Naast twee theatermakers zitten in Bodem-buik-brein zo’n 60.000 miljard figuranten – als je de microben in het lijf van actrice Dette Glashouwer en componist Joop van Brakel meetelt. Of eigenlijk spelen die microben de hoofdrol in deze voorstelling. In ongeveer een uur zet Glashouwer een overtuigend pleidooi neer voor het belang van microben in onze bestaansgeschiedenis, onze gezondheid én de wereldproblematiek.
Bodem-buik-brein voelt als een theatrale spoedcursus in de wereld van de microben. Glashouwer neemt het publiek mee door haar eigen onderzoek, dat van haar eigen darmflora tot het verloop van de Tweede Wereldoorlog reikt. Al snel is duidelijk hoe rijk dit onderwerp is, omdat bacteriën zowel op heel kleinschalig, persoonlijk niveau (zoals in het menselijk darmstelsel) als op globaal niveau (zoals bij de stikstofcrisis) een essentiële rol spelen.
Glashouwer zoomt in op de bacteriële samenstelling van haar eigen buik in het hier en nu, om vervolgens steeds verder op te schalen naar de bodem van Amsterdam, Nederland, de wereld, zowel eeuwen geleden als in de verre toekomst. Ze verbindt verschillende tijdperken en schaalniveaus en strooit moeiteloos met schijnbaar droge statistieken en ingewikkelde microbe-namen zonder de focus te verliezen.
Glashouwer vertelt innemend en vol enthousiasme. Ze zet haar verhaal kracht bij met afbeeldingen en attributen die ze uit het decor tovert, en muziek van Joop van Brakel. Wanneer er veel uitleg nodig is, verpakken ze die in een educatief en vrolijk lied, zoals over de werking van menselijke poep en de voordelen ervan voor de bodem. Van Brakel mengt epische – soms clichématige – filmmuziek met eigen nummers op een soundboard, met als hoogtepunt een elektronische compositie geïnspireerd op de geslachtsgemeenschap tussen twee microben.
Glashouwer, Van Brakel en regisseur Dirk Groeneveld zetten simpele theatrale middelen in om hun verhaal te vertellen. In het Groote Museum van Artis staat de voorstelling mooi op haar plek tussen de planten, opgezette dieren en uitvergrote wormen. Deze plug&play-versie van de voorstelling zou je ook makkelijk naar een klaslokaal of conferentieruimte kunnen verplaatsen.
De voorstelling raakt relevante vragen aan. In hoeverre wordt ons gedrag bepaald door onze bacteriën? Kunnen we de aarde herstellen door anders met de bodem om te gaan? Glashouwer nodigt het publiek uit om de wereld op microniveau te bekijken en schetst zo nieuwe perspectieven op hoe we goed voor onszelf én voor de wereld kunnen zorgen. Glashouwers fascinatie voor de microbe werkt aanstekelijk. Bodem-buik-brein is als de vrolijkste spreekbeurt die je in tijden hebt gehoord. Je zult nog lang met een andere blik naar het bodemleven en je eigen darmflora kijken.
Foto’s: Lambert de Jong
