Met Burning Sweetgrass brengt het vierkoppige collectief UMA bij Orkater/De Nieuwkomers een explosie van muziek, dans en theater. Een eclectische, visueel prikkelende ervaring. Toch wringt het soms – willen ze niet te veel?

Drie dochters waken in een hospice bij hun stervende moeder. Kan ze hen horen? Aan haar hartritmefilm lijkt te zien van wel. Wanneer hun geruzie en frustraties uitmonden in een emotionele uitbarsting, stokt haar hartslag. De artsen kunnen niets meer doen, behalve zorgen dat ze geen pijn voelt. Dit verstilde gegeven wordt door UMA op een overweldigende manier tot leven gebracht.

De scenografie door Sanne Danz is doordacht: een realistisch ziekenhuisbed met infuus, een pop met lange zwarte haren als moederfiguur met Indische roots. De dochters, felrood gekleed, vormen een krachtig contrast. Toch roept de hyperrealistische setting vragen op: een abstractere vorm had wellicht beter gewerkt. Het oogt soms te letterlijk en leidt af van de magisch-realistische gelaagdheid van het stuk. De kostuums, ontworpen door Sjo Schütt, versterken het contrast tussen de klinische omgeving en de expressieve energie van de personages.

Muzikaal zit de voorstelling goed in elkaar. Jimmi Hueting beukt op zijn drumstel en laat het publiek wachten op een slot dat maar niet lijkt te komen – een knipoog naar Beckett? De percussie en elektronische tonen, bespeeld door een van de actrices, voelen magisch en hypnotiserend. De meerstemmige samenzang, een fusie van Indonesische gamelan en Gregoriaanse koorklanken, versterkt de unieke sound.

Een visueel hoogtepunt is de dansscène aan het eind. De drie actrices, Jamie Grant, Cripta Scheepers en Carmen van Mulier, allemaal voorzien van verlengde vingers met spitse rode nagels, bewegen in een langzame, steeds heftiger wordende choreografie. Het roept associaties op met wajangpoppen en gamelan-dansen. Hoofden knikken, armen vouwen zich in scherpe hoeken, voeten bewegen razendsnel. De overgang naar zware bassen en techno maakt het bijna tranceachtig, als een soort clubervaring. Op de achtergrond zwellen dreigende tonen aan, die doen denken aan naderend onheil in een duistere soundtrack van de horrorserie Stranger Things.

Met drie zussen die de dood van hun moeder moeten afwachten, heeft UMA een sterk concept in handen. Maar had het meer impact kunnen maken met minder elementen. De muziek en choreografie dragen de voorstelling moeiteloos. Maar de randpersonages zorgen voor ruis: de health-freak vriend, een té opportunistische uitvaartbegeleider en de Jamaicaanse Bridge-vriendin van hun moeder, die sweetgrass verbrandt om geesten te weren. Waar humor wellicht bedoeld was als tegenwicht, verwatert het de kern: de zussen en hun familieband.

Persoonlijk raakte de voorstelling een gevoelige snaar. De kibbelende zussen deden me denken aan mijn vader en zijn broers en zussen. Nu mijn oma haar laatste maanden nadert, verzanden zij in ruzies over geld en rechtszaken. Pijnlijk en tragikomisch tegelijk. Dat is ook wat Burning Sweetgrass oproept: herkenbaarheid en een wrange nasmaak.

Foto’s: Bas de Brouwer