Holland Opera
Orfeo Underground
★★★★★
Orfeo en Euridice schitteren in een parkeergarage
Oswin Schneeweisz
24 mei 2014
Gezien op 23 mei 2002, Eemgarage Amersfoort

Holland Opera heeft het weer gedaan! Vorig jaar scoorde het gezelschap uit Amersfoort, dat naam maakte met bijzondere producties op bijzondere locaties, vijf sterren voor de Blauwbaard bij Fort Rhijnauwen. Nu verdient de club rond regisseuse Joke Hoolboom en dirigent/arrangeur Niek Idelenburg opnieuw vijf sterren voor een overrompelend mooie Orfeo.

Met Orfeo Underground gaat het gezelschap letterlijk ondergronds. Zoals Orfeo op zoek ging in het onderaardse naar zijn gestorven Euridice, zo daalde Hoolboom en consorten af naar de eerste verdieping van de Eemgarage in Amersfoort. Daar, in de desolate omgeving van beton en lege parkeervakken, vond ze de perfecte setting voor de bekende mythe over de liefde die reikt tot in de dood.

Wederom is Holland Opera erin geslaagd om een eeuwenoud werk (de eerste echte opera uit de muziekgeschiedenis van Claudio Monteverdi) op een eigentijdse en aansprekende wijze vorm te geven zonder het origineel geweld aan te doen. Niet dat er niet werd ingegrepen. Sterker nog. Hoolboom en Idelenburg permitteerden zich behoorlijk wat vrijheden. Zo werd er een DJ (DJ Qbical) en een jazz/flamencogitarist (Eric Vaarzon Morel) toegevoegd. Orfeo en Euridice – hoe kan het ook anders in een parkeergarage – arriveerden zelfs in een witte Cadillac. Een sterke vondst omdat al die handelingen plaats vonden buiten de eigenlijke opera. Hoolboom creëerde namelijk een theatrale entr’acte waarin het publiek wordt uitgenodigd deel te nemen aan het verhaal. De driehonderd bezoekers (meer mochten er niet in de Eemgarage) waren plotsklaps gasten op de bruiloft van Orfeo en Euridice. Ze dansten met en zonder Euridice. Door de koptelefoons die het publiek vooraf kreeg uitgereikt, klonk de met opzwepende beats opgepimpte muziek van Monteverdi en het temperamentvolle gitaarspel van Vaarzon Morel.

Bijna naadloos ging die inventieve openingsscène over in de oorspronkelijke opera. Daar bleek de regie juist sterk en overtuigend door een vrij sobere aanpak. Alles draaide om de interactie tussen de zangers en de ruimte. Decorstukken waren niet eens nodig. Op sublieme wijze (en met de mooiste licht- en rookeffecten) maakte Hoolboom gebruik van de diepe ruimte, de betonnen pilaren en lage plafonds. Als er een onderwereld bestaat mag die er wat mij betreft uitzien als een parkeergarage met geestenkoren tussen de pilaren en Euridice die in een parkeervak voor Pluto danst.

Ook dat was trouwens een gouden greep. De rol van Euridice, die in de oorspronkelijke opera slechts een klein aandeel heeft, werd nu gedanst en kreeg daardoor veel meer reliëf. Muzikaal is deze Orfeo eveneens een topproductie met een uitstekend koor, een perfect spelend ensemble en een overtuigende cast. Kortom, niet omkijken en linea recta naar de Eemgarage. Orfeo is daar nog tot en met 7 juni te zien en te horen.

Elders

Trouw
★★★★☆

'Het slotbeeld is een oogstrelend samenspel tussen de personages en hun desolate omgeving. Een wolk van rook verspreidt zich over de vloer en hult de grijze pilaren in mist. De dode geliefden lijken op te lossen in de verte. Na Blauwbaard, die vorig jaar bij Fort Rijnouwen speelde, is Holland Opera er opnieuw in geslaagd een opera op een verrassende locatie tot leven te wekken.' Anita Twaalfhoven

Volkskrant
★★★★☆
'Alleen al voor het lef een familieopera in een parkeergarage te zingen, verdient Holland Opera een extra ster. Hoe toepasselijk om hier Monteverdi's Orfeo te brengen (regie: Joke Hoolboom). Zanger Orfeo verliest zijn bruid Euridice tijdens hun huwelijksfeest aan de onderwereld. Ze sterft, dansend op hard beton.' Annette Embrechts
NRC Handelsblad
★★★☆☆
'In niets is dit een gewone Orfeo. Er is muziek van Monteverdi toegevoegd die niet uit de opera komt, zoals de "Lamento della ninfa". Meesterlijk is een flamenco-intermezzo van gitarist Eric Vaarzon Morel, waarop Jenia Kasatkina (Euridice) verleidelijk danst. Maar die elementen dragen niet bij aan de verduidelijking van het verhaal. Halverwege het stuk wordt een verteller ingeschakeld om de gebeurtenissen te verklaren. Daarmee wordt de wat rommelige regie van Joke Hoolboom deels gecompenseerd, maar zulke uitleg zou niet nodig moeten zijn.' Merlijn Kerkhof