Recensie

Schuldfabrik
Julian Hetzel
★★★★☆ Performance
18 mei 2017 - Spring, Winkelcentrum Kanaleneiland, Utrecht - Speellijst
Zeep met menselijk vet als symbool voor schuld
Door gepubliceerd 19 mei 2017

Een groepje jonge meisjes staat enigszins bedremmeld in het overdekte winkelcentrum in de Utrechtse wijk Kanaleneiland. Tussen de HEMA en de brasserie is ineens een brandschone, spaarzaam gemeubileerde pop-up store ingericht. ‘Wat is dit eigenlijk?’ vraagt een van hen na een tijdje. Een van de twee montere medewerksters legt het met plezier nog een keer uit. Je kan hier SELF kopen. Een kunstproduct – dat moet er om juridische redenen altijd bij gezegd worden – in de vorm van een zeep. Deels gemaakt van menselijk vet.

Het vet is afgestaan door mensen die een liposuctie zijn ondergaan; het staat voor de ongewenste overdaad van de westerse maatschappij. Samen met een Amsterdamse zeepmaker maakte Hetzel er zeep van. In de winkel kun je het product natuurlijk kopen – maar je kan ook op backstage tour, om te zien hoe de zeep gefabriceerd wordt.

Het publiek doorloopt in kleine groepjes de ruimtes achter de winkel. Daarin wordt het geconfronteerd met het hele productieproces van de zeep, en daarmee ook van de voorstelling zelf. Van het compliceerde juridische aspect – aan wie behoort het vet na een liposuctie eigenlijk toe? – tot de liposuctie zelf. Aan het begin van deze rondleiding krijgt het publiek de kans om in een biecht zijn schuld en schulden achter zich te laten. Hoogtepunt is een esthetische choreografie van grote vlokken schuim – een fijne afwisseling in de soms wat al te verstandelijke benadering van Hetzels onderwerp.

Hetzel is inmiddels een bekende op het SPRING festival. In het kader van de Nieuwe Makersregeling van het Fonds Podiumkunsten maakte hij in 2015 de zaalvoorstelling Sculption Fear, en het jaar daarvoor de indringende performance-installatie Still (the Economy of Waiting). Hetzel verbindt morele dilemma’s aan esthetisch-uiteenlopende beelden, waarin hij zijn onderwerp zowel hyperrealistisch als poëtisch-abstract behandelt. Dat is ook nu weer een grote kwaliteit van zijn werk.

Schuldfabrik gaat over de verhouding tussen schuld en schulden: de morele en de economische interpretatie van de term. Centraal staat het statement dat de een met de ander af te kopen is. Een geweten is te sussen met een financiële injectie in wat dan ook: grote bedrijven gaan fairtrade, particulieren doneren geld voor goede doelen.

Menselijk vet als symbool voor schuld, gebruikt in een product om jezelf mee te reinigen. Het is een tamelijk geniale vondst, die bovendien knap is ingebed in de hele performance. De totale winst van de performance wordt gedoneerd aan een stichting die waterputten boort in een dorp in Malawi, bovendien doneert Hetzel voor elke verkochte zeep ook een stuk zeep aan datzelfde dorp. Het menselijk vet wordt dus letterlijk omgezet in schoon drinkwater en hygiëne: upcycling, noemt de gladde CEO van Schuldfabrik het in het slotwoord van de route, waarin hij in gevatte oneliners zinspeelt op ons morele bewustzijn, alvorens hij ons met een zelfvoldane glimlach terug in de winkel in stuurt. Hij verplicht ons tot niets, benadrukt hij. Maar denk er maar eens over na.

Foto: Wolf Silveri Steirischer Herbst

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

U kunt de volgende HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

LET OP: op deze recensie rust auteursrecht. Voor geheel of gedeeltelijke overname, in welke vorm dan ook, is vooraf toestemming nodig van de uitgever.

Elders

de Volkskrant
★★★★★
'Wie eenmaal door de goed verstopte deur van de Schuldfabrik van beeldend kunstenaar Julian Hetzel naar binnen gaat, krijgt een goed doordachte trip langs de zuivere en onzuivere ingrediënten van dit ingenieuze zeepmengsel. Schuldfabrik doet denken aan de anarchistische zeepmaker uit de film Fight Club (1999) maar ook aan Hitlers gruwelijke plannen met menselijke resten. En toch poetst Schuldfabrik moreel ook echt een vlekje weg: natuurlijk is het zinvol iets waar wij te veel van hebben te transformeren in iets waar elders nood aan is. Meer verraden is zonde.' Annette Embrechts

Speellijst

De eerstvolgende drie speelbeurten van deze voorstelling:

Verwante artikelen

Tags

, , , ,

  • Elders

    de Volkskrant
    ★★★★★
    'Wie eenmaal door de goed verstopte deur van de Schuldfabrik van beeldend kunstenaar Julian Hetzel naar binnen gaat, krijgt een goed doordachte trip langs de zuivere en onzuivere ingrediënten van dit ingenieuze zeepmengsel. Schuldfabrik doet denken aan de anarchistische zeepmaker uit de film Fight Club (1999) maar ook aan Hitlers gruwelijke plannen met menselijke resten. En toch poetst Schuldfabrik moreel ook echt een vlekje weg: natuurlijk is het zinvol iets waar wij te veel van hebben te transformeren in iets waar elders nood aan is. Meer verraden is zonde.' Annette Embrechts