Recensie

Eind goed al goed
tg STAN
Toneel
25 april 2013 - Kaaitheater, Brussel - Speellijst
Weer een sterke Bernhard van STAN
Door gepubliceerd 9 mei 2013

Radicaal kleinschalig toneel, zeker als het uit Vlaanderen komt; we moeten er zuinig op gaan worden. Het wordt steeds minder op het programma van de Nederlandse zalen en schouwburgen genomen. Wat doodzonde is. Neem de nieuwe voorstelling van tg STAN, Eind goed al goed.

De doodsvijand van elke Thomas Bernhard-enscenering is de anekdotiek. Als je bijvoorbeeld in zijn tekst Am Ziel (waarin een schrijver van de dramatische kunst voorkomt) een echte schrijver voor die rol vraagt, die niet kan toneelspelen, dan heeft de vulkanische oerkracht van deze toneeltekst verder geen schijn van kans meer. Thomas Bernhard speelt men het best als kamermuziek. Maar dan wel als Beethoven in de blender. Of als Sjostakovitsj met een vlammenwerper erop. Niet als wilt-U-nog-koffie-nee-doe-mij-maar-maar-thee-toneel.

Ook in Am Ziel door Toneelspelersgezelschap STAN, dat hier Eind goed al goed heet, wordt veel thee gedronken. De schrijver heet hier ook in het echt De Schrijver. Maar daar blijft het qua anekdotiek ongeveer bij. Jolente De Keersmaker en Sara De Roo, moeder en dochter, die zich opmaken voor de jaarlijkse tocht naar Katwijk, en Damiaan De Schrijver, de auteur van de dramatische kunst die zij op hun tripje hebben uitgenodigd, spelen hun personages met een serie geraffineerde tics en eigenaardigheden. Waardoor het almaar lijkt alsof ze iets anders willen dan wat ze zéggen te willen.

De dochter, die in het stuk de indruk wekt verlegen te zijn, krijgt hier de allure van een vamp met weerhaakjes op haar ellebogen. De moeder, in de tekst een egocentrische helleveeg, wordt hier verbeeld met de doodsangst in de ogen, alsof ze vermoedt dat dit spel wel eens haar laatste kan zijn. En de auteur van de dramatische kunst, waarvan zij gedrieën de ter dood veroordeelde gevangenen zijn, schrikt zich een ongeluk als hem de wurgende vraag wordt voorgelegd: wat doet u nu eigenlijk precies in uw toneelstukken? En waarom applaudisseert men daar zo gemakkelijk voor?

De vormgeving wordt gedomineerd door een benauwd gemaakte ruimte die in de loop van het spel wordt opengetrokken, om vervolgens alleen nog maar meer benauwenissen prijs te geven. STAN heeft een hele cyclus Bernhard-teksten op zijn repertoire. Ze lijken per keer sterker te worden. En het is nog niet gedaan. Ook deze ruikt weer naar meer. Maar of wij dat in Nederland dan ook nog te zien krijgen? Het blijft afwachten. Grijpt derhalve uw kans nu het nog kan.

Foto: Sanne Peper

 

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

U kunt de volgende HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

LET OP: op deze recensie rust auteursrecht. Voor geheel of gedeeltelijke overname, in welke vorm dan ook, is vooraf toestemming nodig van de uitgever.

Elders

De Morgen
★★★★☆
'De drie personages zijn net niet karikaturaal in de rol die Bernhard ze aanmeet.Net zo spelen de auteurs hen. Ze houden de tekst een beetje op afstand, alsof ze bijna niet kunnen geloven wat de auteur hen hier allemaal in de mond legt. Sara De Roo drijft de karikatuur zelfs ten top als ze poseert als een haast debiele, slaafse trut.' Pieter T'Jonck
De Standaard
'Het theater van STAN is na meer dan twintig jaar een vast gegeven geworden, spelend met een ironiserende afstand tussen schijn en zijn. Geen wonder dat StAN in Bernhard een gelijkgestemde heeft gevonden: de misantroop met messcherpe analyses van kleinmenselijke kantjes.' Live Laveyne
Volkskrant
★★☆☆☆
'De scenografie (van Discordia-acteur Matthias de Koning) is daarentegen schitterend, met dat achterdoek, die projecties van de zee en de oude kroonluchter. Die vervallen omgeving zegt meer over de nutteloosheid van alles dan de tekst zelf. En dat is in dit geval een pijnlijke conclusie.' Hein Janssen
Klara radio
'Als toeschouwer veer je recht wanneer toneelspeler De Schrijver eindelijk zijn stem verheft. Deze keer niet als misantroop, maar als gewillig slachtoffer van de moeder. Zijn komst naar Katwijk vormt een inbreuk op haar gearrangeerde leven van treiteren. Eind goed al goed is vooral het stuk van Jolente De Keersmaeker, die op een verbluffende manier deze pathologisch op zichzelf gerichte neurotica neerzet.' Chantal Pattyn

Speellijst

De eerstvolgende drie speelbeurten van deze voorstelling:

Verwante artikelen

Tags

, , ,

  • Elders

    [cf "quote1_krant"]
    ★★★★☆
    [cf "quote1_dequote"] [cf "quote1_auteur"]
    [cf "quote2_krant"]
    [cf "quote2_dequote"] [cf "quote2_auteur"]
    [cf "quote3_krant"]
    ★★☆☆☆
    [cf "quote3_dequote"] [cf "quote3_auteur"]
    [cf "quote4_krant"]
    [cf "quote4_dequote"] [cf "quote4_auteur"]