Als vier theatermakers in 2020 uit Istanbul ruim 1000 km naar het oosten in Diyarbakır neerstrijken om met plaatselijke theatermakers een workshop te doen, blijkt dat er wederzijds veel onbegrip heerst. Fatih Gençkal neemt hierop het initiatief om met een Koerdische collega, Mustafa Zeren, uit die stad een voorstelling te maken. (meer…)
Fatou Cissé en Antoine Danfa dansen tijdens festival Afrovibes het duet Performance D van Cissé uit 2019. Terwijl Yann Moni, gehuld in een lang gewaad, zijn gitaar en enkele loopstations bespeelt, klinken er wat halve tonen die aan Arabische muziek doen denken, maar al gauw tokkelt hij er super relaxed op los. Minder relaxed zijn Cissé en Danfa. Zij draaien eindeloos om elkaar heen, in een spel dat steeds meer een gevecht lijkt en uiteindelijk de man naar de grond brengt.
Wat of waarom wordt niet duidelijk. Danfa opent de voorstelling met zijn stem, ik neem aan dat hij Wolof spreekt. Het klinkt prachtig. Als de twee dansers al snel elkaars vaarwater opzoeken, ontstaat er een duet dat hen niet meer loslaat. Alle clichés van afstoten en aantrekken komen voorbij. De twee weten het goed te dragen, ook omdat de dans steeds als een soort spel wordt ingezet, de dansers erg afhankelijk van elkaar zijn in het naar elkaar grijpen. De spacing en timing is ronduit virtuoos en heeft veel weg van hoe muzikanten met repertoire omgaan, in het moment, improviserend met gekende structuren, elkaar verrassend – echt een vorm van samenspel.
De combinatie van verschillende vormen van met z’n tweeën dansen is ook fascinerend. Soms duikt er iets van een tango op, en de as van het gezichtsveld kantelt nog verder wanneer de lichamen geheel horizontaal gaan, rollend over de vloer. De traditie van partnering krijgt bij Cissé echt een nieuwe betekenis.
Ondanks het virtuoze van deze uitwisseling en krachtmeting, heeft de herhalende structuur van Performance D ook iets monotoons. In het nagesprek zegt Cissé hoe de stad, een stad zoals Dakar, belangrijk is voor haar werk door de toevalligheden die er in het dagelijks leven optreden, de chaos van alledag die alles en iedereen voortdurend van richting doet veranderen. Ze wil eigenlijk liever niet in een ‘boite noir’, een zwarte doos, haar werk opvoeren.
Het is niet de eerste keer dat ik een choreograaf dat hoor zeggen en het zou vreselijk interessant zijn als festivals zoals Afrovibes hun gasten daartoe in staat stellen. In de black box, of in dit geval de rode zaal van de Brakke Grond, voelt Performance D soms een beetje theoretisch aan. Ook dat de man zo ellendig aan zijn einde komt, voelt een beetje uit de lucht gegrepen, ook al is in de dominante rol van de vrouw en de terugkerende overgave van de man een bepaald misbruik te herkennen. Het gevecht, de onderhandeling, het gebeurt, maar ergens ontbreekt er een vierde speler, of misschien zit die net iets te comfortabel weggedoken in de stoelen.
Foto: Tiziana Manfredi












