Kwetsbaarheden, emotionele kwetsuren, pijnen: verberg je die achter een masker, duik je weg, of toon je die uitbundig en schaamteloos? In de persoonlijke, fysieke performance Ostentation (Pronkzucht) kiest Sophia Rodriguez er overduidelijk voor om haar kijk op het vrouwelijke lichaam, de trauma’s die in haar eigen lijf, liggen opgeslagen, met haar publiek te delen. Het ene moment is de toeschouwer deelgenoot of vertrouweling, dan weer een voyeur.  Een sterke, confronterende, meermaals ook ongemakkelijke performance.

Sophia Rodriguez is theatermaker, danseres en circusartiest. In haar geboorteland Venezuela volgde ze een theateropleiding, in Cuba leerde ze koorddansen om daarna in haar thuisland dans en theater te gaan studeren. De veelzijdige maker woont en werkt nu in Brussel nadat ze eerder circuservaring opdeed in Zwitserland. In België werkte ze eerder met choreograaf Koen Augustijnen, bij Toneelhuis en Opera Ballet Vlaanderen.

In haar voorstellingen zet ze haar lichaam in om haar visie, thema’s en boodschappen met het publiek te communiceren. Vrouwelijkheid, feminisme, het vrouwenlichaam in sociale contexten, zijn terugkerende en persoonlijk thema’s. Ze heeft zelf geweld en grensoverschrijdend gedrag ervaren. Dat reist mee in haar leven en ze vertaalt dat naar theater. Ostentation toont de worsteling van een lichaam dat geweld is aangedaan, maar ook de weg om een trauma te transformeren. Deze performance is uit 2020, maar is recentelijk nieuw leven ingeblazen.

Boven de vloer hangt een trapeze waarbij de touwen zijn bekleed met donkere haarstrengen. Een machine blaast rook, verder is het duister.  Aan de zijkant is een man te zien achter een dj-set. Een vrouwelijke stem is hoorbaar, gehuil, gezucht, gegrom, het voelt eenzaam, pijnlijk, angstig.

Sophia Rodriguez is van top tot teen gehuld in een zware jas, witbont als een vacht, met een afbeelding van een soort landschap aan de onderzijde. Voor haar gelaat hangt een gordijn van glinsterende kralen, als een masker dat uitdrukkingen en emoties verbergt.

Zo beweegt ze over de vloer, eerst langzaam, dan uitbundiger. Onder de dikke jas draagt ze een strak, rood latexpak dat is opgevuld met attributen, rechthoekige vormen, bollen. Die voorwerpen draagt ze op haar heupen, dijen, achterwerk, buik en borsten en de contouren van de voorwerpen zijn goed zichtbaar.

Als de jas uit is, het blinkende masker af en het rode pak zichtbaar, blijkt dat de performer een goede danseres is. In sneltreinvaart, bijna nonchalant, komen stijlen voorbij: klassiek, modern, show. Rustig, afgemeten, dan gejaagd. De muziek varieert: het ene moment gezang, dan percussie, orgel, toetsen.

De performance is humoristisch en pijnlijk tegelijk en boordevol sensualiteit. Ze streelt haar geslachtsdeel waarna uiteenlopende voorwerpen uit haar rode pak tevoorschijn komen. Het lijkt alsof ze die objecten uit haar lichaam peutert. Ze moet de administratie doen, zo vertelt ze haar publiek en er rollen bankbiljetten uit haar lijf, ook paspoorten en een nepborst. Later heel veel glitters.

Als ze een hoorntje met een chocolade ijsje uit het pak pulkt, likt ze eraan, om daarna enkele toeschouwers eraan te laten likken. Niemand weigert. De handelingen en de attributen bieden ruimte om te interpreteren en een eigen verhaal te maken, maar in alles voelt het dat deze performance aanschurkt tegen de persoonlijke ervaringen en kwetsuren van Rodriguez zelf.

Ze scheurt het pak van haar lijf en beweegt bijna naakt over de vloer. Meteen rent ze naar het publiek en danst uitdagend en dichtbij. Dat is ongemakkelijk, al gaat de ene toeschouwer daar relaxter mee om dan de ander (ik).

In het rode latexpak zit een haarstreng verborgen. Die knoopt Sophia Rodriguez aan de grote strengen bij de trapeze. In de voorstelling zit veel symboliek, zeker ook in deze scène, al is het gissen naar de betekenis. Staan die dikke, donkere strengen symbool voor alle jaren dat een geweldstrauma het lichaam in de greep houdt of is het een verwijzing naar de vele vrouwen die met geweld te maken hebben? De toeschouwer kan ermee aan de haal gaan.

In de trapeze trekt ze het laatste deel van het pak uit en schreeuwt om hulp. Ze beweegt bloot in de lucht, zonder schaamte, toont zichzelf en daarmee meteen haar veelzijdigheid en sterke persoonlijkheid.

Het slot van deze activistische performance is verrassend, grappig, kort zelfs even argeloos, maar meteen ook hartverscheurend en schrijnend. En dan is er nog het moment dat de stem van de performer is vervormd en een mannenstem op akelige, voorspelbare manier probeert een vrouw in te palmen. Sophia Rodriguez neemt geen blad voor de mond, verschuilt zich niet en vertelt met fascinerende beeldtaal onverschrokken wat ze kwijt wil.

Foto’s: Arnaud Beelen