In Ghosts komen de dansers van Zero Dance Theatre en de musici van het Amsterdams Andalusisch Orkest samen in een hypnotiserende stroom van beweging en geluid. De hybride bewegingstaal van choreograaf Denden Karadeniz overtuigt vooral in de wat intensere groepsstukken.

Twaalf performers zijn ons beloofd: zes dansers en zes muzikanten. Maar soms lijken er wel twintig performers over het toneel te bewegen. Van links naar rechts lopen ze, in een eindeloze stroom. De musici, wandelend en tegelijkertijd spelend op hun instrumenten. De dansers, soms versnellend, soms vertragend. Soms buitelend over de kubussen die in de stroom worden meegesleurd, als zwerfkeien in een gletsjer. Muzikale invloeden ‘van Granada tot Bagdad’ manifesteren zich als een bezwerend geluidsdecor met constant veranderende klankkleuren. Voor mij had dit de hele voorstelling mogen zijn, die hypnotiserende rivier van lichamen, beweging, getokkel, getrommel en gezang. Ik zou er makkelijk een uur achtereen naar kunnen kijken. 

Choreograaf Karadeniz maakte een andere keuze. In het middendeel van Ghosts zijn zes kubussen in een kring geplaatst met de musici zittend daarop, en de dansers cirkelend daaromheen. Mijn verlangen om terug in die stroom te mogen gaan verdween al snel door de sterke opbouw van dit gedeelte. Vanuit een subtiel opgebouwd trommelritme – waarbij percussionist Modar Salama helaas nauwelijks zichtbaar is – werkt Karadeniz toe naar een kolkende climax.

Afwisselend nemen dansers en musici een deel van de intensivering voor hun rekening. De bewegingstaal van Karadeniz – een vloeiende mix  van hiphop-grondwerk, vanuit de heupen gedraaide martial-arts-kicks en contemporaine technieken – komt hier optimaal tot zijn recht. Ook dit deel had voor mij een stuk op zichzelf kunnen zijn.

Minder overtuigend vind ik Karadeniz’ choreografie in de wat meer verstilde tussendelen. Terwijl het muziekensemble onder aanvoering van Bas Gaakeer onverminderd spannend blijft spelen – deinende ritmes, betoverende toonwatervallen – biedt de choreograaf in de langzamere en minder explosieve stukken te weinig tegenwicht. Het balanceert af en toe op het randje van het decoratieve: esthetisch dik in orde, maar niet erg karaktervol.

Volgens de toelichting verwijst de titel naar datgene ‘wat er overblijft wanneer rituelen hun betekenis verliezen en hoe nieuwe bezieling kan ontstaan’. Persoonlijk heb ik dat er niet uitgehaald, maar dat heeft de beleving absoluut niet in de weg gestaan. Het ritueel dat in Ghosts wordt uitgevoerd krijgt voor mij betekenis door de manier waarop dansers en musici hun krachten bundelen als gelijkwaardige partners. Op de momenten waarop synergie tot stand komt tussen muzikale voortstuwing en fysieke ontlading is de voorstelling echt magisch.

Foto’s: Altin Kaftira