Recensie

Salam
NNT, Club Guy & Roni, Asko|Schönberg
★★★☆☆ Toneel
10 maart 2018 - Stadsschouwburg Groningen - Speellijst
Abrahams leven als hallucinante trip
Door gepubliceerd 12 maart 2018

God is een vrouw en ze runt een nachtclub. De nacht dat we er een kijkje mogen nemen treffen we aanvankelijk slechts één bezoeker: een forse kerel in een vale onderbroek waar het duidelijk niet al te goed mee gaat. Even daarvoor zagen we hem moederziel alleen buiten staan, gevangen in een lichtbundel. Mompelend, prevelend.

Hij heeft een verschrikkelijke dorst maar durft niet te drinken. Hij klaagt zijn nood. ‘Europa bestaat niet meer. Het is overspoeld door zout water’, horen we. En: ‘Gelovigen bliezen zich op.’ Hij stamelt zijn woorden, zoekt naar antwoorden.

Veel tijd is hem niet gegund. Als bij toverslag verandert de in rood licht ondergedompelde omgeving in een kolkende orgie van bewegende objecten en woest dansende lichamen. De dreigende, sonore bastoon die klonk verandert in zware ritmische muziek. Nachtclub The Last Chance verandert in de Titty Twister, het café uit de film From Dusk Till Dawn.

Welkom in de theatrale wereld van Guy Weizman die met Salam een volgende stap zet in zijn niet aflatende zoektocht naar integratie van toneel, dans en muziek. En ook nu weer blijkt het geen gemakkelijk huwelijk. Waren het in Carrousel (2017) de vaag-poëtische tekstbijdragen die de voorstelling geen goed deden, in Salam is het het al te simpele uitgangspunt dat de wereldvrede een stapje dichterbij zou komen als joden, christenen en moslims zouden beseffen dat hun godsdiensten afkomstig zijn van dezelfde bron. Te weten: het verhaal van Izaak/Ishaq en Ismaël/Isma’ïl en hun vader Abraham/Ibrahim.

Want hij is het die zich in de openingsscène zo vertwijfeld afvraagt ‘waarom het hier toch zo heet is’. De voorstelling is vervolgens een lange hallucinante trip van een man die terugkijkt op zijn leven. Hij wordt verscheurd door twijfels over het vreselijke dilemma waar hij zich ooit voor gesteld zag: de keus tussen het opofferen van zijn zoon en zijn geloof in God. Jack Wouterse speelt deze oude, tragische man met een geweldige finesse. Hij beleeft zijn leven opnieuw, ziet de strijd tussen zijn zoons en de debatten tussen hun moeders Hagar/Hajar en Sarah. Ingrijpen kan niet meer, alleen herbeleven.

Laat het maar aan Weizman over om van zo’n gegeven een spectaculaire theatergebeurtenis te maken. De intense samenwerking met Asko|Schönbergs K[h]AOS zorgt voor een sublieme interactie tussen de muziek en het spel. Elke scène krijgt zijn eigen klankkleur, van licht minimaal tot opzwepend Arabisch. Het aparte instrumentarium zegt genoeg: naast het keyboard is er onder andere een saxofoon, een accordeon en een ud. In deze context is een Arabische versie van ‘Het kleine café aan de haven’ (inderdaad, van Vader Abraham) meer dan een gimmick, het is een prachtig voorbeeld van culturele kruisbestuiving.

Dat alles laat onverlet dat het uitgangspunt van Salam (Arabisch voor vrede) tamelijk mager is. Het is veelzeggend dat het oudtestamentische verhaal ergens in het begin van de voorstelling eerst nog eens wordt verteld. Geen mens die het blijkbaar nog kent. De loze vraag ‘bent u al beledigd?’ slaat dan ook nergens op. Natuurlijk is geen mens beledigd, in een samenleving waarin de bijbel, laat staan het oude testament, amper nog een rol van betekenis speelt. Er werd dan ook vooral gelachen.

Weizman mag graag een beetje koketteren met zijn eigen naïeve idealisme. ‘Als er maar één iemand aan het denken wordt gezet is de wereld alweer een beetje mooier.’ Zo’n bescheiden houding is nergens voor nodig. Zijn voorstellingen stralen levensvreugde en passie, zijn een feest voor oog en oor en laten ook nog eens zien dat ras, geslacht, gezindte of nationaliteit er bij hem niet toe doen. Het kon minder, zou een Groninger zeggen.

