Davy Pieters / Frascati Producties
Made in Here
★★★☆☆
Hyperconceptueel propagandatheater over de nieuwe mens
Moos van den Broek
28 februari 2016
Gezien op 27 februari 2016, Frascati, Amsterdam

Made in Here is propagandatheater voor de nieuwe mens. In een droogkomisch, strak vormgegeven concept legt Davy Pieters bloot waar dat toe leidt. Theater wil het maar niet worden, deze zeventig minuten durende reclamespot. Consequent is Pieters wel!

Een prominent gordijn hangt pontificaal voor de publiekstribune. Een heel specifiek gordijn wel: synthetisch, okergeel gekleurd met een vage rode gloed. Een lelijk gordijn eigenlijk. Voor het gordijn verschijnen vier acteurs, twee van hen hebben rode shirts aan, de andere twee grijs-blauw. Ze prijzen ons hun nieuwe voorstelling aan. ‘Wij willen u graag vermaken’, zegt de een, terwijl de ander aanvult: ‘Wij willen u graag aan het denken zetten.’ En zo gaat het nog een poosje door. Het belooft wat te gaan worden, deze voorstelling. Dan gaat het gordijn open.

Terwijl een stem op de geluidsband ons informeert over ‘de groene stad’, nemen we het toneel waar. In het midden aan de achterwand hangt een groot beeld, een cirkel van groene blaadjes. Onder dat beeld staat een laag plateau met enkele lagen, aangekleed met dito okergele gordijnstof. Het is zo’n typische quasi-chique verhoging, waarop in achterafzaaltjes prijzen worden uitgereikt. Aan het zijtoneel hangen coulissen, ze blijven ongebruikt. Op de grond ligt een onopvallend grijs tapijt. We maken kennis met de vier; in man-vrouwkoppeltjes etaleren ze hun perfecte leven door middel van poses en illustratieve, strak georganiseerde sketches, teksten en korte choreografieën. We krijgen les in sociale omgangsvormen (‘als je niet kunt communiceren, kun je ook niets oplossen’) en relatiebehoud (‘als de liefde niet tegen kritiek kan, dan moet je aan de liefde werken, niet aan de kritiek’).

Ideeën creëren beweging en beweging is vooruitgang. Non-stop en met een vette glimlach promoten de vier hun voorgeprogrammeerde levenslessen: ‘Denk in oplossingen. Denk niet “het lukt me nooit”, maar “wat een mooie oplossing!”’ Soms corrigeren ze elkaar demonstratief. Er komt geen eind aan, ook niet als het hier en daar dreigt mis te gaan en een van de vier met bloedende mond onder het plateau wordt weggemoffeld. Made in Here kent verschillende hoofdstukken, die het ritme van de voorstelling bepalen. Ze worden aangekondigd volgens een vast patroon, waarbij de gordijnen sluiten en weer opengaan. Jibbe Willems schreef een functionele tekst met als hang-up herkenbare en vaak verhaspelde uitspraken: ‘Een dag hard gelachen is een dag intenser geleefd.’ De soundscape van Jimi Zoet dient het strenge concept. Made in Here is een zeventig minuten durende reclamespot.

In ‘de groene stad’ kan de perfecte mens zichzelf volledig bedruipen. Als Pieters iets duidelijk maakt dan is het wel dat deze mens goed op weg is om zelf een robot te worden. Voor gevoelens en negativiteit is geen plaats in de groene stad. Acteur Vanja Rukavina kan de strenge vorm, die het inhoudelijke uitgangspunt goed illustreert, uitstekend naar zijn hand zetten. De anderen blijven enigszins achterop. Een gegeven dat, grappig genoeg, wordt bevestigd in de voorstelling zelf. Personages ontwikkelen zich niet, zelfs de dramatische ontknoping is gecomponeerd. Alles aan Made in Here is compositie. Dat is conceptueel gezien geniaal, maar tegelijk ook oersaai. Leunde haar laatste voorstelling How Did I Die nog op een choreografisch principe en mysterie, Made in Here is wat het is, recht toe recht aan. Een voorstelling die het prima zou doen onder het luidruchtige geweld van de Parade. Theater, dat verkoopt! Ha, heeft Pieters ons dan toch in de greep?

Foto: Anna van Kooij

Elders

de Volkskrant
★★★☆☆

'Dat is aanvankelijk grappig en verrassend, ook al omdat performers Marijn Brussaard, Indra Cauwels, Vanja Rukavina en Lisa Schamlé van goeden huize komen en je maar al te graag naar hen kijkt. Maar na een tijdje wordt het eentonig. Weer die glimlachjes, naïeve blikken – ook al gebeuren er tussen deze modelmensen net zo goed dingen die het daglicht niet kunnen verdragen – de herhaling werkt vermoeiend. Uiteindelijk herpakt de voorstelling zich toch, met een sterk slot waarin een makelaarachtige figuur de woning van de toekomst aanbeveelt als een plek waarop de mens zich terugtrekt. Om flora en fauna eindelijk een kans te bieden.' Karin Veraart

Trouw
★★★☆☆
'Vooral door dat licht gebrachte geweld sluimert onder die onoprechte spontaniteit en het onverstoorbaar optimisme voortdurend iets beangstigend fascistisch en autoritairs: we hebben ons maar beter te gedragen zoals ons wordt getoond. Daarmee legt regisseur Davy Pieters een verband tussen ethiek en neoliberalisme, waarin zelfs onze moraal en onze vrijheid ons dwingend worden verkocht als in een reclamespot. (...) Dat is niet een bijster originele en voor Pieters' doen ook niet heel diepgravende constatering.' Robbert van Heuven
Het Parool
★★★☆☆
'Af en toe heel komisch. Naarmate de voorstelling vordert gaat de inhoud van al die spotjes behoorlijk irriteren. Dat lijkt me ook de intentie. We maken zelf wel uit hoe we ons leven vormgeven. Nu en in de toekomst. Toch? Maar was het Davy Pieters' bedoeling dat ook de vorm ons gaat tegenstaan? Dan is ze in haar opzet geslaagd. Op den duur erger je je groen én geel aan de tandpastaglimlach van de vier acteurs die maar geen mensen willen worden.' Hans Smit
NRC Handelsblad
★★★★☆
'De voorstelling roept zo vragen op hoe ver we kunnen gaan met het verbeteren van ons leven, en waar de keuzevrijheid nog ligt. Antwoorden geeft Made in Here niet. Je verwacht dat de bewoners elk moment zullen breken of in opstand komen, maar het gedurfde aan deze voorstelling is dat dat juist niet gebeurt. Ze blijven tot aan het eind glimlachen in hun keurslijf. Dat zorgt voor weinig ontwikkeling, herhalingen en uiteindelijk verveling, maar juist deze irritatie zet wel stevig aan het denken.' Joke Beeckmans

Reageer

Uw E-mail adres zal niet gepubliceerd worden.