In een puntgaaf opgebouwde voorstelling trakteren Louis Janssens en zijn vier medespelers van verschillende generaties hun publiek op vijf gevoelig vertelde levens. Op de openingsavond van Theaterfestival Boulevard hing het publiek aan hun lippen.

Familie. Iedereen heeft wel wat – een stel ouders, al dan niet in leven, broers of zussen, misschien iets verder weg nog ooms, tantes, neven, nichten of grootouders. Je ontkomt er niet aan, ze zijn er nu eenmaal, je vaste tafelgenoten op een doordeweekse avond. Familie kan warm zijn en als thuis voelen. Maar soms laat het behoeften onbeantwoord. Soms kunnen ouders niet geven wat een kind nodig heeft, soms is de band met bloedverwanten verstoord, soms afgekapt door de dood. Wie goede vrienden heeft of een goede vriend kan zijn, dekt de tafel voor een zelfgekozen familie.

De vertellers komen een voor een op in een eenvoudige, maar treffende setting van een handvol caféstoelen rond een flinke rechthoekige tafel van licht hout. Ze beginnen bij het moment waarop ze hun familie vertelden dat ze homoseksueel zijn. Bij de een wordt dat gevierd met een etentje, bij een ander moet het angstig worden uitgesteld, stuit het pijnlijk op onbegrip of woede. ‘Tja’, zegt een moeder. ‘Tja, ja, ja, hngja, jaja, jah, hmmja.’ In alle toonaarden meandert haar brein om de mededeling heen.

In alle vijf gevallen markeert dat moment van delen een overgang zoals dat in het leven van hetero’s niet voorkomt. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek telde Nederland in 2023 2,5 miljoen mensen met een niet-heteroseksuele oriëntatie. Zij allen hebben voor dat moment gestaan. Zich de vraag stellend of het die nauwste banden onder druk zal zetten. Omdat de norm zo sterk is, moet wie daarvan afwijkt zich uitspreken.

Net als in het vorige werk van Janssens, Desire, is de opbouw van Family puntgaaf. Janssens, Maureen Teeuwen, Francis Geeraert, Murad Baaiz en Peter Seynaeve starten als gezegd vanuit hun coming out, waarna de vijf in rustige stappen associatief beginnen aan te haken op elkaars verhalen. Uit wat voor gezin kwamen ze, hoe was de sfeer in huis, hoe maak je je eigen thuis? Van een woedend zwijgende moeder via een vertwijfelde oma naar een vader die al gestorven was. Uiteindelijk haakt niet alleen de taal in die van de ander, maar ook het lichaam: met een arm om de ander bieden ze aan om diens vader of moeder te zijn. Wat wil je tegen hem zeggen? Tegen haar?

Heel even is er wat muziek, van Johann Sebastian Bach. Heel even klimt Janssens op de tafel om te laten voelen hoe hij zich verplicht voelt de sfeer erin te houden. Heel even voelt de keel van Peter Seynaeve dik en slikt hij wat weg. Heel even benoemt Murad Baaiz het kind in hem dat zich eindelijk thuis voelt. Het zijn speldenprikken in het landschap van dit werk, maar ze werken. Omdat het vertellen zo zonder dramatische opsmuk gebeurt. Omdat de huid tussen de vertellers en hun publiek zo dun is.

Foto’s: Sofie Knijff