Het is niet voor niets dat de Parade zich afficheert met het ‘enige rondreizende theaterfestival ter wereld’. Dat klopt nog steeds, al sinds het tussen 1984 en 1987 Boulevard of Broken Dreams heette en later de Parade werd. In het Martin Luther Kingpark in Amsterdam neemt Het Zuidelijk Toneel met Revenge of the Extras de toeschouwers mee naar de wereld van sciencefiction.

Bij entree in een van de grote Paradetenten – want de Parade is een heerlijk theatertentenfestival – krijgt elke toeschouwer een kleursticker. Dat duidt op participatie, en zo presenteert filmsetleider Melle (Teun Donders – die de rol deze zomer dubbelt met Chiem Vreeken) het ook: wij, als publiek, zullen straks de figuranten zijn in een scifi-film vol met aliens, creepy characters en nog tal van elementen die de ingewijde liefhebber ongetwijfeld kent.

Ingewijd of niet: er valt veel te genieten van deze satire. Alles gebeurt backstage van de filmopnamen van Revenge of the Magnetrons, waarvan de bezoeker slechts de actiegeluiden hoort. Een treffend voorbeeld van een voorstelling-in-een-voorstelling.

En uiteindelijk is het ook een dramaturgisch uitbundig, kort toneelstuk, geschreven en geregisseerd door Koen van Seuren, en een ideale Parade-voorstelling. Tekst en spel vliegen uit de bocht, maar dat mag het spelplezier niet drukken.

We zijn getuige van een menselijke strijd van ambitie in een entourage van dystopische fantasy. Setleider Melle raakt verwikkeld in een geheime liefde voor figuranten. Dat past natuurlijk niet in zijn functie. Twee figuranten maken hun opwachting: de doorwinterde Leila (Emma Vermeulen in een schitterende buitenaardse outfit) die haar plaats goed kent.

Nieuw is Danny (Noah de Nooij): hij heeft de nacht ervoor in een hotelkamer gehoord (na het eten en drinken is hij meegegaan met Melle) dat hij als figurant één zin mag uitspreken, zoiets nederigs als: ‘Tot uw orders, generaal.’ Maar Leila dan? Had zij niet ook tekst? Of zijn ze beiden edelfiguratie zonder tekst?

Danny meent met netwerken hogerop te komen, al verhaspelt Melle voortdurend zijn naam. Leila heeft als nummer A46 en Danny is B33. Ze zijn nummers in een massascène en mogen opkomen als Gorg of Blorp, maar niet zonder dat ze afstand hebben gedaan van alle rechten.

Verwikkelingen volgen elkaar snel op, vol actie, humor, lasers, voyante kostuums (Ilse Vermeulen) en een dreigende soundtrack (Ton van der Meer). Sciencefiction of niet, de verzuchting van Melle dat de ‘set de hel is’ of de uitspraak van Leila dat ‘je moet lijden voor de kunst’ zijn van alle tijden.

Maar Revenge of the Extras gaat over meer: de scifi is het vehikel voor een voorstelling over ambitie en teleurstelling. Iedereen wil de hoofdrol, maar films hebben vaak honderden figuranten nodig. En in elke figurant schuilt een dromer van de hoofdrol.

De wet van de sterkste geldt in extreme mate in de filmwereld, waarin je plek op de callsheet bepaalt wie je bent en wanneer je moet opkomen, maar voor hetzelfde geld wordt je rol geschrapt. Leila is zich daarvan terdege bewust. Zo kan Delta-trooper A46 gerust vervangen worden door B33 of omgekeerd. Of, zoals de cynische Melle het zegt: ‘Over drie jaar kan het niemand die in een luie stoel Netflix kijkt schelen wie die figurant is.’

Diezelfde Melle maakt een chaos van de lunch (broodjes pindakaas aan de verkeerde spelers geserveerd) en hiermee is de kleine, menselijke maat van de voorstelling gegeven. De extras uit de titel duidt op kleine, onbeduidende elementen van een film die toch van betekenis zijn, zoals inderdaad de figuranten.

Van Seuren creëert aan het slot onverwachte wendingen, misschien too much. Melle is in een plotse relatiecrisis geraakt en probeert de naderende ramp in zijn persoonlijke leven te sussen, maar de blockbuster moet doorgaan. Gemakshalve vergeet hij alle beloftes die hij de nacht ervoor deed aan Danny, en diens showreel kan hem helemaal niets schelen.

Dat levert pijnlijke momenten op, vooral bij het personage van De Nooij. Hij laat op inlevende wijze zien wat de teleurstelling van geen enkel zicht op een hoofdrol, laat staan minder anonieme figuratie, met hem doet. Een filmset is inderdaad een hel van gefnuikte dromen.

Foto’s: Sofie Knijff