Foto: Andreas J. Etter

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

U kunt de volgende HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

LET OP: op deze recensie rust auteursrecht. Voor geheel of gedeeltelijke overname, in welke vorm dan ook, is vooraf toestemming nodig van de uitgever.

Medewerkers

Gegevens uit de Theaterencyclopedie (beta)

auteur: Fikry El Azzouzi
regie: Guy Weizman
choreografie: Roni Haver
dramaturgie: Robbert van Heuven / David Dramm
decor: Ascon de Nijs
uitvoerende: Jack Wouterse / Bien de Moor / Bram van der Heijden / Veerle van Overloop / Senna Gourdou / Mohammed Azaay / Adam Peterson / Igor Podsiadly / Angela Herenda / Sofiko Nachkebiya / Camilo Chapela / Harold Luya
uitvoering muziek: Maya Fridman / Daan van Koppen / Jochem Braat / Jaber Fayad / Wilco Oomkes / Jacobus Thiele
uitvoerende zang: Maya Fridman

Meer info over deze voorstelling op Theaterencyclopedie.nl

Elders

de Volkskrant
★★★★☆
'Uitgangspunt: het verhaal van aartsvader Abraham en zijn twee zonen Izaäk en Ismaël. Bedoeling: begrip kweken voor de verschillen tussen de westerse en Arabische wereld, in de hoop die te overbruggen. Resultaat: een geweldige, unieke, luidruchtige, soms finaal uit de bocht vliegende en ten slotte originele voorstelling, waarin aloude Bijbelse personages fris tot leven worden gebracht.' Hein Janssen
NRC Handelsblad
★★☆☆☆
'Kleurrijke scènes wisselen elkaar in een rap tempo af, voortgestuwd door de muziek. Esthetisch is Salam een feestje, maar wel zo’n feestje waarbij je door alle confetti vergeet met wie je, naast de punch, ook alweer stond te praten.' Elisabeth Oosterling
Trouw
★★★★☆
'Salam maakt indruk door de overdaad aan inhoud, kunstvormen en ongemakkelijkheden. Anderzijds beklijft hierdoor de conflictueuze inhoud niet echt. Gelukkig brengt het onverwacht hartverwarmende einde de overdonderde geest weer tot rust.' Sara van der Kooi
Telegraaf
★★★★☆
'Jack Wouterse is prachtig kwetsbaar als de oude Abraham, wiens rotsvaste geloof alsnog begint te wankelen. Zijn zoons Ismaël (Mohammed Azaay) en Isaac (Bram van der Heijden) bestrijden elkaar fel en hun moeders Hagar (Senna Gourdou, die een prachtige Arabische versie van Daar in dat kleine cafe aan de haven zingt) en Sara (Bien De Moor) hebben zo hun rol daarin. Het verhaal van Abraham glijdt regelmatig haast ongemerkt de actualiteit in en niets menselijks blijkt ook profeten vreemd. Het maakt Salam spannend, interessant en relevant.' Esther Kleuver
Het Parool
'Murw geslagen door twee uur theatraal en verbaal geweld overvalt Wouterse ons met de oplossing van het conflict op een moment dat we er niet meer op bedacht zijn. Die conclusie is zo waar dat het je onverbiddelijk naar de strot grijpt, en tegelijkertijd tomeloos eenvoudig. Dat hadden we eigenlijk zelf wel kunnen bedenken, is de wrange slotsom.' Sander Janssens

Speellijst

De eerstvolgende drie speelbeurten van deze voorstelling:

Verwante artikelen

Tags

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

  • Elders

    [cf "quote1_krant"]
    ★★★★☆
    [cf "quote1_dequote"] [cf "quote1_auteur"]
    [cf "quote2_krant"]
    ★★☆☆☆
    [cf "quote2_dequote"] [cf "quote2_auteur"]
    [cf "quote3_krant"]
    ★★★★☆
    [cf "quote3_dequote"] [cf "quote3_auteur"]
    [cf "quote4_krant"]
    ★★★★☆
    [cf "quote4_dequote"] [cf "quote4_auteur"]
    [cf "quote5_krant"]
    [cf "quote5_dequote"] [cf "quote5_auteur"]