maar wat meer positiviteit en woorden die enthousiasme en bevlogenheid vertolken voor theater en de makers ervan zouden zijn stukjes een prettiger ondertoon geven. Nu rest er een gevoel dat de recensie meer zegt over (de levensfase van?) de recensent dan over de productie die hij beschrijft. Met wat introspectie van zijn kant is ongetwijfeld verbetering haalbaar. Want schrijven, dat kan ie.

Reageer

Uw E-mail adres zal niet gepubliceerd worden.