Recensie

Het kromme hout der mensheid
Tim Fransen
★★★☆☆ Cabaret
1 maart 2018 - De Kleine Komedie, Amsterdam - Speellijst
Leven in een illusoire superioriteit
Door gepubliceerd 4 maart 2018

Wij denken allemaal dat wij bovengemiddeld zijn. In alles. De hedendaagse mens leeft in illusoire superioriteit en ziet anderen niet als gelijkwaardig. En gelijkwaardigheid is juist een van de pijlers van onze westerse beschaving, zegt cabaret-filosoof Tim Fransen in Het kromme hout der mensheid. Dat gelijkheidsbeginsel komt uit de Verlichting, de cultureel-filosofische stroming uit de achttiende eeuw.

Het is Fransens tweede solovoorstelling, na het indrukwekkende Het failliet van de moderne tijd, en hij trekt de lijn uit dat debuut door: intelligente, vaak grappige filosofische verhandelingen over onze samenleving, de teloorgang daarvan, en over ons, de mensen die daarin hun weg moeten vinden.

‘Uit het kromme hout der mensheid is nog nooit iets recht getimmerd’, zo citeert Fransen een van zijn helden, de Duitse verlichtingsfilosoof Immanuel Kant. De levens van de filosoof uit Königsberg en zijn tijdgenoten Ludwig von Beethoven en Lodewijk Napoleon lopen als een rode draad door deze voorstelling.

Fransens cabaret is niet voor luie geesten. Als je drie keer per minuut van je stoel wilt vallen van de lachkrampen, zit je bij Fransen in de verkeerde zaal. Voor die mensen is de pauze in de ruim twee uur durende voorstelling de oplossing. Voor alle anderen is de pauze overigens ook welkom. Dan heb je er een uur opzitten met veel verhalen over de drie hoofdrolspelers. Je voelt dat hij palen in de grond heit waarop hij later in de voorstelling een mooi bouwwerk gaat zetten en daarop een vlag zal plaatsen. Maar daar neemt hij wel héél veel tijd voor. Dat is lang niet altijd boeiend en de waarde van al die verhalen is niet even groot.

De inhoud en de invloeden van het verlichtingsdenken en daden van de drie hoofdrolspelers op onze huidige samenlevingen laat hij onderbelicht. Misschien wordt een cabaretvoorstelling dan te zwaar, maar je waant je in het eerste uur te vaak bij een ‘geschiedenisles’. Met een geestige docent, dat wel. Die zich naar zijn publiek met zowel simpele, platte als scherpe grappen en woordspelingen koket excuseert voor zijn intelligentie en hogeschoolcitaten. En die met zelfspot en lachwekkende huis-, tuin- en keukenverhalen aantoont waar het superioriteitsdenken van ons zoal toe kan leiden.

Dat uit het kromme hout der mensheid nog nooit iets recht getimmerd is, is niet helemaal waar. Kant zelf, maar ook Beethoven en Napoleon waren voorbeelden van het tegendeel. Tot op zekere hoogte, want ook superieure denkers en doeners zijn mensen met tekortkomingen. De filosoof werd dement, de Franse vrijheidsstrijder verloochende zijn verlichtingsdenken en ontpopte zich tot dictator en de componist werd stokdoof.

Ook de superieuren zijn dus feilbaar, is het adagio na de pauze. Da’s een troost. We worden pas gelijkwaardig als we ons herkennen in ons falen en onze zwakheden. Dan ontstaat pas de verbinding die onze beschaving overeind moet houden deze eeuw. Want de technologie neemt ons leven over, de klasse die deze technologie in handen heeft wordt steenrijk en oppermachtig en de rest wordt overbodig.

Fransen illustreert zeer mooi op de piano dat verbinding tussen de twee nodig en mogelijk is, door met een symfonie van Beethoven het ‘Koningslied’ van John Ewbank te kakken te zetten, om de twee even later te combineren. Als tegenstellingen worden overbrugd, kunnen we samen de andere problemen tackelen.

Machtig mooie gedachten en cabareteske invullingen, maar Het kromme hout der mensheid komt er te laat mee op stoom om volledig te overtuigen.

Foto: ByNadia

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

U kunt de volgende HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

LET OP: op deze recensie rust auteursrecht. Voor geheel of gedeeltelijke overname, in welke vorm dan ook, is vooraf toestemming nodig van de uitgever.

Medewerkers

Gegevens uit de Theaterencyclopedie (beta)

auteur: Tim Fransen
uitvoerende: Tim Fransen

Meer info over deze voorstelling op Theaterencyclopedie.nl

Elders

Het Parool
'Fransen heeft als performer flinke stappen gemaakt. Hij staat nu vrijwel naturel op het podium, terwijl de voorstelling juist prettig theatraal aandoet. En zijn denkvermogen staat opnieuw garant voor scherpe grappen en formuleringen, waarmee hij ons een blik achter de wereldgeschiedenis gunt.' Mike Peek
NRC Handelsblad
★★★☆☆
’Hoogtepunt van de voorstelling is het prachtige slotverhaal over zijn ontmoeting met een Russische filosoof in Kaliningrad. Want ook voor deze voorstelling ging Fransen weer op reis (‘Ze noemen mij ook wel de Floortje Dessing van het Nederlandse cabaret’). In dit verhaal komen persoonlijke zoektocht en politiek engagement prachtig samen. Fransen vertelt met veel humor en kwetsbaarheid over zijn poging om het benauwende nationalisme te ontvluchten en contact te leggen met een gelijkgestemde uit een andere cultuur, een poging die faliekant mislukt.’ Dick Zijp
de Volkskrant
★★★★☆
'Wat is beschaving? Wat is de mens? Fransen roept grote vragen op, maar treedt ze lichtvoetig tegemoet. Terwijl hij ons met originele grappen bijpraat over de levens van zijn hoofdpersonen, worden tegenstellingen uitgewerkt: talent versus gebrek, beschaving versus teloorgang, ratio versus natuurlijke neigingen of componist Beethoven versus componist John Ewbank.' Joris Henquet
Telegraaf
★★★★☆
'Tim Fransen is de vleesgeworden liefdesbaby van Theo Maassen en Diederik van Vleuten, al is zijn podiumpresence iets minder trefzeker. Maar het feit dat het niet al te gelikt overkomt, maakt hem ook wel weer charmant. Een enkele keer zou zijn timing iets beter kunnen, maar een kniesoor die daarop let. Fransen is geen grappenkanon, maar meer iets voor de fijnproever. Je komt superlatieven tekort als het om het vlijmscherpe Het kromme hout der mensheid gaat, waar je als bonus nog een tijdje op kunt kauwen.' Esther Kleuver

Speellijst

De eerstvolgende drie speelbeurten van deze voorstelling:

Verwante artikelen

Tags

,

  • Elders

    [cf "quote1_krant"]
    [cf "quote1_dequote"] [cf "quote1_auteur"]
    [cf "quote2_krant"]
    ★★★☆☆
    [cf "quote2_dequote"] [cf "quote2_auteur"]
    [cf "quote3_krant"]
    ★★★★☆
    [cf "quote3_dequote"] [cf "quote3_auteur"]
    [cf "quote4_krant"]
    ★★★★☆
    [cf "quote4_dequote"] [cf "quote4_auteur"]