Afgelopen september wonnen Sue Ann Bel en Hali Neto de BNG Bank Theaterprijs met Let’s go Barbie, de voorstelling die ze maakten bij MAAS theater en dans en die nu op Tweetakt Festival te zien is. En wat is die prijs terecht aan ze toegekend. Met geestig fysiek spel leveren de makers een sterk staaltje cultuurkritiek.

Wat is de wereld van Barbie? In de wereld van Barbie ligt de langbenige mooie Barbie met haar mooie gespierde verloofde Ken in een knalroze badpak op een heldergele strandstoel naar de pastelroze radio te luisteren in de zon. Een zachtgele koelbox, een blauwe plantenspuit en een blauwe strookjesparasol zijn binnen handbereik. De zon schijnt, Barbie is gelukkig want ze glimlacht, en als ze een potje beachvolleybal speelt met Ken lachen ze allebei iedere keer als ze de bal overgooien met hun stijve armen die alleen naar voren en naar achter kunnen draaien.

Bel en Neto belichamen deze wereld met sterk en speels fysiek spel, en het publiek ligt dubbel bij hun heerlijke spel met clichés. Net als toen Bel even daarvoor als een spreekstalmeester het publiek woordeloos opzweepte met quasi-streng gedirigeerd applaus.

Toen stond ze vóór de doorzichtige plastic wand waar we de wereld van Barbie nu achter zien. We zien haar en Ken, we horen hun lach, maar we komen niet bij ze. We kunnen nog zo verlangen naar hun heerlijke wereld van zon, zee en spel, we komen nooit daar. Het is een onecht en onbereikbaar paradijs. het ergste wat hier kan gebeuren is als er een vent met nog grotere biceps dan Ken verschijnt en zijn bedje inpikt. Bel is hilarisch als deze Jerommeke-achtige baas. De strijd met Neto is fysiek vlug, volkomen helder en verrassend acrobatisch.

Het is heerlijk om met Barbie te spelen, en het is heerlijk om Barbie te spelen. Maar onder het moois schuilt ook een duisterdere dimensie. Wanneer de twee allebei een blonde pruik met steil haar opzetten maken Bel en Neto goed invoelbaar dat het schoonheidsideaal dat de pop vertegenwoordigt wel erg dwingend wit is. Dat gladgelokte blonde ideaal is voor de meeste meisjes op de wereld volkomen onbereikbaar. Dus waartoe dient het? Hoe vrij laat het meisjes om zich een beeld van hun toekomst te vormen?

Bel en Neto zoeken tot het einde steeds de speelsheid op, maar bouwen ook de cultuurkritiek knap op. In een spookachtige, dreigende fysieke scène met een spierwit masker, zit Neto op handen en knieën met Bel op zijn rug, terwijl ze zijn hoofd aan het haar allerlei richtingen optrekt. Een verwijzing naar soms verbazend gewelddadig kinderspel, maar zeker ook naar onderdrukkende systemen als het kapitalisme, waarin speelgoed als Barbie ook een consumentenproduct is dat agressief in de markt wordt gezet, een eenzijdige identiteit benadrukt en dure aankopen afdwingt.

Foto: Bart Grietens