Onder de titel As We Are brengt deze avond twee voorstellingen samen: Josephine en Bantu. Beide dansstukken benadrukken dat dans niet neutraal is, maar een afdruk van eeuwenlange beeld- en gedachtevorming over wat de moeite van het bekijken waard is, wie mag bewegen, en hoe, en waarom. Ze laten ook zien dat deze geschiedenis opnieuw onderzocht kan en moet worden, niet (alleen) door erover te praten, maar ook door het bewegende lichaam zelf.
In Josephine neemt danser en choreograaf Germaine Acogny (1945, Benin), die bekendstaat als de grondlegger van de hedendaagse Afrikaanse dans, de biografie van Josephine Baker als inspiratie. Na de woorden van Baker dat het vooral ‘dommage’ is dat mensen haar als ‘demoon’ zagen vanwege haar huidskleur, loopt Acogny rustig en statig over het podium. Haar armen draaien rond alsof ze de wielen van een voertuig zijn dat dingen eindelijk in beweging zet, haar ellebogen stoten krachtig naar achteren om zo met dingen af te kunnen rekenen.
Op jazzmuziek komen de iconische houdingen van Baker tevoorschijn: de ronddraaiende heupen onder het bananenrokje, de handen klaar om de charleston te dansen. Maar een bijpassende bevallige glimlach wordt afgewisseld met een confronterende blik, alsof het publiek betrapt wordt op het gemak waarmee het een lichaam tot ding kan maken, zoals anderen dat in het verleden ontelbare keren met Zwarte lichamen hebben gedaan.
Waar Josephine de verbindingen tussen bewegingstaal en racisme en exotisme onderzoekt, presenteert het indrukwekkende Bantu een herovering en herwaardering van oude bewegingen. Op de prachtige muziek van Yogin Sullaphen schieten dansers van Germaine Acogny’s École des Sables (Senegal) en Gregory Maqoma’s Vuyani Dance Theatre (Zuid-Afrika) het podium over. Piqués, barrel turns, chassés, attitudes, en andere bewegingen uit de moderne dans worden afgewisseld met stevige diep in de grond dans, met snelle en schokkerige bewegingen, zoals die soms ook in de hiphop te vinden zijn.
De dansers zijn niet alleen technisch ijzersterk, maar hebben ook het charisma en de aanwezigheid om een ontroerende boodschap van hervonden kracht uit te dragen. Bantu slingert zo’n overtuigende hoeveelheid levenskracht het publiek in, dat je na afloop meer zin hebt om de hele nacht te gaan feesten dan je laptop open te klappen om een recensie te schrijven. De langaanhoudende staande ovatie laat zien dat meer mensen er zo over denken.
Foto’s: Maxime Dos
Al ruim twintig jaar toont Afrovibes producties uit het Afrikaans continent (inclusief de daarmee verbonden diaspora). In zijn korte openingsspeech van de nieuwste editie onderstreepte artistiek leider Jay Pather nogmaals de omvang van dat continent. (meer…)
Ik had het Maurice Ravel gegund dat hij wist hoe een kunstenaar uit Zuid-Afrika zijn Bolero bijna honderd jaar na de compositie zou omarmen. Voor Gregory Maqoma is het bezwerende ritme van Ravels balletmuziek de basis voor een emotionele rite, een lied voor overleden zielen. Met dans van het Vuyani Dance Theatre, dat Maqoma in 1999 heeft opgericht, en de krachtige harmonieën van vier zangers is Cion; Requiem of Ravel’s Bolero een monument van de nieuwe artistieke kracht van het Zuid-Afrika van nu. Met dank aan William Kentridge, een van de kunstenaars die in het Holland Festival centraal staan. (meer…)
In At the same time we were pointing a finger at you, we realized we were pointing three at ourselves … neemt de Zuid-Afrikaanse choreografe Robyn Orlin het Senegalese ritueel van de leeuw als uitgangspunt van haar voorstelling. Ze doet dat samen met acht mannen van het gezelschap Jant-Bi uit Dakar. Thema’s als macht, emancipatie en dominantie […]
