In het dansprogramma Origin – The Future is Feminine geeft Scapino Ballet Rotterdam ruimte aan jonge makers die activistisch én met een vrouwelijk perspectief naar de wereld kijken. Dat levert een ijzersterk staaltje horrordans op (Waxes), maar ook een herinterpretatie van Le Sacre du printemps die de plank lelijk misslaat. (meer…)
Het afsluitende deel van de Indonesië-trilogie van LeineRoebana viert de impuls om te dansen, waar het lichaam zich ook bevindt, en welke emotie of welk verhaal daarin ook meetrilt.
Een nostalgisch muziekje klinkt krakerig uit de kleine radio die op de vloer staat. Drie performers lopen op en blijven er vlakbij staan. Wat er ontbreekt voor morgen, vraagt Timon de Ridder aan Boby Ari Setiawan, aan het eind van een korte poëtische tekst. Esra Pehlivanli speelt lange tonen op haar altviool. Met een krullende beweging van de vingers legt Setiawan een sierlijke hand op de schouder van De Ridder. Het licht verandert, en de drie lopen af.
Met Farewell Future Welcome World sluiten LeineRoebana hun Indonesië-trilogie af. Die begon in 2011 met Ghost Track en werd vervolgd met Light in 2016. De wereld is veranderd in de tien tussenliggende jaren, zij zelf en hun samenwerkingspartners zijn doorgegroeid.

Harijono Roebana is half Indonesisch, maar vertelt in de inleiding niet zo geïnteresseerd te zijn in de biografische component van dans. Kijkend naar hun werk gaat het hem en choreografisch partner Andrea Leine om het lichaam dat dansimpulsen volgt en om de ontmoeting tussen dans, publiek en de muzikale component van een werk. Hun gezelschap bestaat, dwars door subsidieperikelen heen, inmiddels 35 jaar. Dat is een lange geschiedenis van dansontmoetingen.
Waar in de eerdere twee samenwerkingen met de Indonesische dansers en componist Iwan Gunawan de verschillende danswerelden eerst nog als eigen entiteiten werden neergezet, lijkt dat hier niet het geval. Het universele van de dansimpuls wordt uitgelicht. Het lichaam wil zich uitdrukken, tonen de zeven dansers. Soms wordt het wakker gekust door muziek, soms door een emotie, en soms doordat het een ander lichaam ziet dansen.

De beweging is geïnspireerd op de wat er beweegt in de wereld. Benedita Crispiniano lijkt het hevige trillen van een gehaaste wereld te vangen – of houdt die haar gevangen? Aika Goto komt met rollende schouders en fantastische blikken op haar publiek op een sensuele golf aan dansen. Met wijd gespreide benen, gekromde armen en vertellende handen, claimt Agus Margiyanto ruimte voor zijn eigen dans. En telkens wordt het gezien door de anderen, die een paar frasen meedoen of er een beweging tegenoverstellen, en krijgt de dans een diepere of andere lading.
Ensemble Black Pencil en gamelanensemble Kyai Fatahillah bouwen met gongs, fluiten, een accordeon en een altviool een indrukwekkende dialoog met de dansende figuren. Een scala aan muzieksoorten komt voorbij – hoekig als een woeste jazzimprovisatie, zangerig en emotionerend als de gamelanklank de boventoon voert, vrolijk als een dansorkestje. Wie wanneer de leidende rol heeft, varieert.
Het werk als geheel is grillig opgebouwd, maar ademt warmte en de wil om elkaar werkelijk te zien en nader tot elkaar te komen. Een wereld wordt verwelkomd waarin vele stemmen klinken.
Foto’s: Deen van Meer














Danser Timon de Ridder vraagt niet ‘Wat heb je nodig voor de toekomst?’ maar hij zegt (tot 5x toe):
Herinner je nu
wat je weet van gisteren,
vergat van vandaag.
Eerlijk zeggen wat je mist,
wat er ontbreekt voor morgen.
Hallo Erik, excuses, dat was niet scherp genoeg van me. Inmiddels is de tekst aangepast.