Het zijn vier totaal verschillende werelden, en toch voelt het alsof ze tot hetzelfde universum behoren. Schippers&VanGucht rijgt voor hun nieuwe VR-voorstelling Nergens (geregisseerd door Jellie Schippers) op Theaterfestival Boulevard vier fascinerende domeinen aan elkaar die je met je VR-bril rondom je heen ziet. Het is aan jou waar je naar kijkt, welk personage je volgt in hun fraaie ruimtes vol steen, natuur, lucht of verval.

Want de een is omgeven door allerlei planten, de ander beweegt zich door een modern, grijs gebouw vol steen, een derde bevindt zich juist in een vervallen bouwval en rondom de laatste wapperen transparante, plastic gordijnen. Myriam van Gucht heeft naast de scenografie ook de prachtige kostuums en de dierenmaskers gemaakt die de personages bij zich dragen (vooral de vis is zo ingenieus!).

Visueel is er dus veel om je aan te vergapen, maar het voelt niet alsof de personages gelukkig zijn. Allemaal hebben ze een lege blik in hun ogen en als ze langs een muur lopen, leggen ze hun hoofd ertegenaan en schuren zo een paar meter langs de wand. De pianomuziek is ook enigszins drukkend, waardoor elk van de personages eenzaam en enigszins beklemd lijkt.

Op een gegeven moment wandelen ze allemaal een gang in die vol confettivlokken ligt en die leidt tot een ietwat vreemd feest: kinderen en een handjevol volwassenen in dierenkostuums spelen met elkaar tussen hopen confetti en kleurrijke ballonnen. Wat opvalt is hoe aftands de ruimte is, alsof deze kamer tot een ruïne behoort waar niemand ooit komt – behalve dus al deze figuren die geen plek lijken te kunnen vinden in de echte wereld.

Wie Ergens, de vorige voorstelling van Schippers&VanGught die een jaar geleden op Theaterfestival Boulevard in première ging, heeft gezien, zal deze ruimte – en de performers – herkennen. In die VR-film waren het kinderen die op zoek waren naar een ruimte waar ze hun eenzaamheid konden delen. Hoe afgeleefd het hier ook is, deze buitenbeentjes kunnen hier toch hun eigen feestje bouwen, zo bleek in Ergens.

Voor de personages in Nergens is het feest, waar ze voor het eerst met zijn vieren in dezelfde ruimte zijn, niet meteen een warm bad; hun blik blijft afwezig, ze doen niet mee aan het feestgedruis. Dan gaan we terug in de tijd, komen langs dezelfde beelden die we eerder zagen, gaan dan weer vooruit en achteruit, met soms wat kleine wijzigingen, zoals een laars die harder in een plas stampt, of haar dat in deze herhaling natter is.

Dat vooruit- en terugspoelen is een slimme zet om je zo veel mogelijk van de ervaring mee te laten krijgen: omdat er overal om je heen iets gebeurt, zul je sowieso iets missen als je je op één kant focust. Maar als je je tijdens een herhaling draait, zie je wat je mogelijk eerder niet zag.

Hieruit wordt ook duidelijk hoe vernuftig het geheel in elkaar zit; het heeft vast veel moeite gekost om alle beelden op elkaar aan te laten sluiten zodat het visueel en qua overgangen precies klopt.

Het universum van Schippers&VanGucht intrigeert, vooral vanwege de contrasten tussen de mooie beelden en de gevoelens van eenzaamheid die de personages omsluiten. Uiteindelijk leidt alles tot dat eigenaardige feest, een troostend toevluchtsoord voor allerlei zonderlingen.

Foto’s: Wannes Cré