Eigenlijk ben ik wat jaloers op de twee mensen die bij Jaha Koo in de keuken mogen aanschuiven. Vanuit de zaal zien we hem allerlei vermoedelijk lekkere dingen kokkerellen. De twee op het podium mogen het eten, wij kunnen alleen maar toekijken hoe zij genieten. (meer…)
Bij de perfomance Runner zit het publiek in de zaal terwijl Ira Brand naar het theater toe rent. Hijgend houdt ze de wachtenden op de hoogte van haar vorderingen.
In het donker horen we een vrouwenstem. In het Engels zegt ze iets over een imaginair dier en over werkpaarden. Boven de lichtbruggen gaat het werklicht aan. Uit de luidsprekers klinkt dezelfde stem, maar nu zwaar ademend van de inspanning. Ze stelt zich voor als Ira Brand, 41 jaar. Ze vertelt dat ze door de stad rent, op weg naar het theater. Tien kilometer zal ze lopen, en de eerste twee heeft ze al afgelegd. Met de snelheid die ze nu loopt verwacht ze over een minuut of vijftig de zaal te bereiken.
Ze vertelt iets over zichzelf, hoe lang ze al hardloopt. Over het geluksgevoel dat je kunt ervaren door het uitputten van je lichaam. We vernemen met welke blessures en pijntjes ze bij het lopen te kampen heeft. Minutenlang vertelt ze ook helemaal niks. Dan horen we haar voetstappen, de wind, stemmen van voorbijgangers en verkeersgeruis.
Enkele keren wordt de live-verbinding onderbroken. Brands stem, eerder opgenomen, vertelt dan over een vrouw die is uitgeput. Een vrouw die zo te horen thuiszit met een burn-out of depressie. Die toestand kan worden gezien als het gevolg van sociale uitputting, maar ook als een protest daartegen. De teksten zijn redelijk impressionistisch.
De beschrijving van die thuiszittende vrouw contrasteert met het live hardlopen van Brand. Het is niet een contrast dat bij mij iets losmaakt. In de afwisselend verlichte en verduisterde theaterzaal voel ik mijn gedachten regelmatig afdwalen. En terwijl Brand meldt dat ze een ijssalon passeert, vraag ik me af welke trein ik straks kan halen. Zal de performer na aankomst nog een hele show opvoeren?
Het Engels dat Brand in de opgenomen intermezzi spreekt, heeft wel een mooie klank en een plezierig ritme. Terwijl zij de fantasiedieren en paarden uit het begin nog eens ter sprake brengt, denk ik aan een Engels woord waarvan ik erg houd: underwhelming. In het Nederlands zou ik het graag willen vertalen als onderweldigend. Maar dat wordt door het woordenboek niet erkend. Teleurstellend wél, maar dat veronderstelt dat je een verwachting had waaraan niet wordt voldaan. Daar is hier geen sprake van. Het gevoel waaraan ik uitdrukking wil geven is echt het tegenovergestelde van overweldiging: de sensatie dat je overspoeld wordt door geluid, schoonheid, medeleven of emoties. Als overweldiging een vloedgolf is, dan is onderweldiging eb.
Bij het ondergaan van Runner is dat wat ik ervaren heb: een langzaam, maar zeker uit het lijf wegstromen van iedere betrokkenheid. Niks gevoeld (zelfs geen ergernis) en niks beleefd. In een woord: onderweldigend. Maar die trein heb ik gehaald.












