Recensie

Scala
Scapino Ballet Rotterdam
★★★☆☆ Dans
7 december 2017 - Rotterdamse Schouwburg, Rotterdam - Speellijst
Dans is ondergeschikt aan spektakel bij Scapino
Door gepubliceerd 9 december 2017

Na Pearl dompelen choreograaf Ed Wubbe, zijn Scapino Ballet Rotterdam en de muzikanten van Combattimento zich opnieuw onder in de barok. Daarin zijn de omgangsvormen gestileerd, de decors weelderig en de menselijke verhoudingen giftig; met zowel de sociale als de fysieke hygiëne was het slecht gesteld. De decadente hofcultuur is de basis voor beeld en beweging van deze stijloefening. Dans lijkt daarbij niet het belangrijkste.

Scapino Ballet Rotterdam gaat er prat op dat het gezelschap mensen naar zijn voorstellingen krijgt die anders niet naar het theater zouden gaan. Dat lukte bij de première goed. Binnen een half uur was er al een puber uit de rij voor me naar de wc gegaan, teruggekomen omdat hij die niet kon vinden en opnieuw gegaan, nu met zijn vader. Een voor een kwamen ze terug. En naast me zat een peuter van drie of vier. ‘Zo, jij mag lekker laat opblijven.’ Grijns van het meisje. ‘Ja, het is de eerste keer’, zei de trotse moeder, en dat terwijl Scala niet echt een 3+-voorstelling is. Tijdens de voorstelling wisselde het meisje fanatiek zijwaarts hoofdschudden (vast een teken van vroege kunstzinnige ontvankelijkheid en liefde voor barokmuziek) af met praten, klappen, op en af moeder klimmen en dwalen over het eerste balkon. Ik had het gevoel dat ik in een column van Sylvia Witteman terecht was gekomen.

Daarbij speelde Combattimento mooie barokmuziek. Het waren niet the usual suspects die op de lessenaar stonden, maar Muffat, Albicastro, Ferrandini en Stefani. En nog een toefje Vivaldi en Händel. Na de vloeiende muziek van Pearl, schrijft Wouter Mijnders, artistiek leider van Combattimento, kiest het ensemble voor de rauwe kant van de barok, met harde overgangen tussen sferen en emoties. Het had van mij best nog wat harder gemogen. De muziek is de motor van de voorstelling. Hoogtepunten zijn de bijdragen van sopraan Cristina Grifone en countertenor Kaspar Kröner, die ook een schitterend duet zingen.

Op die muziek bevolken fraai uitgedoste wezens het toneel, in zwart, zilver en goud. Opvallend aan de kostuums van Pamela Homoet zijn de zijwaartse uitbouwen van de heupen, die paniers blijken te heten. Daar vanaf stromen golvende, transparante rokken. Bonnie Doets is de koningin in hun midden, met gouden verf waar anderen haar hebben. Goldfinger zorgde voor een dekkende laag goud over de meisjes die hij kwijt wilde, waardoor ze stierven, Dat maakt van Ed Wubbe een vriendelijk soort Goldfinger.

En o ja, er wordt ook nog gedanst. Door zeventien dansers nog wel, die samen vaak mooie tableaux vivants laten zien. Beweging lijkt in Scala eerder in dienst te staan van het visuele en muzikale evenement dan dat het een manifestatie is van een ambitieus dansgezelschap. De bewegingen zijn vaak ingegeven door de nuffig gestileerde menselijke verhoudingen: al dan niet beantwoorde omhelzingen, smachtende bikken en gebaren, reiken en missen, wulpse uitnodigingen en botte afwijzingen.

Klaterende en gemene lachjes en krankzinnige uitroepen horen daar ook bij. Eelt op de ziel was net zo nodig voor een carrière aan het hof als schitterende kleren en een scherp gevoel voor politiek en intermenselijke verhoudingen. ‘De mensen met geld waren ontiegelijk rijk’, zei Wubbe in een interview. ‘Ze deden niets anders dan zuipen, neuken en achter elkaar aanzitten. Daar konden armen alleen maar van dromen. Het contrast is leuk om theater over te maken.’ De armen vonden dat contrast vast minder leuk. Ze krijgen geen plaats in de voorstelling.

Regelmatig roept er iemand hunkerend ‘Giacomo!’. Casanova, mogen we vermoeden. Kennelijk speelt hij ook nog een rol in het geheel, maar eerder als symbool dan als personage. ‘In Wubbes theatrale en operateske enscenering draait alles om menselijk drama’, vertelt het programmaboekje. Dat klopt niet; er wordt hooguit naar verwezen, net zoals de videoprojecties van de spelers licht verwijzen naar de preoccupatie van onze cultuur met het uiterlijk. In Wubbes enscenering draait het om de enscenering, en die is mooi. De muziek is goed, de zang is sterk, de dans is prima uitgevoerd, maar weinig memorabel.

