Hummelinck Stuurman Theaterproducties
Een man een man
★★★★☆
Treiteren in vier gangen
Mieke Zijlmans
14 mei 2018
Gezien op 13 mei 2018, Theater Bellevue, Amsterdam

‘Wij zijn uit hetzelfde hout gesneden: wij hebben aan een half woord genoeg om elkaar te begrijpen’, beweert Van Wees tegen collega Burghardt. Niets is echter minder waar: deze twee totaal verschillende mannen praten een maaltijd lang volledig langs elkaar heen. Een man een man is een vrolijke lunchtheatervoorstelling vol misverstanden en onbegrip.

Een tafeltje met een zoutje, een nootje, een drankje. In dit restaurant treffen de oude vrienden en collega’s Van Wees en Burghardt elkaar. Maar in plaats van dat ze een goed gesprek hebben boven een mooi bord eten, is de lucht zwanger van vijandigheid en irritatie.

De ongemakkelijkheid is ontstaan doordat Burghardt midden in het gesprek naar de WC is gegaan. Bij terugkeer kan hij zich niet meer herinneren waar ze het eerder ook alweer over hadden. En Van Wees gaat hem daarmee ook niet helpen. Van Wees vindt dat hij hoger staat in de pikorde dan zijn collega, omdat hij wèl promotie heeft gemaakt. Dat geeft Van Wees kennelijk het recht zijn collega af te zeiken. Te manipuleren, de les te lezen, te kleineren – en hem dus niet te vertellen waarover dat vermaledijde gesprek dan ging. Tegelijk neemt hij het Burghardt wel erg kwalijk dat hem dat onderwerp is ontschoten. En Burghardt laat het gebeuren, omdat Van Wees de macht heeft hem te laten ontslaan.

Een man een man (tekst: Kees Prins en Roel Bloemen) is tegelijkertijd realistisch en volkomen absurd. Het realisme is bijvoorbeeld doorgevoerd in de aanwezigheid van een serveerster (Randy Fokke) die loopt te krukken met dure wijnen en ongewild wordt betrokken bij het sluimerende conflict tussen de twee mannen. Absurd is het oneindig doordraven over het vergeten gespreksonderwerp. Absurd is ook dat de serveerster elk moment zojuist opgenomen bestellingen vergeet.

De vergelijking dringt zich op met Het diner, de bestseller van Jiskefet-collega Herman Koch die Kees Prins bewerkte voor toneel en zelf regisseerde (2012). Daarin vier gasten plus een ober in een restaurant, hier twee gasten plus serveerster. Afgezien van die echo, is dit stuk veel taliger, veel vileiner. De plot is bescheidener en daardoor effectiever.

Kees Prins als Van Wees, gekleed in een zwartwit-ruitjescolbert, zet het prototype neer van de schoolbully: de pestkop, de treiterende etterbak, die zijn collega zelfs bedreigd met ontslag wanneer die niet doet wat hij zegt. Pierre Bokma, in fout bruin pak met lelijke stropdas en een jaren-zeventig bril, is puntgaaf als de schlemiel Burghardt. Zijn situatie is herkenbaar: een superieur kletst uit zijn nek, maar je kunt daar niet tegenin gaan omdat je je werk niet kwijt wilt raken. Hij laat zich langdurig piepelen, om zo nu en dan opeens voor zichzelf op te komen en uit zijn slof te schieten. Burghardt zit onder de plak en hij weet niet hoe hij zijn huid moet redden tegenover deze onredelijke, machtige collega. Randy Fokke als de serveerster is consequent in haar onhandige gedienstigheid. De eindregie van Een man een man is in handen van Gijs Scholten van Aschat. Het is mooi hoe de personages lijnrecht tegenover elkaar staan, terwijl de tekst almaar benadrukt dat ze oude vrienden zijn.

De optelsom van een scherpe, valse tekst, mooie acteurs en een goede eindregie maakt van Een man een man, een fijne, irritante, goedgelukte voorstelling.

Foto: Willem Prins

Elders

de Volkskrant
★★★☆☆

'Een man een man is een situatieschets voor twee heren – iets tussen een uitgerekte Jiskefet-sketch en Beckett-light in. Het is grappig, snedig en vlot, maar eerlijk gezegd ook tamelijk oppervlakkig, omdat beide personages behoorlijk eendimensionaal worden geschetst.' Hein Janssen

NRC Handelsblad
★★★☆☆
'Een man een man is als tekst niet perfect: halverwege komen te veel nieuwe elementen aan de orde, vooral over collega’s. De paranoïde Prins, die ontslag vreest, maakt de oude vriendschap kapot. Dat geeft een onverwacht tragische wending aan de komedie, zelfs met fatale afloop. Maar zorgt ook voor verwarring. Wat is er precies gaande? Heeft de een de ander verraden? Die vragen blijven op lastige manier in je hoofd rondzoemen. Gelukkig maken de sardonische Prins, de geëmotioneerde Bokma en de ingetogen-geheimzinnige Fokke veel goed. Ze variëren met overgave tussen absurd en bijtend, tussen vrolijk en vilein.' Kester Freriks
Het Parool
'Prins en Bloemen schreven een hilarisch stuk waar de verbale ballen in hoog tempo over het net vliegen, om de ander te kleineren ("Zeg jij nou calvado? Je zegt toch ook niet sleutelbo?"), te imponeren ("Je weet wat ze in India zeggen hè?"), of te irriteren door iets juist níet te zeggen, maar te dreigen dat wél te doen. Mooi matpartijtje tussen twee topacteurs.' Hans Smit
Trouw
★★★★☆
'Een man een man lijkt een kruising van Jiskefet, Toren C en Buurman en Buurman. Een intense, ziek-komische voorstelling voor wie van het genre houdt, strak en inventief geschreven en vakkundig en scherp gespeeld.' Sara van der Kooi

Reageer

Uw E-mail adres zal niet gepubliceerd worden.