Recensie

Circus Reve
Stichting Moskou, Theater Oostblok
★★☆☆☆ Toneel
14 april 2018 - Betondorp, Amsterdam - Speellijst
Gerard Reve leeft en verleidt
Door gepubliceerd 15 april 2018

Gerard Reve leeft weer in Betondorp. ‘Er gebeurt eigenlijk niets in mijn boeken, maar het leven zelf zit er in’, verklaart de schrijver in Circus Reve. En zo fundeert hij de hele voorstelling.

Twee jonge knapen bezoeken Betondorp en stuiten er op een uit de dood herrezen Reve. Met zijn barokke taal, die van het meest banale feit een grootse gebeurtenis in de literatuur maakt, verleidt hij hen tot wijn en geouwehoer over het schrijverschap. Daarna kruipt hij weer lekker zijn graf in. De plotlijn is dun, maar dat deert niet. Het biedt juist ruimte voor absurde fantasieën: pingpong in slowmotion, musical, bellenblaas. En een steeds aanwezige saus van smeuïge homo-erotiek.

Het eerste bedrijf van Circus Reve schiet alle kanten op en is daardoor best spannend. Wie zijn die gekke personages, wie heeft de touwtjes in handen? Eerst lijkt het Reve zelf – mooi neergezet door Sebastiaan Frowijn, die van de schrijver zowel een sympathiek verdwaalde, als verlepte verleider weet te maken. Maar al snel neemt actrice Lilou Dekker de regie over. Zij speelt zichzelf: een Reve-fan. Dekker is de aansteekster van dit stuk en aan het spelplezier van haar tegenspelers te zien, heeft zij haar enthousiasme voor Reve duidelijk op haar collega’s weten over te brengen.

In deze literaire komedie wordt heerlijk gespeeld met taal. Arie Storm – die met Circus Reve zijn eerste toneeltekst aflevert – heeft bij het schrijven vast zitten genieten achter zijn computer, dat voel je aan ieder woord. Maar de humor is wisselend van niveau. Soms zijn de grappen raak: wanneer wordt verwezen naar de MeToo-kwestie op de toneelschool of wanneer door een rechtenkwestie bij elk Reve-citaat de bron moet worden vermeld. Maar helaas halen net iets te veel grappen niet hetzelfde niveau.

De locatie werkt verrassend nadelig. Het had een slimme zet kunnen zijn van regisseur Marijke Schermer om Circus Reve enkel te spelen op plekken waar Reve zelf heeft gewoond. Het verleent de voorstelling authenticiteit. Maar spelende buurkinderen zorgen voor afleiding en de aanwezigheid van een snelweg vermindert de verstaanbaarheid van de spelers. De omgeving verstoort de voorstelling eerder dan dat ze haar optilt.

De half open circustent van Circus Reve staat ook niet in Betondorp, maar aan de rand. Je kijkt vanaf een afstand naar de wijk, je zit er niet middenin. En dan blokkeert het decor in de tent ook nog het uitzicht. In het eerste bedrijf staat er een muur, wat geen ramp is, want die wordt al snel opengebroken. Maar de decorelementen waaruit de muur is opgebouwd, worden in iedere scène herbruikt. Zo verstoort de scenografie gedurende de hele voorstelling het weidse uitzicht. Betondorp is slechts een vage achtergrond. Circus Reve speelt niet met de locatie, ze vecht ertegen en verliest.

Aanvankelijk zet Circus Reve sterk in met vrolijk absurdisme dat overrompelt en nieuwsgierig maakt. Helaas houdt de voorstelling dat niet lang vol. Wat overblijft zijn tweedimensionale personages die zich lekker wentelen in hun liefde voor taal en, toegegeven, onze liefde voor Reve doet groeien. Maar ondanks de aanwezige zelfspot en ironie vervalt Circus Reve net iets te vaak in het niveau van een klucht.

Foto: Bowie Verschuuren

Één Reactie

  1. F.RYPMA
    Geplaatst op 26 augustus 2018 om 18:33 | Permalink

    In Greonterp was het juist fantastisch op locatie. Alles klopte.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

U kunt de volgende HTML tags en attributen gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*
*

LET OP: op deze recensie rust auteursrecht. Voor geheel of gedeeltelijke overname, in welke vorm dan ook, is vooraf toestemming nodig van de uitgever.

Elders

Het Parool
'De uitwaaierende anekdotiek en de onnodig onhandige vorm zitten identificatie met personages en materiaal dusdanig in de weg. De oude Reveliefhebber in Storm heeft het overduidelijk gewonnen van de beginnende toneelschrijver. Dat maakt Circus Reve tot een sympathiek buurtproject, geen spannende theatervoorstelling.' Sander Janssens
NRC Handelsblad
★★☆☆☆
'Een dwingende verhaallijn kent Circus Reve niet, want ook Reve schreef immers boeken zonder plot, „maar het leven zelf zit erin”. Dat is geen toereikend excuus om een voorstelling te maken die spannend en raadselachtig begint, maar geleidelijk vastloopt in herhaling.' Kester Freriks

Speellijst

De eerstvolgende drie speelbeurten van deze voorstelling:

Verwante artikelen

Tags

, , , , ,

  • Elders

    [cf "quote1_krant"]
    [cf "quote1_dequote"] [cf "quote1_auteur"]
    [cf "quote2_krant"]
    ★★☆☆☆
    [cf "quote2_dequote"] [cf "quote2_auteur"]