Recensie

De vrouw
Orkater, Lars Doberman
★★☆☆☆ Muziektheater
14 september 2018 - Toneelschuur, Haarlem - Speellijst
Weinig verrassende 'male gaze' in 'De vrouw'
Door gepubliceerd 15 september 2018

Misschien is het wel heel goed dat een stel jongens, jonge mannen, theatermakers, zich eens wagen aan het onderwerp De Vrouw. Misschien werkt het bevrijdend om eens alle denkbare preconcepties, onzekerheden en clichés op het podium te brengen. Misschien levert het iets interessants op, iets om een tijdje over na te denken.

Terwijl de zaal volloopt klinkt de stem van schrijver Vincent van der Valk over de speakers: ‘Ik mag ook een feministisch discours hanteren.’ Hij heeft natuurlijk gelijk. Maar levert het ook interessant theater op? De vijf leden van het theatermakerscollectief Lars Doberman, opererend onder de vleugels van Orkater, halen voor hun voorstelling De vrouw in ieder geval van alles uit de kast.

De mannen gebruiken een stuk buis, een plank, een flap isolatiemateriaal en allerhande restmateriaal om een samengesteld object te maken waarin alles in balans is. Het is een geconcentreerde oefening, in stilte, en het publiek kijkt gefascineerd toe. Zien we hier de delicate balans tussen man (grove objecten) en vrouw (kwetsbaar evenwicht)? Als het construct ineenstort, begint meteen de voorstelling in full-speed. De openingsscène blijkt uiteindelijk de meest breekbare van de hele voorstelling. Grappig is hoe deze overgaat in een scène vol sorry’s: excuses voor hun onhandig handelen, voor het op verkeerde wijze benaderen van vrouwen, bijna voor hun man-zijn. Bijna, want deze mannen schamen zich in deze (eind)regie van Vincent Rietveld eigenlijk nergens voor.

Acteur en schrijver Vincent van der Valk schreef een klassiek sprookje voor de jongens van Lars Doberman, die steeds als ze zijn woorden zeggen een lamp met afbeelding van een valk erop aanknippen. Het begint poëtisch, over hoe de voorstelling een aanslag in ons hoofd moet zijn. Maar wanneer het overgaat in een kolderiek toneelspelletje over koning Amorius die een angst heeft voor vrouwen en dus een scharrel zoekt voor zijn vleselijke bevrediging, verliezen ze definitief mijn aandacht. Daar kan geen gefilosofeer over botsende elementaire deeltjes, het ontstaan van onderscheid tussen de dingen, man en vrouw en uiteindelijk van Het Verhaal zelf tegenop, hoe interessant de gedachte ook is.

De mannen discussiëren steeds woester en chaotischer over stereotypen, gendergelijkheid en of verandering geforceerd moet worden of gewoon tijd nodig heeft. Onderwerpen waar eigenlijk elke slimme jonge vrouw zich wel mee bezig houdt. Fijn dus dat deze mannen dat vanuit hun ‘male gaze’ ook doen, en dat ze zichzelf hierin met woeste jazzmuziek begeleiden. Maar wat levert het op? De mannen raken hun ergernis over ‘typisch vrouwelijke dingen’, zoals te veel praten tijdens een mooie autorit, niet kwijt.

Uiteindelijk keren ze weer terug naar hun eerste balanceeract. Maar nu bedekken ze de palen en buizen met gekleurd vloeipapier. Naar de betekenis hiervan is het gissen, evenals naar het waarom van de overigens mooi meerstemmig uitgevoerde versie van Khalil Gibrans beroemde gedicht On Children. Zo verzandt De vrouw in een vage en weinig verrassende poging om, tja, om wat eigenlijk?

Foto: Ben van Duin

Één Reactie

  1. Johan
    Geplaatst op 21 september 2018 om 09:56 | Permalink

    Geachte recensent,

    Ik ben een beetje geschokt door uw interpretatie. U helpt de theatrale verbeelding en artistieke ambiguïteit net zo vakkundig om zeep als de artiesten die tot stand probeerden te brengen.

    Goed, dat gebeurt natuurlijk in úw hoofd. Iedereen mag een ‘mening’ over inhoud hebben. Toch vind ik – gezien het getoonde vakmanschap én de over-over-overduidelijke zelfrelativering door de betreffende artiesten – dit ‘oordeel’ over de artistieke prestatie wel erg ver gaan.

    Misschien moet geachte recensent haar reader kunstbeschouwing afstoffen en het begrip ‘ironie’ en ‘theatrale werkelijkheid’ opzoeken. Want ironie was dit over-over-overduidelijk en er werd behoorlijk vakkundig met de theatrale werkelijkheid gespeeld. Bovendien rondom een klaarblijkelijk gevoelig thema dat momenteel een grote maatschappelijke actualiteit geniet. Dat met humor en relativering getracht wordt de angel uit deze agressief gevoerde genderdiscussie te halen is op zijn minst een aanbeveling waard.

    Dus hier spreekt uw publiek: ‘Een volgende keer graag iets beter uw best doen in het ‘balanceren’ van uw persoonlijke mening en uw professionele beschouwing’.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

U kunt de volgende HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

LET OP: op deze recensie rust auteursrecht. Voor geheel of gedeeltelijke overname, in welke vorm dan ook, is vooraf toestemming nodig van de uitgever.

Elders

de Volkskrant
★★☆☆☆
'Het is de makers niet gelukt uit de ingrediënten een samenhangend geheel te smeden, laat staan een overtuigend artistiek antwoord te formuleren op de argumenten en gevoeligheden in het genderdebat, die nu uitsluitend lijken te worden geridiculiseerd.' Herien Wensink
NRC Handelsblad
★★★☆☆
'De voorstelling biedt geen wereldschokkend nieuw perspectief en is hier en daar wat langdradig, maar de speelse insteek werkt ontwapenend.' Elisabeth Oosterling
Het Parool
'Muzikale voorstellingen met veel power. Hun streven De Vrouw te doorgronden levert een aanmerkelijk minder sterk en samenhangend werk op, al zijn er een paar zeer geslaagde scènes.' Hans Smit

Speellijst

De eerstvolgende drie speelbeurten van deze voorstelling:

Verwante artikelen

Tags

, , ,

  • Elders

    [cf "quote1_krant"]
    ★★☆☆☆
    [cf "quote1_dequote"] [cf "quote1_auteur"]
    [cf "quote2_krant"]
    ★★★☆☆
    [cf "quote2_dequote"] [cf "quote2_auteur"]
    [cf "quote3_krant"]
    [cf "quote3_dequote"] [cf "quote3_auteur"]