Op afstudeerfestival ENTER begeleidt Theaterkrant nieuwe theaterwerkers bij hun eerste recensies. Deze recensie is geschreven door een van de deelnemers van het traject, Emma Hanekroot. (meer…)
Op afstudeerfestival ENTER begeleidt Theaterkrant nieuwe theaterwerkers bij hun eerste recensies. Deze recensie is geschreven door een van de deelnemers van het traject, Jonas van Dalen.
Terwijl iedereen de koele plekjes binnen Theater Utrecht niet wil opgeven, in de tuin en op de begane grond, gaan de deuren open naar de theaterzaal. Als ik naar binnen loop, tref ik geen plakkerige tribune aan maar een bak met klei. Het idee van klei langs een rivier werkt al verkoelend.
Klei is in talloze verhalen de stof waarmee nieuw leven wordt gemaakt. In de Griekse mythologie kneedde Prometheus mensen uit water en aarde. In Joodse legendes komt Golem voor, een wezen gemaakt van klei of modder. En in de Bijbel wordt Adam geschapen uit een ‘vormloze homp’.
Als het licht uitgaat aan het begin van still, to be found, wennen mijn ogen langzaam aan het donker. Even zie ik alleen Lara Schieber (Fontys Hogeschool voor de Kunsten), een mooi belicht beeld aan de rand van de ronde bak. Er begint een onderwatergeluid te spelen. Een kloppende 808-drum heeft iets weg van een hartslag. Ik kijk naar de ingetrokken houding van Schieber. Dit zou een soort geboorte kunnen zijn.
Schieber beweegt nu onhandig op haar benen, als een pasgeboren hertje dat probeert te staan. Dat gaat lastig in de klei. Langzaam daalt in waar de voorstelling over gaat: het leren staan op brakke grond. De metafoor van vallen en opstaan doet echter niet helemaal recht aan wat ik zie: ze valt nooit. Ze zoekt en beweegt elastisch over de grond. Soms iets dichter bij de grond, soms grijpt ze omhoog. De eerste keer dat ze staat, is ze ondersteboven: een indrukwekkende handstand waarmee Schieber aan het publiek bewijst dat ze niet alleen conceptueel, maar ook fysiek kan verbazen.
Even lijkt het allemaal te klikken. Het feit dat de tribune ingeschoven is en dat wij staan, terwijl dat voor haar een opgave is. We zien een complete boog in tien minuten. Een goed volgbare lijn van niet op eigen benen kunnen staan naar stabiliteit. Als de muziek afneemt, hoor ik gehijg. Ze staat dan half gebogen. Stevig leren staan kost moeite. Een mooi uitgangspunt waar ik langer naar had willen kijken, maar plots is het voorbij.
Op eigen benen staan is hoe dan ook lastig. Maar in een tijd waarin vastigheid een meevaller is en instabiliteit de trend (denk aan sociale zekerheid, wonen, en op een dag als deze, klimaat) is dat extra moeilijk. Toch lijkt Schieber te willen zeggen dat dat kan. Wat je omstandigheden ook zijn, zet het naar je hand – zoals je ook klei tot een nieuwe vorm boetseert.
Foto: Derk Stenvers
Hoewel ik natte klei in eerste instantie niet koppelde aan sierlijkheid, heeft danseres Lara Schieber mij met still, to be found ervan overtuigd dat het materiaal dat wel degelijk kan zijn.
Wanneer Schieber zich onderdompelt in de natte klei en haar lichaam centraal in de arena zet, die met zijn ronde vormen moet denken aan die van een draaischijf, vind ik het nog lastig in te schatten wat ze van zichzelf gaat maken. Maar naarmate de dans voortzet, wordt het duidelijk dat Schieber zichzelf op soepele wijze aan het vormen is met haar eigen handen, op dezelfde manier zoals een keramist misschien te werk zou gaan met het materiaal voor zich op de schijf.
Wanneer het Schieber aan het einde van de dans lukt om van haar eigen lichaam een fier staand standbeeld te maken, kijkt ze mij recht in de ogen aan. Ze lijkt mij uit te dagen hetzelfde te doen: het heft in eigen handen te nemen en mezelf opnieuw te vormen.
De klei in combinatie met haar krachtige houding roept associaties op met de godin Aruru uit het Gilgamesj-epos en Pandora uit de Griekse mythologie. Beiden machtige mythologische vrouwen wier verhalen sterk verbonden zijn met klei en de creatie van het leven. De ritmische beats, vogelzang en dromerige fluit op de achtergrond verleiden mij om te associëren met het eeuwenoude.
In de slechts tien minuten waarin Schieber haar werk mocht tonen, lukte het haar om in een one-woman-show het podium volledig toe te eigenen. Een schouwspel dat van mij nog wel veel langer had mogen doorgaan.