Recensie

The Little Foxes
Nationale Toneel
★★★☆☆ Toneel
20 april 2016 - Stadsschouwburg Haarlem - Speellijst
Mooi decor en goed acteerwerk geven The Little Foxes sjeu
Door gepubliceerd 21 april 2016

Zo met die zonnebril en coltrui houdt hij het midden tussen the Godfather en wijlen prins Claus op zonvakantie. Hij spreekt traag, charmant en voortdurend als het ware met een dubbele tong, om zijn status als nouveau riche gestand te doen. Mark Rietman als de charmante psychopaat Ben is, samen met Bram Suijker als neef Leo, de smaakmaker van de avond. Rietman speelt een van de broers van de familie Hubbard, een familie die vooral rijk is geworden doordat broer Oscar de erfgename van een grote katoenplantage heeft getrouwd. Het toneelstuk The Little Foxes (1939) van de Amerikaanse auteur Lillian Hellman heeft hebzucht en decadentie als thema. Maar eerlijk gezegd, in de nauwelijks bewerkte versie die het Nationale Toneel speelt, mist het stuk de impact die het ongetwijfeld wel had in Hellmans tijd. Daarvoor is de constatering dat we in het Westen gecorrumpeerd worden door onze eigen decadentie, vandaag inmiddels te vaak gedaan.

Tante Birdie (Betty Schuurman) is de enige echte aristocraat in de familie. Zij trouwde ooit, naïef als ze was, met Oscar Hubbard, die vooral uit was op de katoenplantage van haar familie. De Hubbards, bestaande uit Regina (Anniek Pheifer), Ben (Mark Rietman) en Oscar (Jappe Claes), zijn graaiende nouveaux riches die over lijken gaan voor de vergroting van hun rijkdom. De tegenstelling tussen het bescheiden oud geld en het geperverteerde nieuwe geld is vet aangezet in The Little Foxes. ‘De rijken hoeven niet subtiel te zijn’, zegt Regina. Voor enige subtiliteit doen de Hubbards dan ook geen enkele moeite. Vroeger keek de aristocratische familie van Birdie op hén neer, nu hebben zij hún landgoed ingenomen, en Birdie erbij.

Regina beraamt met haar broers plannen om haar echtgenoot Horace, met wie ze al tien jaar het bed niet meer deelt en die inmiddels doodziek is, startkapitaal te ontfutselen voor een nieuwe katoenfabriek. Ondertussen probeert Birdie de jonge Alexandra, dochter van Regina, ervan te overtuigen haar familie te ontvluchten. Birdie herkent in Alexandra haar jonge zelf en wil haar behoeden voor fout van destijds, waardoor ze in de verziekte familieverhoudingen van de Hubbards verstrikt raakte.

Het komische acteerwerk van met name Mark Rietman en Bram Suijker zorgt voor scènes om naar uit te kijken. (Zonder daarmee het vakwerk van de andere acteurs tekort te willen doen.) Ben en zijn neefje Leo blijven boeien als karakters, omdat er voortdurend iets onder de oppervlakte schuilt. Leo wil graag meedoen met de grote jongens, maar blijkt toch steeds weer het lulletje rozenwater van de familie te zijn; Ben daarentegen is het brein achter alle vuile plannetjes, maar hij verkoopt ze zo charmant dat hij iedereen om zijn vinger windt. Die gelaagdheid ontbreekt bij een personage als Regina. Haar onoprechtheid is soms zo evident dat het de spanning uit de scène doet wegvloeien.

Maar oh, dat decor, hoe prachtig gekozen. De vloer loopt omhoog, de lijnen lopen schuin en de wanden staan flink uit het lood. Je waant je bijna in een schilderij van Escher, even doet het je duizelen in het begin. Het scheve decor illustreert de scheve, verstoorde familieverhoudingen bij de Hubbards.

Al vraag je je bij The Little Foxes af waarom regisseur Antoine Uitdehaag dit stuk nu en in zijn bijna oorspronkelijke vorm op de planken brengt, toch weten een prachtig decor en stevig, vet acteerwerk het stuk sjeu te geven.

Foto: Kurt Van der Elst

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

U kunt de volgende HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

LET OP: op deze recensie rust auteursrecht. Voor geheel of gedeeltelijke overname, in welke vorm dan ook, is vooraf toestemming nodig van de uitgever.

