Kan liefde voorbestemd zijn? Georg Büchner schreef Leonce & Lena in 1836 als satire op de Romantiek. Waar in de Romantische literatuur personages vaak door het noodlot de liefde steeds mislopen, lukt het prins Leonce en prinses Lena juist niet om hun liefdesverhaal te ontlopen.

Zonder elkaars identiteit te kennen, ontmoeten Leonce en Lena twee elkaar terwijl ze op de vlucht zijn voor hetzelfde gedwongen huwelijk. ‘Don’t you love a farce?’ zingt Marit Hooijschuur als commentaar. Leonce (Mendel van der Ploeg) voelt zich slimmer dan iedereen, en ziet dat als een kwelling, omdat alleen hij de zinloosheid en de leegte van het leven inziet. Hij zet zijn scherpe taalvaardigheid in om de ministerraad en zijn vader een hak te zetten.

Wanneer hij moet trouwen, zegt hij ‘Als mijn bruid op mij wacht, dan zal ik haar de zin geven en haar op mij laten wachten’, en vertrekt hij naar Italië om het huwelijk te ontvluchten. Onderweg ontmoet hij Lena (Julia Diepstraten), de vrouw die zijn bruid had moeten zijn maar ook is weggelopen, en worden ze alsnog op slag verliefd.

Büchner schreef karikaturale personages, die door regisseur Eva Lemaire dan ook cartoonesk worden neergezet. Zeker de machthebbers zijn zo weggelopen uit een spotprent. De koning is zijn mantel kwijt, dus hij regeert in onderbroek en heeft een knoop in zijn zakdoek nodig om te onthouden dat hij moet regeren. De ministerraad zit onderuitgezakt, gapend en papegaaiend in iedere raadsvergadering.

Maar eigenlijk komt geen enkel personage er zonder spot vanaf. Wie zich laat leiden door gevoel, slaat lam van het sentiment, en wie zich laat leiden door ratio is een cynicus. Dit is ook meteen de valkuil van het stuk: als ieder standpunt wordt platgeslagen tot karikatuur, welke les blijft er dan over?

Wie houdt van slimme taalgrapjes, zit bij Leonce & Lena goed. De vertaling van Tom Blokdijk zit vol speelsheid. Vooral Leonce en zijn compagnon Valerio (Marit Hooijschuur) spelen constant met taal om elkaar te vermaken, bevragen of beledigen.

Van der Ploeg is bovendien sterk als cynische, verwende prins die volledig verandert in een zwelgende romanticus wanneer hij Lena ontmoet. Hij balanceert zijn clowneske spel uitstekend, zodat het nooit té plat wordt, en weet charme aan te brengen in een uiterst koppig personage. Ook Shanaya Dap valt op door haar scherpe komische timing in verschillende bijrollen.

Theater Mooi Weer slaagt erin om de tijdsgebonden satire uit 1836 ook nu goed volgbaar en komisch neer te zetten, maar er mist in deze uitvoering van Leonce & Lena een slag naar de actualiteit. In make-up en kostuums worden negentiende-eeuwse elementen gecombineerd met modernere kleding, en vooral de muzikale intermezzo’s slaan een brug naar een recenter tijdperk. In discolicht zingen de acteurs liedjes als ‘Copacabana’ en ‘Send in the clowns’ om de melancholische manier waarop Büchner liefde neerzet aan te dikken of te bevragen. Toch wordt de connectie met een modernere tijd niet helemaal duidelijk, en blijft Leonce & Lena vooral een mooi taalspel.

Foto: Maarten Laupman