Theaterpioniers Hassan Gnaoui en Mnine Houcine krijgen een plek in de portrettengalerij van Internationaal Theater Amsterdam. Het is het zesde portret dat The Need for Legacy aan de eregalerij toevoegt om ‘gezamenlijk recht te doen aan legacies die nu niet of te weinig zichtbaar en bekend zijn’. Het schilderij is vervaardigd door de Marokkaanse kunstenaar M’barek Bouhchichi en wordt in september onthuld tijdens het Nederlands Theater Festival.

Bij The Need for Legacy spant een jonge generatie theatermakers van kleur zich in voor een inclusieve Nederlandse theatergeschiedenis. Met de nieuwe schilderijen van toonaangevende theatermakers van kleur hopen ze dat (toekomstige) theaterbezoekers zichzelf nog meer zullen herkennen in de wanden en de bühne van de Amsterdamse Stadsschouwburg. De stichting werkt daarvoor meerjarig samen met het Nederlands Theater Festival en Internationaal Theater Amsterdam. Eerdere portretten brachten makers als Rufus Collins, Felix de Rooy en Meral Taygun en gezelschappen als het Doe-theater en DeltaDua onder de aandacht: pioniers wier invloed lange tijd onvoldoende werd erkend binnen de Nederlandse theatercanon.

Mnine Houcine en Hassan Gnaoui behoorden tot de eerste generatie Marokkaanse theatermakers in Nederland. ‘Vanaf de jaren zeventig en tachtig droegen zij bij aan een nieuw hoofdstuk in het Nederlandse theater, waarin kunstenaars uit verschillende migrantengemeenschappen andere verhalen, perspectieven en speelvormen naar de podia brachten’, zo schrijven de initiatiefnemers.

Houcine was een van de eerste toneel-, film- en mimespelers van Marokkaanse afkomst in Nederland. Hij speelde onder meer bij theatergroep Carrousel en Theater Whalili en was te zien in films van Karim Traïdia. Gnaoui was poppenspeler, acteur, dichter, regisseur en theatermaker. Hij speelde onder meer in Prettig Geregeld en Paspoort en ontwikkelde een veelzijdige theaterpraktijk waarin verschillende disciplines samenkwamen.

Binnen STIPT, Stichting Interculturele Projecten op Theatergebied, vonden deze makers elkaar: ze werkten samen, experimenteerden en hielpen intercultureel theater in Nederland zichtbaar te maken en te vernieuwen. In die context ontwikkelden ook Gnaoui en Houcine hun artistieke praktijk. ‘Hun werk legde mede de basis voor een meerstemmig theaterlandschap waarin de generaties na hen verder konden bouwen.’

Voor dit portret is gekozen voor de Marokkaanse kunstenaar M’barek Bouhchichi (Akka, 1975), een van de meest toonaangevende hedendaagse kunstenaars uit Marokko. Bouhchichi woont en werkt in Tahanaout en bouwde de afgelopen jaren een internationalepraktijk op met tentoonstellingen tijdens de Biënnale van São Paulo, Dak’Art – de Biënnale voor Hedendaagse Afrikaanse Kunst in Dakar – en in musea als het Centre Pompidou in Parijs en het MUCEM in Marseille.

Centraal in Bouhchichi’s werk staat de vraag wie zichtbaar wordt in de geschiedenis en wie niet. Vanuit de positie van Zwarte Marokkaanse gemeenschappen onderzoekt hij hoe lichamen, identiteiten en geschiedenissen zijn afgebeeld, gemarginaliseerd of juist onzichtbaar gemaakt. Hij beschouwt het lichaam als drager van geschiedenis, herinnering en identiteit en opent daarmee een bredere reflectie op thema’s als zichtbaarheid, verschil en inclusie. Juist deze artistieke praktijk sluit nauw aan bij de missie van The Need for Legacy, dat zich inzet voor het zichtbaar maken van makers en verhalen die dreigen te verdwijnen uit de Nederlandse theatergeschiedenis.

Het portret krijgt vanaf september een plek aan de wanden van Internationaal Theater Amsterdam, tussen de portretten die samen het verhaal van het Nederlandse theater vertellen. ‘Daarmee wordt een belangrijk perspectief toegevoegd aan die zichtbare geschiedenis: de invloed van makers van kleur, wier werk en nalatenschap het theaterlandschap mede hebben gevormd. Het portret van Hassan Gnaoui en Mnine Houcine draagt eraan bij dat toekomstige generaties theaterbezoekers zichzelf, hun familie en hun gemeenschappen kunnen herkennen in de verhalen die het theater bewaart en doorgeeft.’

Vanaf volgende week kunnen geïnteresseerden zich bij de kassa van ITA aanmelden voor het (gratis) programma bij de onthulling van het schilderij.

Foto’s: Sanne Peper (Hassan Gnaoui) en Kors van Bennekom (Mnine Houcine)