In het boek Morele ambitie deelt schrijver Rutger Bregman mensen schematisch in op basis van hun ambities en idealen. Tenminste, dat beweren Jos en Roel Maalderink in hun eerste cabaretvoorstelling Verbroedering. Ze staan voor een flap-over op het toneel en stellen vragen aan de zaal. Vrijwilliger Hiske, die mensen gratis met hun belastingaangifte helpt, belandt in het meest gunstige vakje: ambitieus en idealistisch. Maar Adolf Hitler? Die was ook ambitieus. En hij had zeker idealen, al waren die zwaar verderfelijk. ‘Tóch belandt hij in hetzelfde vakje als Hiske!’, zeggen de twee verontwaardigd.
Deze scène is een van de sterkere momenten in Verbroedering. De broers Maalderink zijn bekend van het satirische tv-programma Plakshot van de VPRO, dat sinds de zomer is gestopt door de bezuinigingen bij de NPO. We krijgen tijdens hun theaterdebuut inkijkjes in hun persoonlijke leven, intermezzo’s met het publiek, grappen over boeken en tv-programma’s, satire over de politiek, klimaatactivisme en niet te vergeten de polarisatie in de samenleving – die ervoor zorgt dat je ook op een podium bijna niets meer durft te zeggen.
Verbroedering is overvol. Er is gekozen voor een anderhalf uur durend programma, met piano en liedjes, zonder heldere rode draad. Misschien was het beter geweest om met een serie afgebakende sketches dichter bij de Plakshot-formule te blijven. Het niveau is nu wisselend, wat de twee wél hebben is een hoge gunfactor.
Veel scènes zijn net niet genoeg uitgewerkt, zoals de talkshowparodie. De host knoopt een Jeroen Pauw-achtig sjaaltje om, zet een krullenpruik op en introduceert steeds opnieuw dezelfde gasten: Jan Slagter, Dilan Yeşilgöz en de broers Maalderink die hun theaterdebuut gaan maken. Maar de pointe wordt niet duidelijk. De razendsnelle serie persiflages met titels van The Beatles, in navolging van All You Need is Love valt dan weer wél op zijn plek. Zo heeft Come together! een over-empathische presentator en gaat Lucy in the sky with diamonds over drugsverslaving.
Sommige liedjes zijn origineel en hebben sterke teksten, zoals de song met eindeloze lange zinnen uit een onderzoeksrapport. De zangtechniek laat te wensen over. ‘We zingen nogal vals’, zeggen ze zelf ook tegen het publiek. En dat maakt het dan weer grappig. De twee zijn innemend wanneer ze spelen met hun eigen knulligheid als broers en hun onderlinge strijd. Al voor de voorstelling begint, verschijnen ze om beurten op het toneel om over elkaar te roddelen.
Ontroerend zijn de scènes over hun recalcitrante moeder die een jaar geleden overleed. Hun vader was al eerder uit het leven verdwenen. Naast elkaar zittend op een tafel vertellen ze over een publieksreactie na een van de try-outs. ‘Dus jullie zijn écht broers?’, vroeg een dame. ‘Wat zullen jullie ouders trots op jullie zijn!’ Dan kijken ze even stil voor zich uit. Maar gelukkig zijn ze niet alleen, er is er nog een oudere Maalderink-broer die ook in de zaal zit en hard meeklapt met het enthousiaste publiek.
Foto’s: Meesterwerk
