U heeft ze vast weleens gezien: filmpjes van dansende robots. Hoekig bewegen ze, met ledematen die niet van spieren en pezen, maar van scharnieren en tandwielen aan elkaar hangen. Soms vallen ze, tot hilariteit van het content-consumerend publiek. Andere keren brengen ze hun dans, als een jong hert dat net op zijn poten leert te staan, tot een goed einde.
Het is een logische associatie, die robotfilmpjes, als je naar NEXT | The Error of Being van choreograaf Tú Hoàng kijkt. Het enige verschil: hier zijn het geen robots, maar vijf menselijke dansers van vlees en bloed die in zilveren kostuums ongelofelijk kundig de robot uithangen en daarmee de omlijningen van menselijke beweging lijken te onderzoeken.
De voorstelling speelde al op een hele reeks onverwachte locaties: van het stadsplein in Museum Fenix tot het Vondelpark in Amsterdam, op universiteiten, festivals en op daken van parkeergarages. Nu is ze neergestreken op de Parade in Utrecht, waar de podiumdelen uit eerdere decors zijn vervangen door een rij stoelen.
Alsof ze voorgeprogrammeerd zijn, zo precies bewegen de dansers van Conny Janssen Danst op de dreunende technomuziek van Antonin Comestaz over het speelvlak richting die stoelen. Je weet niet waar je kijken moet, terwijl ze stuk voor stuk als emotieloze, mechanische poppen de wereld om zich heen verkennen, knikkend en ritmisch, schokkend en deinzend.
Eenmaal aangekomen lijkt de choreografie – of is het de programmering? – steeds meer een gezamenlijke. Eén voor één, alsof er een golf door de ‘robots’ trekt, steekt elk van de dansers een been uit en staart het publiek aan. Dan volgt er een bewegingsreeks waarin men alledaagse acties kan herkennen. De ene danser geeft handkusjes, de ander wiegt een baby, nog een ander lijkt een auto te besturen, allemaal nog altijd met die vervreemdende blikken, alsof ze recht door je heen staren, en die knikkende bewegingen.
Pas echt menselijk wordt het, wanneer er barsten in de mechaniek ontstaan. Wanneer drie robots een vierde naar de grond werken en er bij nummer vijf twijfel ontstaat. Alsof die onzekerheid een laagje ijs doet smelten en ‘vloeibare’ bewegingen hun weg terug de dans in vinden. Emoties – twijfel, angst, woede, verdriet – zijn wat ons mens maakt, lijkt Hoàng met deze overtuigende en uiterst precieze choreografie te willen zeggen. Emoties en imperfecties.
Foto’s: Martijn Knappers
