Recensie

Vastgoed B.V.
Senf theaterpartners, Kemna Theater
★★★☆☆ Toneel
9 oktober 2017 - Theater DeLaMar, Amsterdam - Speellijst
Compleet doorgeslagen kapitalistische geldwolven
Door gepubliceerd 10 oktober 2017

Vastgoed B.V. toont een geïroniseerde schets van een gekapitaliseerde wereld, waarin uitsluitend mannen de dienst uitmaken, elk moment van zwakte ongenadig afgestraft wordt en racisme en seksisme als normale omgangsnormen gelden. ‘Een vent is wat-ie verkoopt. En jij zit alleen maar te kutten’, dat soort taal. David Mamet schreef het stuk (Glengarry Glen Ross) in 1982, tien jaar voor de verfilming ervan.

De voorstelling speelt zich af op een grootstedelijk makelaarskantoor. Scenografen Thomas Rupert en Roos Veenkamp ontwierpen een duistere ruimte met op de achterwand geschilderde doeken waarop immense wolkenkrabbers prijken. Boven de acteurs hangt een ingenieuze constructie van tl-verlichting, die gaandeweg neerdaalt. Verder een lege speelvloer; de ego’s van de personages krijgen zo alle kans om de ruimte op te vullen.

En dat doen ze.  De personages ploeteren naar hartenlust met hun zelf opgelegde doelen (vooruit: targets). Neem Miel ‘de Rammer’ Rappanje (Huub Stapel), de afgegleden makelaar die het vak verleerd is en alle glamour kwijt is – maar dat weigert in te zien. Of de tirannieke Toor Haije (de eerste serieuze toneelrol van Jörgen Raymann, die zich daar prima van kwijt), de onvervalste crimineel die nog nauwelijks moeite doet dat te verbloemen. De goeiige Dik Stradmeijer (Daniel Cornelissen) verdient eigenlijk, als hij niet zo’n ontzettend sulletje was, nog de meeste sympathie. Hij is om onverklaarbare redenen echt op de verkeerde plek terechtgekomen, en wordt door iedereen als speelbal gebruikt. ‘Wat háát ik deze baan’, verzucht hij op het einde.

Het is jammer dat in de regie van Job Gosschalk de ironie niet altijd even scherp is doorgevoerd. Terwijl dit stuk pas betekenis krijgt zodra het direct commentaar geeft op zichzelf, en daarmee op de compleet doorgeslagen kapitalistische geldwolven die in het verhaal de dienst uitmaken. Als serieus bedoelde dialogen schetst het een doodsaai beeld van oervervelende mensen.

Vooral Frederik Brom beschikt over de subtiele technieken van scherpe satire. Waar Cornelissen als opportunistische naprater – hoe hilarisch af en toe ook – iets te veel in het karikaturale gaat zitten, vindt hij een perfecte balans: als een echte makelaar verafschuw je hem, terwijl hij je ondertussen met aanstekelijke flair om de vinger windt. Brom krijgt het met zijn aanstekelijk spel voor elkaar dat je werkelijk vergeet wat voor oplichter hij is en je samen met hem hoopt op een geslaagde deal. Dat zo’n deal ten koste gaat van de oude, verwarde Bruin Rabbie (Hubert Fermin) nemen we vervolgens graag voor lief.

Dat er gaandeweg het stuk een inbraak gepland en uitgevoerd wordt, doet eigenlijk nauwelijks ter zake. Het plotje in Vastgoed B.V. is niet zo boeiend. Het verzuipt al snel in geabstraheerd geouwehoer over ‘targets’, ‘info kanaliseren’ en ‘policy’. Fascinerend aan dit stuk zijn de onderlinge verhoudingen, de heersende hiërarchie waarvoor iedereen over lijken gaat. Nu is dat ook al vrij snel evident: de personages zijn op hun eigen manier allemaal even verachtelijk. Of, om in hun eigen competitieve idioom te blijven: het zijn losers die zich voordoen als winnaars. Dat beeld wordt in Vastgoed B.V. snel geschetst en daar wordt vervolgens niet meer aan getornd.

Foto: Tom Sebus

4 Reacties

  1. harry veenhof
    Geplaatst op 12 oktober 2017 om 12:34 | Permalink

    Gisteravond Vastgoed B.V. gezien in Nijmegen. Ik vond het totaal niet boeiend en vraag me nog steeds af waarom het toneel vol grit lag. Een van de spelers ging er zelfs redelijk op onderuit. Geen plot, veel losstaande dialogen. En dan ook nog een vrij dure voorstelling, die ik zeker niemand kan en zal aanraden.

  2. Pien Jansen
    Geplaatst op 12 oktober 2017 om 22:24 | Permalink

    Gisteravond Vastgoed b.v. gezien in Nijmegen. Erg dure voorstelling 37 euro en om 21.38 uur stonden we al weer buiten. Acteurs zijn wel goed maar ik vond het totaal niet boeiend. Geen plot, meer van hetzelfde. Veel gekut en dat was het dan. Zonde van de avond

  3. Manfred van Bellen
    Geplaatst op 12 oktober 2017 om 22:48 | Permalink

    Vanavond ook de voorstelling in Nijmegen gezien. Vond het razendknap gespeeld, oergeestig en boeiend van begin tot eind. Een echte aanrader dus. Overigens viel tijdens deze voorstelling de acteur die Stradmeier speelde ook in de bak met grind.Het was erg grappig en hoorde zo overduidelijk bij het personage en de scene dat de ervaring zoals hierboven beschreven door een bezoeker, van wel erg weinig kijkersvermogen en theatrale verbeelding getuigt om dat niet doorgehad te hebben. Enig minpuntje was dat ik graag nog meer scenes had willen zien.

