St. Mediaridders
Bleekneusjes
★★★☆☆
Overtuigende herinneringen van ex-koloniehuisbewoners
Luuk Verpaalen
26 mei 2017
Gezien op 25 mei 2017, Karavaan, Landhoed Huize Glory, Bergen aan Zee

In de jaren na de Tweede Wereldoorlog werden tienduizenden Nederlandse kinderen ter aansterking naar zogeheten vakantiekolonies gestuurd. Er heerste daar een regime van rust, reinheid en regelmaat, vaak nog een overblijfsel van het regime dat daar voor de oorlog heerste, toen deze opvanghuizen bedoeld waren voor tbc-risicogroepen.

Hoewel de ‘bleekneusjes’ uit de grote stad er onder minder dwingende omstandigheden mochten verblijven, werden er toch de nodige krasjes op de tere kinderziel gekerfd. Niet ieder kind kon er tegen zes weken van huis en haard te worden gescheiden.

Bleekneusjes is aan de hand van herinneringen van ex-koloniehuisbewoners gemaakt. De voorstelling schetst een beeld van hoe het er aan toeging in zo’n tehuis. In de schitterende omgeving van het voormalige Bio Vakantieoord Russenduin in Bergen aan Zee wordt de toeschouwer langs kleine scènes in de duinen geleid, af en toe halt houdend voor een wat grotere, meer verhalende scène.

Voor die grotere scènes is onder andere gebruik gemaakt van de herinneringen van Adriaan van Dis, die na zijn jonge Indische jaren ook in een Bergens koloniehuis woonde. Van een gans andere snit, dat wel: dat voor repatrianten uit Nederlands-Indië. Van Dis’ herinneringen zijn in het verhaal geweven bij monde van een verteller.

Om het niet alleen bij een historisch verantwoord plaatjesboek te laten, hebben de makers ook een asielzoeker in de voorstelling verwerkt. De laatste jaren hebben immers ook asielzoekers opvang gevonden in het Noord-Hollandse toeristendorp. Maar zijn rol is dermate marginaal dat er van een toegevoegde waarde nauwelijks sprake is. De (veel te lange) scène waarin hij door twee opgeschoten pubers verbasterde, vieze woordjes geleerd krijgt is bij het gênante af.

Van de dunne verhaallijntjes moet Bleekneusjes het niet hebben. Dat de voorstelling toch alleszins de moeite waard is komt door het heerlijke en overtuigende samenspel van de jonge acteurs, op sommige momenten bijgestaan door kinderen van Artiance, het Alkmaarse Kunstencentrum. Al wandelend over de smalle zandpaadjes verrassen ze je telkens met volstrekt overtuigende mini-scènes waarin ze hun ervaringen uit de vakantiekolonie met je delen.

En wat zingen ze prachtig meerstemmig! Nog nooit zo mooi ‘De blanke top der duinen’ gehoord. Maar dat kan verbeelding zijn omdat op de achtergrond de Noordzee daadwerkelijk ‘vriendelijk bruisend Neêrlands smalle kust begroet’.

Foto: Kenneth Stamp

Elders

Telegraaf
★★★★☆

'Iedereen in Bleekneusjes verlangt - terecht of onterecht - naar elders; een andere plek, een nieuw leven. Diep raken doet het niet, daarvoor blijft het te oppervlakkig. Maar het is wel aangenaam, luchtig zomervermaak over een vrijwel vergeten stukje geschiedenis, met een vleugje nostalgie en een toefje ontroering.' Esther Kleuver

de Volkskrant
★★★★☆
'Het is locatietheater in de beste zin van het woord: een tocht door de duinen, een hallucinerend mooi uitzicht op de in avondzon blikkerende Noordzee, lieflijke samenzang en amoureuze bostafereeltjes. Startpunt is Huize Glory, voorheen het Bio Vakantieoord. Daar logeerden de 'mismaakten' van toen, de arme kinderen die onder de luis en schurft zaten, of polio hadden.' Hein Janssen
Noordhollands Dagblad
'Bleekneusjes is dan ook kerngezond. De voorstelling is geen terugblik in wrok, maar een met empathie en humor geschetst tijdsbeeld. Dat krijgt zijn actuele lading als de jonge Daan Ole Buringa naar voren treedt met een gedicht. De zin heeft dan zijn kracht verloren: de dag is voorbij, net als de kinderkolonie. De verhalen zijn opgegaan in de tijd. Ook dat van de schrijver en straks ook dat van de vluchteling. Als altijd.' Hans Visser

3 Reacties op "Bleekneusjes"

  1. Francesco schreef:

    Beste Luuk Verpalen,
    De jonge Alkmaarse acteurs waar je over spreekt, dat zijn deels afgestudeerde jonge acteurs van verschillende toneelscholen en deels de groep van Artiance. Deze recensie lijkt dus niet te kloppen. Het samenspel is alleen maar tussen de acteurs (op de bonteavond na). En de artiance leerlingen zingen niet meerstemmige nummers.

    De lijn van de vluchteling zit ook in de teksten van Adriaan van Dis. De verteller is namelijk ook een vluchteling, dat werd meerdere malen benoemd. Verder zijn er ook een aantal historische feiten die niet kloppen.
    De regie is in handen van Hans Man in ’t Veld en Koen Jantzen.

    Vriendelijke groet en gelukkig ben je ook blij met het overtuigende samenspel.

  2. Afra schreef:

    Wat leuk dat je de mini-scenes zo positief noemt in je recensie! Die zijn inderdaad neergezet door de jonge Artiance acteurs. Ik vond de combinatie van spel en locatie, vooral met het prachtige weer, zeer mooi.

  3. Joke Beeckmans Joke Beeckmans schreef:

    Franscesco en Afra, dank voor jullie reactie. De recensie is inmiddels aangepast.

Reageer

Uw E-mail adres zal niet gepubliceerd worden.