Op afstudeerfestival ENTER begeleidt Theaterkrant nieuwe theaterwerkers bij hun eerste recensies. Deze recensie is geschreven door een van de deelnemers van het traject, Drussilla Mputu-Mola. (meer…)
Op afstudeerfestival ENTER begeleidt Theaterkrant nieuwe theaterwerkers bij hun eerste recensies. Deze recensie is geschreven door een van de deelnemers van het traject, San Feekes.
Op kleurrijke sokken en gekleed in zwierige jurken staan actrices Bente Jonkers en Hester Siebbeles in de kantine van Theater Utrecht, klaar om hun gasten te ontvangen. Wat ik had verwacht was een theatrale lezing, in plaats daarvan werd ik verrast door een openhartig gesprek over feministisch makerschap.
Het decor van Hente en Bester is minimaal en bestaat uit slechts een tafeltje en twee barkrukken. Achter hen in de hoek staan vier levensgrote opgerolde posters met daarop glimpen van de twee actrices die vrolijk aan het ronddartelen zijn door een weide. Iemand uit het publiek wijst naar de posters en vraagt waarom ze in de hoek staan. ‘Ah ja’, antwoordt Siebbeles, ‘we wilden ze wel ophangen, maar het leek ons toch een beetje too much.’ Dit is de eerste, maar zeker niet de laatste keer, dat de twee hun eigen werk onterecht misprijzen – en dat nog wel voordat de performance überhaupt is begonnen.
Nadat het publiek heeft plaatsgenomen, beginnen Jonkers en Siebbeles aan hun lezing. Scènes uit hun afstudeerwerk worden deels afgewisseld met geïmproviseerde gesprekken over hun maakproces. Daarin zijn ze op tegengas gestuit, zowel van docenten en klasgenoten, als van hun vrienden en partners. Volgens hun omgeving hoort feministisch theater zwaarmoedig en provocerend te zijn, maar dat is niet wat de twee actrices willen maken. Zij willen werken vanuit empathie, humor en een zekere jeugdige speelsheid. Daar zijn ze uiteindelijk ook in geslaagd, zo blijkt uit de selectie scènes die ze vandaag wél durven tonen. Ze zijn gevat, lollig, herkenbaar en tegelijkertijd out-of-the-box. Ze laten me zowel hardop lachen als volledig gezien voelen.
Dus waarom kiezen voor deze hybride vorm van vertelling en niet gewoon de voorstelling opvoeren? Was het niet feministischer van ze geweest om hun volledige werk op te voeren, juist als middelvinger tegen hen die hun werk niet écht feministisch noemden? Twee vrouwen die naar hartelust maken, ondanks het commentaar vanuit het patriarchaat, vind ik namelijk uiterst feministisch.
Maar hoe langer ik in de zaal zit, hoe meer ik me realiseer dat deze vorm zeker niet onfeministisch is. Het eigen perspectief onderzoeken en bevragen, openlijk worstelen en in gesprek gaan met de medemens om te kunnen doorgroeien als maker, is misschien juist waar het feministisch theater meer van nodig heeft als het niet wilt vastroesten in eigen definities en tradities.
Als de twee actrices op het einde van de lezing het publiek de vraag stellen ‘Hoe maak je feministisch theater?’, ervan overtuigd dat wat zij hebben gemaakt veruit niet feministisch genoeg is, steekt een bont gezelschap aan jonge regisseurs, doorgewinterde theatermakers, festivalvrijwilligers en theaterliefhebbers enthousiast hun handen in de lucht, klaar om de actrices te voorzien van raad.
Wat blijkt: bijna iedere maker is weleens onzeker over het feminisme binnen hun werk, maar het niet maken is ook geen optie. Als ze voorwaarts willen, moeten de middelvingers opgestoken worden. Persoonlijk hoop ik dat die dag snel komt, hun werk zou namelijk een frisse toevoeging aan het theaterlandschap kunnen zijn.
Foto: ENTER
Hester en Bente zijn aanstekelijke spelers wiens thematiek hun overduidelijk erg aan het hart gaat. Maar lezing of een gesprek, het is vervelend om te beginnen met wat het wél had kunnen zijn, maar waar ze op het laatste moment van afzagen. Grappig hoe San schrijft dat de performance dan nog niet is begonnen, want het voorbereide en onvoorbereide wisselt zich ook in het midden en op het eind nog af, en is voor mij evengoed onderdeel van het stuk.
Nu bestond het publiek vooral uit andere theatermakers, maar minder geschoold theaterpubliek zal toch meer meegenomen willen worden in de vertelling. Of gewoon de voorstelling voorgeschoteld moeten krijgen in plaats van het proces erachter. Als ze daarvoor kiezen zou ik het graag nog een keer willen zien!