  4. Simon
    Geplaatst op 17 oktober 2017 om 09:58 | Permalink

    Gelukkig hadden we de kaarten gewonnen, want als we hier EUR 40,- voor hadden moeten betalen hadden we toch nog iets grappigs beleefd op onze avond uit. Veel teveel gescheld, regelmatig plaatsvervangende schaamte gehad. Als er pauze was geweest waren we weggelopen, en met ons velen anderen. Zonde van je geld.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

U kunt de volgende HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

LET OP: op deze recensie rust auteursrecht. Voor geheel of gedeeltelijke overname, in welke vorm dan ook, is vooraf toestemming nodig van de uitgever.

Elders

Het Parool
★★★☆☆
'Een van de mooiste scènes van Vastgoed B.V., dat gisteren in première ging, zit aan het begin. Acteur Huub Stapel laat even zien wat hij in huis heeft. Als makelaar Miel Rappanje gaat hij in een paar minuten alle registers af om bij collega Remmers (Jelle de Jong) 'geile info' los te peuteren waarmee hij klanten kan winnen: hij blaast eerst hoog van de toren, vloekt en tiert, probeert de ander dan te lijmen, speelt op zijn gevoel en gaat nog net niet op de knieën maar wel diep door het stof.' Hans Smit
Telegraaf
★★★☆☆
'In het geabstraheerde toneelbeeld van Thomas Ruppert, met op de achtergrond de afbeelding van een kantorenskyline, bewegen de acteurs zich onder steeds van positie wisselende tl-buizen door over hoopjes vermalen autobanden. Dat kaalgeslagen beeld symboliseert mooi het nogal lege bestaan van deze mannen met hun holle praatjes.' Esther Kleuver
de Volkskrant
★★★★☆
'Opvallend is hoe het stuk de tand des tijds heeft doorstaan. In deze regie van Job Gosschalk komt de seksistische en racistische aard van het kapitalisme wederom bloot te liggen. Mamets klootzakkerige personages zijn tijdloos.' Vincent Kouters
NRC Handelsblad
★★☆☆☆
'Door de matheid en door het gebrek aan chemie tussen de acteurs doet ook het plotje van Mamet opeens dun aan. Terwijl dat zou moeten verdwijnen onder het virtuoze taalvuurwerk van Otten, die in een eindeloze reeks varianten op scheldwoorden de mannen elkaar onder meer laat uitmaken voor ‘zeekreeft’, ‘pak Brinta’, ‘bedplasser’ en ‘lekke dakgoot’.' Ron Rijghard
Trouw
★★★☆☆
'Job Gosschalk richt zich in zijn regie niet op die onderliggende gedachte, maar op de personages. Dat levert prima acteurstoneel op, maar dat gaat ook ten koste van de beschouwing: welk (nieuw) inzicht wil Gosschalk ons hier geven? Misschien wel géén, en dat is zijn goed recht. Hij zet zijn acteurs op de voorgrond. Ook al past Mamets bits-komische toon niet iedereen, we gaan met ze mee.' Alexander Hiskemuller

Speellijst

De eerstvolgende drie speelbeurten van deze voorstelling:

Verwante artikelen

Tags

, , , , , , , , , ,

  • Elders

    Het Parool
    ★★★☆☆
    'Een van de mooiste scènes van Vastgoed B.V., dat gisteren in première ging, zit aan het begin. Acteur Huub Stapel laat even zien wat hij in huis heeft. Als makelaar Miel Rappanje gaat hij in een paar minuten alle registers af om bij collega Remmers (Jelle de Jong) 'geile info' los te peuteren waarmee hij klanten kan winnen: hij blaast eerst hoog van de toren, vloekt en tiert, probeert de ander dan te lijmen, speelt op zijn gevoel en gaat nog net niet op de knieën maar wel diep door het stof.' Hans Smit
    Telegraaf
    ★★★☆☆
    'In het geabstraheerde toneelbeeld van Thomas Ruppert, met op de achtergrond de afbeelding van een kantorenskyline, bewegen de acteurs zich onder steeds van positie wisselende tl-buizen door over hoopjes vermalen autobanden. Dat kaalgeslagen beeld symboliseert mooi het nogal lege bestaan van deze mannen met hun holle praatjes.' Esther Kleuver
    de Volkskrant
    ★★★★☆
    'Opvallend is hoe het stuk de tand des tijds heeft doorstaan. In deze regie van Job Gosschalk komt de seksistische en racistische aard van het kapitalisme wederom bloot te liggen. Mamets klootzakkerige personages zijn tijdloos.' Vincent Kouters
    NRC Handelsblad
    ★★☆☆☆
    'Door de matheid en door het gebrek aan chemie tussen de acteurs doet ook het plotje van Mamet opeens dun aan. Terwijl dat zou moeten verdwijnen onder het virtuoze taalvuurwerk van Otten, die in een eindeloze reeks varianten op scheldwoorden de mannen elkaar onder meer laat uitmaken voor ‘zeekreeft’, ‘pak Brinta’, ‘bedplasser’ en ‘lekke dakgoot’.' Ron Rijghard
    Trouw
    ★★★☆☆
    'Job Gosschalk richt zich in zijn regie niet op die onderliggende gedachte, maar op de personages. Dat levert prima acteurstoneel op, maar dat gaat ook ten koste van de beschouwing: welk (nieuw) inzicht wil Gosschalk ons hier geven? Misschien wel géén, en dat is zijn goed recht. Hij zet zijn acteurs op de voorgrond. Ook al past Mamets bits-komische toon niet iedereen, we gaan met ze mee.' Alexander Hiskemuller