Percussionist en theatermaker Agnese Valmaggia stelt in I never lie zowel in vorm als inhoud vragen rond vrouwelijke identiteit. Haar unieke stijl, waarin de drums en toetsen een dialoog aangaan met voice-overs en filmfragmenten, vervult je als toeschouwer van een pure vorm van vreugde en levenslust.

‘Compromise? What is compromising? Compromise for what? Compromising for what reason?’ In een legendarisch interview lacht Eartha Kitt de interviewer recht in zijn gezicht uit als hij haar vraagt of ze compromissen zou sluiten als ze ‘de juiste man’ zou tegenkomen. Theatermaker en percussionist Agnese Valmaggia vangt de cadans van Kitts manier van spreken (en lachen) perfect met haar drums, en zet haar woorden daarmee nog meer kracht bij. ‘A relationship is a relationship that has to be EARNED – not to compromise for!’

De scène is het sleutelmoment en het absolute hoogtepunt van Valmaggia’s debuutvoorstelling I never lie. Vanaf het begin zet de maker in op vragen rond vrouwelijke emancipatie, conformeren aan de status quo of er juist van afwijken, en identiteit. Ze start met een korte anekdote over een seksistische docent aan het conservatorium, waar Valmaggia een tijd de enige vrouw was die Percussie studeerde. Meteen daarna zien we op het videoscherm een keur aan Italiaanse tv-presentatrices verschijnen, sterk vergelijkbaar in hun aankleding en voorkomen, duidelijk zorgvuldig ontworpen op het bevredigen van de male gaze. De presentatrices komen op gezette tijden terug in de voorstelling, en op die momenten vallen de drums van Valmaggia altijd stil, alsof het patriarchaat zelf even komt binnenvallen.

Verder bestaat I never lie namelijk uit dialogen tussen Valmaggia’s drumcomposities en de zorgvuldig uitgekozen en geremixte voice-overs en filmfragmenten. De free-jazzcomposities die ze daarvoor heeft gemaakt zijn zó opzwepend en verrassend dat je als toeschouwer regelmatig wordt overvallen door een pure vorm van vreugde en levenslust. De goedgekozen samples en video’s bieden daarnaast een rijkgeschakeerde inhoud die steeds rond de centrale thema’s blijft cirkelen.

In een scène verbindt Valmaggia bij voorbeeld het traditionele vrouwelijke ideaal met het fascisme. Na een mozaïek van de tv-presentatrices volgt een video van een publieke  presentatie van een vrouwenacademie in het Italië van Mussolini: de studentes dansen strak in het gelid terwijl Valmaggia de beelden met militair tromgeroffel ondersteunt. En in een eerdere passage wordt een brief van een jonge Amelia Earhart voorgelezen, waarin de beroemde piloot tegenover haar geliefde haar bezwaren uit tegen de restricties van een traditioneel huwelijk.

De enige kleine kritiekpunten die ik op I never lie heb betreffen die voice-over, die niet geheel overtuigend een Kansas-accent van de vroege twintigste eeuw probeert te emuleren, en het slot van de voorstelling, waarin Valmaggia net iets te letterlijk een moraal op het videoscherm projecteert. Dat is niet nodig: de bekommernissen die ze in haar voorstelling heeft verwerkt zijn al kraakhelder.

Wat vooral blijft hangen na I never lie is de unieke stijl die Valmaggia aan haar publiek introduceert, en de compleet eigenzinnige artistieke identiteit die ze daarmee neerzet.

Foto: Agnese Valmaggia