Recensie

Don Giovanni
De Nationale Opera
★★★☆☆ Opera
7 mei 2016 - Nationale Opera & Ballet, Amsterdam - Speellijst
Don Giovanni is een klaploper
Door gepubliceerd 8 mei 2016

De laatste decennia is Don Giovanni door operaregisseurs uitgeknepen als een citroen. We hebben de zoon van de Commendatore en vrouwenverslinder in alle schakeringen voorbij zien komen: van slachtoffer tot schurk, van vrolijke narcist tot gevaarlijke gek. Toch knap dat een regisseur als Claus Guth er nog een ‘nieuw’ karakter uit heeft weten te persen. Bij hem is Don Giovanni een klaploper en zijn maatje Leporello een heroïne-spuitende junk. Tja… sinds het bestaan van de regie-opera is niets te dol.

Guths Giovanni is een lastige kluif: de enscenering balanceert miraculeus tussen de lichtheid van een keukenmeidenroman en de diepgang van een psychologische thriller. Daar valt veel voor te zeggen, maar ook veel op af te dingen. Aan het toch wat lauwe applaus voor de regisseur bij de première te oordelen was het publiek bij De Nationale Opera die mening ook toegedaan. Het prachtig uitgelichte toneelbeeld van Christian Schmidt behoort tot een van de mooiste in de geschiedenis van De Nationale Opera: een bos dat in de vroeg-romantische opera’s van Weber en Marschner niet had misstaan, met enorm veel gevoel voor detail gemaakt. Aangezien het op een draaiend plateau staat schuift er ook af en toe nog een roestig bushokje voorbij, waar Donna Anna en Leporello zitten te blowen. Tja… het ziet er wel mooi uit, maar voor een avondvullende voorstelling is het ook een beetje saai en voorspelbaar.

Guths heeft ‘guts’. Dat moet je hem nageven. Hij durft ‘door te pakken’. Zette de bijl in de oorspronkelijke finale, gaf Don Giovanni een Burger King-kroontje op het hoofd, ontdeed zich van dat stomme pratende standbeeld (bij Guth is er slechts een Giacometti-achtig takkenskelet te zien) en al in de eerste akte trakteert hij Don Giovanni op een buikschot. Dat laatste is op zich wel een interessante zet, want daardoor verandert de gehele opera in een grote sterfscène. De notoire verleider lijkt te worden voortgedreven door de dood die hem op de hielen zit. Hij wordt uiteindelijk ook niet door de Commendatore de hel ingetrokken, maar zijn buikwond wordt hem fataal. Dat alles geeft het karakter van Don Giovanni (subliem gezongen en geacteerd door bariton Christopher Maltman) een intrigerende psychologische gelaagdheid. Hij is zondaar en slachtoffer tegelijk. Slechts via zijn amoureuze veroveringen kan hij nog aan het leven vasthouden. En al die andere personages krijgen bij Guth ook een flinke facelift. Zo is Donna Anna geen willoze tuthola, maar een ijdele verleidster die het noodlot over zichzelf afroept.

Guth maakte deze enscenering in 2008 voor het Berlijnse Theater Unter den Linden in samenwerking met de Salzburger Festspiele. Destijds stond Daniel Barenboim in de bak met de Staatskapelle Dresden. Aan dat niveau kon het Nederlands Kamerorkest niet tippen, maar er werd onder leiding van Marc Albrecht toch zeer behoorlijk en vitaal gemusiceerd. Ook over de zangers niets dan goeds, al had dat vibrato van Sally Matthews (Donna Anna) best wat minder gemogen. Er stond een topcast op het podium met vocale zwaargewichten als Veronique Gens (Elvira), Sabina Puértolas (Zerlina) en Adrian Sämpetrean (Leporello).

Foto: Marco Borggreve

Één Reactie

  1. Niek Idelenburg
    Geplaatst op 22 augustus 2016 om 16:22 | Permalink

    Don Giovanni de zoon van Il commendatore?
    Il commendatore is de vader van Donna Anna!!

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

U kunt de volgende HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

LET OP: op deze recensie rust auteursrecht. Voor geheel of gedeeltelijke overname, in welke vorm dan ook, is vooraf toestemming nodig van de uitgever.

