Stichting Theateralliantie, Bos Theaterproducties
Selma Ann Louis
★★★★☆
Tragikomische en oer-Hollandse roadtripmusical

7 mei 2018
Gezien op 6 mei 2018, DeLaMar Theater, Amsterdam

Een roadmovie-musical met Plien, Bianca én Arjan Ederveen, hoe maak je zoiets? Laat dat maar over aan toneelschrijver Nathan Vecht en regisseur Pieter Kramer. Met hen aan het stuur wordt Selma Ann Louis een tragikomische roadtrip met bordkartonnen caravans en oer-Hollandse Amerikanen.

Na twintig jaar zien ze elkaar weer: Selma, Ann en Louis, drie jeugdvrienden die ooit een trip door Amerika maakten. Van hun dromen is maar weinig terechtgekomen. Selma (Bianca Krijgsman) wilde zangeres worden, maar doet nu ‘iets in de music business’. Ann (Plien Bennekom) beweert ergens een leidinggevende functie te hebben, maar zit thuis met haar bazige moeder. Louis (Arjan Ederveen) wilde de wereld te redden, maar zorgt alleen voor zijn hagedis. Op de begrafenis van een klasgenoot gooien ze het roer om en besluiten nog één keer op reis te gaan.

Eenmaal op weg gaat het snel mis. De vrienden raken betrokken bij een schietpartij, worden beroofd door de lover van Selma en plegen als klap op de vuurpijl een gewapende overval. Wat begint als onschuldige road trip, eindigt in een achtervolging door de politie. Dit alles in de komisch-knullige stijl die we van Pieter Kramer gewend zijn. Met niet veel meer dan een projectiescherm en een bordkartonnen caravan wanen we ons op de Amerikaanse snelweg. Componisten Jan en Keez Groenteman onderstrepen de knulligheid door te spelen met musicalclichés. Een poging om het autokenmerk weg te plakken ontaardt in een muzikale ode aan hansaplast. Een liefdesduet tussen Selma en een liftende vrijbuiter lijkt het begin van een mooie romance, tot de man ervandoor gaat met haar geld.

Selma Ann Louis gebruikt verschillende films uit de jaren negentig, maar is vooral een bewerking van Thelma and Louise, de feministische roadmovie met Susan Sarandon en Geena Davis. Kramers versie is minder uitgesproken feministisch. De twee politieagenten, gespeeld door Anne Prakke en Bas Hoeflaak, komen het dichtst bij de #MeToo-discussie. Als boze witte man en politiek-correcte onderhandelaar nemen ze links en rechts beiden op de hak.

Waar de reis van Selma, Ann en Louis echt over gaat, is het omgaan met verloren dromen en de moed om een nieuw leven te beginnen. We zien drie verkrampte figuren die hun oude bestaan achterlaten en onhandig proberen om wat losser te worden. De humor in Selma Ann Louis is dezelfde humor die De luizenmoeder of Het geheime dagboek van Hendrik Groen zo populair maken: het steekt de draak met typisch-Hollandse burgerlijkheid. Eigenlijk lachen we om onszelf.

Selma Ann Louis heeft in de eerste akte wat opstartproblemen. De beginscènes rondom de uitvaartceremonie zijn nodig om de stijfheid van de personages te introduceren, maar missen de vaart die je bij de opening van een musical nodig hebt. De aanranding van een personage werkt in Thelma and Louise, maar is lastig te plaatsen in Kramers enscenering. De impact die het heeft is moeilijk te rijmen met een kluchtige musical. Toch kun je niet ontkennen dat het geen invloed heeft op de personages. Om de luchtigheid te bewaren wordt er niet meer over gesproken, maar zo wordt het ook minder belangrijk dan het is.

In de tweede helft heeft Selma Ann Louis haar draai gevonden. Het vakmanschap van het team achter en op het podium wordt hier duidelijk. We zien een uur lang technisch sterke slapstick dat nergens flauw wordt of het verhaal ondermijnt. Het slot is onverwachts ontroerend, met de jonge versies van Selma, Ann en Louis als spiegelbeelden. Een lach én een traan, dat gebeurt niet altijd in Pieter Kramers musicals. Maar het is een welkome aanvulling.

Foto: Sanne Peper

Elders

Het Parool

'Het is een flinterdun plotje, maar (om er een roadtripcliché tegenaan te gooien) het gaat niet om de bestemming, maar om de weg ernaartoe. En die is onnavolgbaar hilarisch. Niet in de laatste plaats dankzij decorontwerper Thomas Rupert, die een prachtig bordkartonnen houtje-touwtjedecor ontwierp, waarin hij voortdurend met perspectief speelt.' Sander Janssens

NRC Handelsblad
★★★★☆
'Wat volgt, is een hectische reis in een geel Volkswagen-busje met volop motelkamerhilariteit, een overval en wilde politieachtervolging. Schrijver Nathan Vecht liet zich inspireren door de Hollywoodhit Thelma & Louise (1991), een film waarin twee vrouwen het op moeten nemen tegen de kerels die hun pad kruisen. Waar dat verhaal een feministische ondertoon had en bij vlagen behoorlijk grimmig werd, houdt Selma Ann Louis het luchtig. ' Elisabeth Oosterling
de Volkskrant
★★★☆☆
'Een tikje teleurstellend zijn de liedjes van Jan en Keez Groenteman, twee getalenteerde songschrijvers die voor deze musical helaas nogal inwisselbare, kleurloze countryliedjes hebben afgeleverd. Hierdoor kent de voorstelling weinig muzikaal vuurwerk. Wel bewonderenswaardig zijn de schitterende, vindingrijke decors van Thomas Rupert en Roos Veenkamp, die zich hebben uitgeleefd op het roadmoviethema. Op talloze manieren­ ­laten zij de acteurs door Amerika trekken, van saloon naar motel en via een postkantoor naar een supermarkt.' Joris Henquet
Telegraaf
★★★★☆
'De muzikale intermezzo’s zijn geen hoogtepunten, maar tekst en spel zijn komisch en absurd en de acteurs op het lijf geschreven. Grappig is de manier waarop actuele thema’s als seksisme en racisme in het verhaal zijn verwerkt. Gemakkelijk maken de makers het zich geenszins, want de verkleedpartijen en veelvuldige decorwisselingen liegen er niet om. Het draagt bij aan de hilariteit die knap onder controle wordt gehouden, tot het onvoorspelbare en ontroerende slotstuk aan toe. Selma Ann Louis is een vernuftig uitgewerkte roadtrip die spettert van het speelplezier.' Maaike Staffhorst
Trouw
★★★★☆
'Het decor (...) raak en werkt op zichzelf al komisch. 2D-decorstukken suggereren samen met fancy videoproducties echt een roadtrip - een tamelijk onmogelijke uitdaging in een theater. Het gele busje van het drietal rijdt heen en weer en van voor naar achter, met op het achterdoek het wegglijdende woestijnlandschap van Oklahoma. We krijgen zelfs een filmisch 'shot' vanuit de lucht, compleet met politieachtervolging van motoren en een helikopter richting de theaternok. De vierde ster is daarom voor het decor.' Bianca Bartels