Elders

de Volkskrant
★★★☆☆
'Vooral Rietman excelleert in een virtuoze vertolking van een proleterige, enge man. Ook een heerlijk larmoyante Betty Schuurman als de alcoholverslaafde schoonzus en het verzenuwde Pietje Bell-acteren van neefje Bram Suijker is buitengewoon geinig. Gelukkig maar, want The Little Foxes blijkt een tamelijk belegen stuk. Als er tegen het eind ernstige noten moeten worden gekraakt (de man gaat dood, de dochter ontspoort) lukt het nauwelijks nog interesse voor al die idiote mensen en hun gedoe op te brengen. Lachen op het verkeerde moment kan dan soms bevrijdend zijn.' Hein Janssen
Trouw
★★★★☆
'Meteen in het eerste bedrijf zet regisseur Antoine Uitdehaag daar bij het Nationale Toneel een treffend beeld van neer met personages die meer letten op voordeel behalen dan op het nut van er zelf voordelig uitzien. Een lijpe houding, al net zo vertrokken als het bewust iets te hellende toneelbeeld (Thomas Rupert) of de gebrek aan smaak uitschreeuwende kleding (Sabine Snijders).' Hanny Alkema
Het Parool
★★☆☆☆
'The Little Foxes is een echt praatstuk, en zoiets is gebaat bij spannende, uitgesproken regiekeuzes. Maar regisseur Antoine Uitdehaag, die we de laatste tijd vooral kennen van zijn DeLaMarproducties, krijgt er maar geen leven in. In een poging alle plotlijntjes uiteen te zetten vervalt hij in een inspiratieloze, plichtsgetrouwe enscenering. Daarbij kiest hij voor een realistische, tikkeltje karikaturale speelstijl. Veilige keuze zou je denken, maar hier draait die keuze het stuk de nek om.' Sander Janssens
NRC Handelsblad
★★★☆☆
'In de stijlvolle en vooral gedegen regie van Antoine Uitdehaag is de Regina van Pheiffer met felrode pruik en zuigend-tartende speelstijl briljant. In dit stuk over zelfverrijking van twee malafide broers weet Regina hen zo te manipuleren, dat zij overwint. Maar daartoe betaalt ze een hoge prijs. Aan het slot verlaat haar dochter Alexandra haar, een verstilde maar gaandeweg steeds exuberantere rol van Sallie Harmsen.' Kester Freriks

Speellijst

De eerstvolgende drie speelbeurten van deze voorstelling:

Verwante artikelen

Tags

, , , , , , , , , , , ,

  • Elders

    de Volkskrant
    ★★★☆☆
    'Vooral Rietman excelleert in een virtuoze vertolking van een proleterige, enge man. Ook een heerlijk larmoyante Betty Schuurman als de alcoholverslaafde schoonzus en het verzenuwde Pietje Bell-acteren van neefje Bram Suijker is buitengewoon geinig. Gelukkig maar, want The Little Foxes blijkt een tamelijk belegen stuk. Als er tegen het eind ernstige noten moeten worden gekraakt (de man gaat dood, de dochter ontspoort) lukt het nauwelijks nog interesse voor al die idiote mensen en hun gedoe op te brengen. Lachen op het verkeerde moment kan dan soms bevrijdend zijn.' Hein Janssen
    Trouw
    ★★★★☆
    'Meteen in het eerste bedrijf zet regisseur Antoine Uitdehaag daar bij het Nationale Toneel een treffend beeld van neer met personages die meer letten op voordeel behalen dan op het nut van er zelf voordelig uitzien. Een lijpe houding, al net zo vertrokken als het bewust iets te hellende toneelbeeld (Thomas Rupert) of de gebrek aan smaak uitschreeuwende kleding (Sabine Snijders).' Hanny Alkema
    Het Parool
    ★★☆☆☆
    'The Little Foxes is een echt praatstuk, en zoiets is gebaat bij spannende, uitgesproken regiekeuzes. Maar regisseur Antoine Uitdehaag, die we de laatste tijd vooral kennen van zijn DeLaMarproducties, krijgt er maar geen leven in. In een poging alle plotlijntjes uiteen te zetten vervalt hij in een inspiratieloze, plichtsgetrouwe enscenering. Daarbij kiest hij voor een realistische, tikkeltje karikaturale speelstijl. Veilige keuze zou je denken, maar hier draait die keuze het stuk de nek om.' Sander Janssens
    NRC Handelsblad
    ★★★☆☆
    'In de stijlvolle en vooral gedegen regie van Antoine Uitdehaag is de Regina van Pheiffer met felrode pruik en zuigend-tartende speelstijl briljant. In dit stuk over zelfverrijking van twee malafide broers weet Regina hen zo te manipuleren, dat zij overwint. Maar daartoe betaalt ze een hoge prijs. Aan het slot verlaat haar dochter Alexandra haar, een verstilde maar gaandeweg steeds exuberantere rol van Sallie Harmsen.' Kester Freriks