Elders

Trouw
★★★★☆
'Christopher Maltman zingt en speelt deze gewonde Giovanni met grote allure, steeds verder wegzakkend in fysieke en geestelijke pijn. Het hoogwaardig acteren van alle zangers is sowieso opvallend. Guth heeft hen tot benijdenswaardige prestaties aangezet.' Peter van der Lint
NRC Handelsblad
★★★★☆
'De bezetting is sterk, met Christopher Maltman als kleurrijke, soevereine Don, Adrian Sampetrean als rijkgeschakeerde, vlajunk-stuiterige Leporello en Véronique Gens als prachtige, deerniswekkend libideus geplaagde Elvira. Sally Matthews is een rijp klinkende Donna Anna. Marc Albrecht dirigeert met vaart en adem, maar er zijn plekken waarop je verlangt naar meer van de duisternis die op het podium dominant is. Nu is Albrechts aanpak vooral galant. Don Giovanni zou hem dankbaar zijn. Maar met meer drama schuurt een zedenschets scherper.' Mischa Spel
de Volkskrant
★★★★☆
'Opvallend is de Argentijn Juan Francisco Gatell als Don Ottavio. Hij heeft de looks van een ambtenaar maar zingt als een echte belcantotenor - zonder druk op zijn stem te leggen, laat hij de klank natuurlijk ontstaan. Daardoor wordt de versmade echtgenoot van Donna Anna een uiterst begeerlijke figuur.' Biëlla Luttmer
Telegraaf
★★★★☆
'Het onheilszwangere van het verhaal wordt muzikaal overtuigend verteld door Marc Albrecht en zijn Nederlands Kamerorkest. Het lage register krijgt extra aanzetten, zonder dat Mozarts delicate filigrein daardoor wordt aangetast. De doem van de Don is vanuit de orkestbak onontkomelijk. Daar verricht ook Ernst Munneke wonderen op zijn fortepiano in de begeleiding van de recitatieven. Waar elke solist zo zijn of haar muzikale karakterisering krijgt, is er in het tableau eigenlijk geen zwakke stee.' Bertjan ter Braak
Het Parool
★★★☆☆
De door DNO vooraf goedgekeurde enscenering van Claus Guths speelt zich volledig af in een ronddraaiend Eng Bos, oersymbool voor diepe angsten en geheime verlangens. Mooi. Dat er daardoor joekels van botsingen ontstaan tussen Guths regie en de situering van sommige situaties door Mozarts librettist De Ponte nemen we voor lief, (...). Erik Voermans

Speellijst

De eerstvolgende drie speelbeurten van deze voorstelling:

Verwante artikelen

Tags

, , , , , , , , , , ,

  • Elders

    Trouw
    ★★★★☆
    'Christopher Maltman zingt en speelt deze gewonde Giovanni met grote allure, steeds verder wegzakkend in fysieke en geestelijke pijn. Het hoogwaardig acteren van alle zangers is sowieso opvallend. Guth heeft hen tot benijdenswaardige prestaties aangezet.' Peter van der Lint
    NRC Handelsblad
    ★★★★☆
    'De bezetting is sterk, met Christopher Maltman als kleurrijke, soevereine Don, Adrian Sampetrean als rijkgeschakeerde, vlajunk-stuiterige Leporello en Véronique Gens als prachtige, deerniswekkend libideus geplaagde Elvira. Sally Matthews is een rijp klinkende Donna Anna. Marc Albrecht dirigeert met vaart en adem, maar er zijn plekken waarop je verlangt naar meer van de duisternis die op het podium dominant is. Nu is Albrechts aanpak vooral galant. Don Giovanni zou hem dankbaar zijn. Maar met meer drama schuurt een zedenschets scherper.' Mischa Spel
    de Volkskrant
    ★★★★☆
    'Opvallend is de Argentijn Juan Francisco Gatell als Don Ottavio. Hij heeft de looks van een ambtenaar maar zingt als een echte belcantotenor - zonder druk op zijn stem te leggen, laat hij de klank natuurlijk ontstaan. Daardoor wordt de versmade echtgenoot van Donna Anna een uiterst begeerlijke figuur.' Biëlla Luttmer
    Telegraaf
    ★★★★☆
    'Het onheilszwangere van het verhaal wordt muzikaal overtuigend verteld door Marc Albrecht en zijn Nederlands Kamerorkest. Het lage register krijgt extra aanzetten, zonder dat Mozarts delicate filigrein daardoor wordt aangetast. De doem van de Don is vanuit de orkestbak onontkomelijk. Daar verricht ook Ernst Munneke wonderen op zijn fortepiano in de begeleiding van de recitatieven. Waar elke solist zo zijn of haar muzikale karakterisering krijgt, is er in het tableau eigenlijk geen zwakke stee.' Bertjan ter Braak
    Het Parool
    ★★★☆☆
    De door DNO vooraf goedgekeurde enscenering van Claus Guths speelt zich volledig af in een ronddraaiend Eng Bos, oersymbool voor diepe angsten en geheime verlangens. Mooi. Dat er daardoor joekels van botsingen ontstaan tussen Guths regie en de situering van sommige situaties door Mozarts librettist De Ponte nemen we voor lief, (...). Erik Voermans