The Really Useful Group
Sunset Boulevard
★★★★★
De angst om vergeten te worden is de ware nachtmerrie

30 maart 2018
Gezien op 29 maart 2018, Koninklijk Theater Carré, Amsterdam

‘All right Mr. DeMille, I’m ready for my close-up.’ Wie kent niet het beeld van Norma Desmond – de aan lager wal geraakte diva uit Billy Wilders Sunset Boulevard – die krankzinnig naar de camera sluipt? En welke musicalfanaat heeft niet Andrew Lloyd Webbers gelijknamige musical gezien, met steractrices als Patti Lupone, Glenn Close, Simone Kleinsma of Pia Douwes in de hoofdrol? Het moge duidelijk zijn: wie Sunset Boulevard wil opvoeren, heeft flink wat waar te maken.

Ria Jones weet dat als geen ander: in 2016 ging ze op als Norma, voor een boos publiek dat betaald had om Glenn Close te zien. Wat begon met een leeglopende zaal, eindigde met staande ovaties. Die ovaties zijn terug, ditmaal in Koninklijk Theater Carré. Samen met regisseur Nikolai Foster maakt Jones de hooggespannen verwachtingen meer dan waar.

Strikt gezien is Sunset Boulevard het verhaal van Joe Gillis, een jonge schrijver die probeert te overleven in het snelle Hollywood. Om aan zijn deurwaarders te ontsnappen schuilt hij in de afgelegen villa van Norma Desmond, een icoon uit de tijd van de stomme film. Norma aast op een comeback, en biedt hem een fiks salaris in ruil voor zijn diensten. Joe zegt toe, en trekt bij haar in. Desmond blijkt in een totale illusie te leven: elke avond worden haar films gedraaid, haar butler schrijft haar fanmail en ze is ervan overtuigd dat de wereld op haar terugkeer wacht. In Joe ziet ze haar ticket naar een tweede leven. Hij probeert te ontsnappen aan haar invloed, maar raakt meer en meer verstrikt in haar net.

Joe leeft in twee werelden: enerzijds het gehaaste, altijd bewegende Hollywood, anderzijds de statigheid en stilte van Norma’s villa. Foster weet deze werelden zo te ensceneren, dat ze de tragiek van Norma’s illusies onderstrepen. Hollywood is bijna Brechtiaans vormgegeven: alles vindt plaats in een filmstudio, compleet met felle lampen, projectieschermen en bordkartonnen decorstukken. Alle scènes zijn gekaderd en kunstmatig, Norma’s droomwereld is niet veel meer dan een lege huls. Haar villa heeft iets weg van een spookhuis, waar haar oude filmfragmenten op de muren verschijnen en verdwijnen. Terwijl ze fantaseert over haar comeback, worden wij herinnerd aan de vergankelijkheid van roem.

Andrew Lloyd Webbers musicals zijn beroemd en berucht om hun bombastische kwaliteiten. Meeslepende muziek en grootse emoties worden niet geschuwd, en dat is niet anders in Sunset Boulevard. Dat deze productie toch niet zwaar aanvoelt, is te danken aan een beheerste, jazzy speelstijl van het ensemble en de hoofdrolspelers. Met name Danny Mac als koele Joe Gillis is een prettige aanwezigheid, en een mooie tegenspeler voor Ria Jones, die als Norma Desmond meer pathos in het spel brengt. Adam Pearce is als Max von Meyerling een ongrijpbaar mysterie: een mengeling tussen bediende, vaderfiguur en geliefde, die alles op alles zet om het sprookje in stand te houden. In dat sprookje leeft Norma Desmond: diva, kind en vampier tegelijk. De dubbelheid van deze figuren maakt het spookhuis des te griezeliger.

Griezelen, daar draait het om in Sunset Boulevard. Wat in de oorsprong een film over het Hollywood uit de jaren vijftig is, voelt nog steeds actueel aan. Zeker in een theater als Carré, waar zoveel grote namen hebben gestaan. En zeker met een premièrepubliek vol grote namen, die al dan niet zelf te maken hebben met roem en de vergankelijkheid ervan. De vergane glorie van Norma Desmond en haar vergeefse pogingen om het terug te winnen is veel enger dan het huis waar ze in woont. De angst om vergeten te worden is de ware nachtmerrie.

Foto: Manuel Harlan

Elders

de Volkskrant
★★★★☆

'Verder is qua regie alles aan deze Sunset Boulevard ouderwets, in de goede zin van het woord: het acteren (stevig aangezet), de aankleding (nergens ook maar een hint naar 'tijdloos'), het decor dat in sneltreinvaart wordt op- en afgereden en waarin filmbeelden af en toe refereren aan de tijd van de grote Hollywood-studio's. Dat het accent in deze productie vooral ligt op Norma's gemankeerde liefdesleven en minder op de teloorgang van haar carrière, is een discutabele keus, die trouwens wel consequent wordt uitgewerkt.' Hein Jansen

NRC Handelsblad
★★★★☆
'Wat zulke importproducties extra aantrekkelijk maakt, is het feit dat ook de allerkleinste rolletjes vaak voortreffelijk bezet zijn. Ook in deze productie. Waardoor bijvoorbeeld ook zo’n ensemblenummer als Let’s have lunch – naar de dooddoener waarmee in Hollywood elk gesprek wordt afgekapt – alle tinteling krijgt die het verdient.' Henk van Gelder
Trouw
★★★☆☆
'In 1950 maakte Billy Wilder de gelijknamige film met Gloria Swanson als Norma. Het fascinerende thema is nog altijd actueel. Filmsterren worden nu ingehaald door eendagsvliegen en vloggers, en ''jong'' is nog steeds het ideaal. Maar het zeer traag uitgesponnen verhaal van de musical is niet van nu. Dat volgt de oude film en bevat overbodig lange scènes.' Bianca Bartels
Telegraaf
★★★★☆
'Het begint rommelig met nogal megalomane groepsscènes. Dat verandert als Norma Desmond haar opwachting maakt, want dan gebeurt er iets magisch. Tot in haar vezels heeft Jones, die over een krachtig stemgeluid beschikt, zich deze rol eigen gemaakt; van de kwetsbare onzekerheid tot de langzaam groeiende waanzin.' Esther Kleuver