In oktober 2021 werd in Montpellier een werkconferentie gehouden waarin onderzoekers naar de geschiedenis van het circus bijeen kwamen. Onder het motto Écrire l’Histoire du Cirque. Corps, Crise, Risque, Rire presenteerden onderzoekers, docenten en  promovendi  uit Frankrijk, Canada, Zwitserland, België, Duitsland, Nederland en de Verenigde Staten hun onderzoek. Hun uitgewerkte bijdragen zijn nu gebundeld.

Het zwaartepunt van het congres lag bij het geven van een overzicht van zeer divers onderzoek (historisch, theoretisch) op het terrein van het circus, waarbij een combinatie werd gezocht van zowel beschikbare bronnen, als  van de mogelijkheden die de onderzoekers in het aangetroffen materiaal konden ontdekken.

Vanuit Nederland nam Willem Rodenhuis – oud-conservator bij Bijzondere Collecties en oud-vakreferent Theaterwetenschap aan de UvA – deel. Hij verzorgde een uitgebreide introductie van de circuscollectie, zoals die in de voorbije jaren is opgebouwd door het Allard Pierson, de collecties van de Universiteit van Amsterdam. Nele Wynants, als  universitair docent en onderzoeker verbonden aan de Universiteit van Antwerpen, verzorgde een bijdrage over het internationale karakter van circusacts verbonden met het fenomeen jaarmarkt en gebruikte daarvoor de optredens van Antoine Wallenda (1850 – 1920) met zijn hondendressuur. Hiervoor gebruikte zij ook beeldmateriaal uit de collectie van het Allard Pierson.

Hun bijdragen zijn opgenomen in het nieuwe nummer van het Franstalige digi-tijdschrift Circus Sciences, Revue Scientifique en Ligne sur les Arts du Cirque een uitgave van de Universiteit van Montpellier. Circus Sciences bestaat als digitaal tijdschrift nog niet zo lang, en er zijn inmiddels al wel verschillende interessante themanummers verschenen, zoals Cirque et Cinéma en Cirque et nouveaux Médias. Deze editie is te downloaden als pdf.

Het artikel van Rodenhuis bouwt voort op een artikel over de collectie dat hij in 2022 schreef voor het Vlaamse tijdschrift Volkskunde (pdf). Het Allard Pierson beheert een van de grootste circuscollecties ter wereld, met onder andere affiches, programmaboekjes, foto’s, dia’s, flyers, knipsels en overige documentatie van circusvoorstellingen en duizenden boeken die in de loop der jaren bijeen gebracht werden door verzamelaars als K.D. Hartmans, Herman Linssen en Jaap Best.

Beeld Vijf steigerende paarden, Affiche, druk Beyaert-Sioen Printers N.V. signatuur C01484.000 herkomst Herman Linssen collectie Allard Pierson/Stichting TiN

Willem Rodenhuis Fonds
Om onderzoek op het gebied van het circuserfgoed mogelijk te maken heeft Willem Rodenhuis een fonds op naam ingesteld. Het fonds, dat wordt beheerd door Stichting TiN, heeft als voornaamste doel om bij te dragen aan studiereizen (bezoek symposia, archiefonderzoek in binnen- en buitenland). Studenten, docenten, wetenschappers maar ook andere serieuze beschouwers van het circuserfgoed kunnen om een bijdrage verzoeken. Meer informatie is op te vragen via stichtingtin@theaterkrant.nl.