Scala is de laatste productie in het jubileumjaar van Ed Wubbe. In vijfentwintig jaar heeft hij Scapino uitgebouwd tot een vaste waarde in de Nederlandse danswereld. Na de voorstelling werd hij terecht in het zonnetje gezet: de Rotterdamse cultuurwethouder maakte bekend dat Wubbe voortaan door het leven mag galopperen als ridder in de orde van de Nederlandse Leeuw.

Foto: Hans Gerritsen

4 Reacties

  1. Ed Wubbe
    Geplaatst op 9 december 2017 om 13:05 | Permalink

    Het blijft een grappig en vooral interessant fenomeen.! Hoe onze uiterst succesvolle dansproducties zoals o.a. Pearl, TING!, Pablo en nu wederom Scala door de danspers worden beoordeeld en van sterren voorzien:-)

  2. Maud Bredius
    Geplaatst op 10 december 2017 om 12:13 | Permalink

    Ik had uit de inleiding begrepen dat Giacomo iemands verloren zoon was.

  3. Geplaatst op 26 januari 2018 om 00:25 | Permalink

    Ik ga de voorstelling nog eens zien. Dat heb ik nog nooit eerder gedaan. Mij komen de recensies voor alsof ze een slag gemist hebben, de gelaagdheid lijkt juist op een ander vlak te zitten dan eenmalig ondergaan van deze totaaltheatervoorstelling doet vermoeden. Niet het feit dat er een orkest is, en solisten, maar dat het zulke routiniers zijn dat ze een persoonlijke draai aan de stukken kunnen geven. Niet het feit dat er zangers zijn, maar dat het zulke fantastisch zangers zijn. Ik hoorde Kaspar Kröner en Lucie Chartin. Wat een counter, de beste in decennia. Zulke muziek mag gerust hier en daar de overhand krijgen. Er zijn beroerdere barokconcerten zonder dansvoorstelling, dan deze Combattimento mét.
    Tenslotte is het pas ware kunst om zo’n prachtige choreografie vrijwillig, hier en daar, onder te schikken aan het geheel. Dát is pas talent. Het barokke leven was kort en heftig. Zonder pijnstillers, cold turkey, ook aan het hof. Dat is wat ik zie, juist op de bevreemdende momenten dat er ook nog een camera ingeschakeld wordt. O ja, en die kostuums, die zijn gestileerde barokjurken.

  4. Frans
    Geplaatst op 12 februari 2018 om 00:52 | Permalink

    Heb het in begin gezien bij de start in Rotterdam.
    Ga nog een keer wel de laatste dan nu met een vriend zie het voor de tweede keer fantastisch in zijn geheel dans orkest zang.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

U kunt de volgende HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

LET OP: op deze recensie rust auteursrecht. Voor geheel of gedeeltelijke overname, in welke vorm dan ook, is vooraf toestemming nodig van de uitgever.

Medewerkers

Gegevens uit de Theaterencyclopedie (beta)

choreografie: Wubbe, Ed
muziek: Albicastro, Henrico
muziek: Ferrandini, Giovanni Battista
muziek: Muffat, George
muziek: Scalatti, Domenico

Meer info over deze voorstelling op Theaterencyclopedie.nl

Elders

Trouw
★★★☆☆
'Het is ongebruikelijk een dansrecensie te beginnen met de muziek. Maar bij Scala van Scapino Ballet Rotterdam is het begeleidende barokorkest Combattimento zó goed op dreef dat het de choreografie van Ed Wubbe soms overvleugelt. Dat komt door de voortreffelijke keuze van weinig voor theater verklankte barokstukken van onder anderen Henrico Albicastro en Giovanni Stefani en de uitstekende uitvoering ervan.' Alexander Hiskemuller
NRC Handelsblad
★★★☆☆
'Scala toont een liefdeloos universum van egocentrische individuen, die elkaar opstoken en manipuleren, uitsluiten, uitlachen. Schetsmatig zijn wat personages te herkennen – de koningin, het onschuldige meisje, de outcast – maar het blijven platte figuren.' Francine van der Wiel
de Volkskrant
★★★★☆
'Het leuke van Scala is juist dat het geen brók barok is, maar een theatraal en muzikaal dansspel over machtsrelaties in een decadente cultuur. Geen enkele verhouding is betrouwbaar, of die nu wordt uitgedrukt in hoger of lager geplaatste figuren in schilderachtige groepsportretten of in venijnige duetten.' Annette Embrechts

Speellijst

De eerstvolgende drie speelbeurten van deze voorstelling:

Verwante artikelen

Tags

, , , , , , ,

  • Elders

    [cf "quote1_krant"]
    ★★★☆☆
    [cf "quote1_dequote"] [cf "quote1_auteur"]
    [cf "quote2_krant"]
    ★★★☆☆
    [cf "quote2_dequote"] [cf "quote2_auteur"]
    [cf "quote3_krant"]
    ★★★★☆
    [cf "quote3_dequote"] [cf "quote3_auteur"]